Bazı dizeler insanın omzuna sessizce dokunur.

ŞAİRİN DEFTERİ   /   TAM METİN

Agardı Berf İle Yir Yir Çemende Cism-i Nihâl

Agardı Berf İle Yir Yir Çemende Cism-i Nihâl Şiiri - Baki

Agardı berf île yir yir çemende cism-i nihâl
Niteki penbe-i dâg ile sîne-i abdâl

Zemîne bâd-ı hevâdan çok akçe düşdi yine
Pür itdi dâmen-i sahrâyı toldı ceyb-i cibâl

Meger ki hokka-i çarhuñ zamâne harrâtı
Döker tırâşesini kûh u deste berf-misâl

Zemîne dâmen-i ebr ile saçdı sîmi felek
Bu hâleti göricek mâ’il oldı tâze nihâl

Bu fasl içinde şu kim sabrı kaldı ser-mâye
Olur nihâl-i çemen gibi gark-ı mâl u menâl

Cihânı berf ile yah tutdı kış kıyâmetdür
Aceb mi yir yüzine çıksa hep defâ’in-i mâl

Pür oldı şâhları üzre yahdan âyineler
Garîb sûrete girdi bu fasl içinde gazâl

Meger ki ‘âlem-i ‘ulvîde nev-bahâr oldı
Döker şükûfe-i bâdâmı sahn-ı bâga şimâl

Sevâhil-i çemene çıkdı genc-i bâd-âverd
Yöneldi husrev-i nev-rûza devlet ü ikbal

Döşendi berf ser-â-pây sahn-ı sahrâya
Agardı rûy-ı zemîn sanki tahta-i remmâl

Nişân-ı pây-ı vuhûş u tuyûr sahrâda
Çizildi rîk-i sefîd üzre gûyiyâ eşkâl

Beyâz düşdi hele şekl-i tâli’-i eyyâm
Misâl-i çihre-i baht-ı edîb-i ferruh-fâl

Ser-i efâzıl-ı âfâk müftî-i ‘âlem
Sipihr-i fazl u kemâl âfitâb-ı câh u celâl

İmâm-ı saff-ı efâzıl emîr-i hayl-i kirâm
Emîn-i dîn ü düvel hvâce-i huceste-hısâl

Ebû Hanîfe-i sânî Ebu’s-su’ûd ol kim
Fezâ’il içre efâzıl olupdur aña ‘ıyâl

O kim yazılmış ezel tâk-ı bârgâhında
Melâz u melce’-i erbâb-ı fazl u ehl-i kemâl

Şu deñlü şân-ı şerîfinde var anuñ ‘azamet
Ki kendüsin yitürür meclisine gelse celâl

Durûb-ı tîg-i havâdisden özge bulmadılar
Şolar ki kendülerin aña tutdılar emsâl

Nücûm içinde Süreyyâ terâzû ile yürür
Ki sâdır olmaya eyyâm-ı devletinde vebâl

Kemîne-bende-i dîrînenem hudâvendâ
Bu bende cânibini lutfuñ itmesün ihmâl

Ma’ârif ehline kapundañ irişür ma’rûf
Fezâ’il ehline tapuñdan irişür efzâl

Kerîm özüñle mükerrem cihânda lutf u kerem
Şerîf aduñla müşerref kabâle-i ikbâl

Arûs-ı dehre senâñı benem kılâde kılan
Güher edâ-yı girân-mâye rişte ince hayâl

Selâset-i kelimâtum safâ-yı eş’ârum
Akar su gibi kılupdur kulûbı hep meyyâl

Terâne eylese bülbül çemende güftârum
Gelüp öñinde zemîn-bûs iderdi âb-ı zülâl

Velîkin âyine-i tab’-ı safvet-âyînüñ
Bu rûzgârda var sûretinde gerd-i melâl

Fezâ-yı fakr u felâketde savlecân-ı kazâ
Getürdi gûy-sıfat döne döne başuma hâl

Hemîşe nergis-i ikbâl u baht hvâb-âlûd
Hemîşe turra-i tâli’ müşevveşü’l-ahvâl

Nigîn-i baht u sivâr-ı sa’âdet elde degül
Ayakda kodı zamâne niteki zer halhâl

Hezâr-bâr belâ pûtesinde kâl oldum
Henûz âteş-i mihnetde yok halâsa mecâl

Du’â-yı devletine kıl ‘azîmet ey Bâkî
Murâd neydügi ma’lûm zâhir oldı me’âl

Hemîşe tâ kıla keff-i direm-feşân-ı sabâ
Şitâda dâmen-i kühsâr u deşti mâl-â-mâl

Eyâdi-i keremüñ berr ü bahre şâmil ola
Niteki eyleye her cânibe şümûl-i şimâl

Cihân musahhar-ı fermân ola murâdâtuñ
Müyesser eyleye dâ’im Müyessirü’l-a’mâl

Baki

ŞİİRİN HARİTASI

Bu şiirin içinde ne var?

Metnin anlam, duygu, tema ve biçim katmanlarına kısa bir bakış.

Bir dize bazen uzun bir geceden daha derindir.

Şiir, kış mevsiminin doğada yarattığı beyaz örtüyü ve soğuk atmosferi tasvir ederek başlar; ardından dönemin önde gelen âlimi Ebû Suûd Efendi'ye övgüye yönelir. Anlatıcı, kendi çaresizliğini ve bahtsızlığını dile getirirken, övülen kişinin yüceliğini ve cömertliğini yüceltir. Son bölümde ise dua ve iyi dileklerle şiir sona erer.

Ana duyguhayranlık
Ana temainsan ilişkileri
Duygusal yönkarma
Yoğunluk70/100

ANLAM

Ana düşünce

Kışın zorluklarına rağmen, erdemli ve cömert bir kişinin yüceliği ve onun himmeti övülmeye değerdir.

Temel çatışma

Anlatıcının kendi bahtsızlığı ile övdüğü kişinin yüceliği arasındaki karşıtlık

Duygusal akış

Kış tasvirinden övgüye, oradan kişisel sıkıntıya ve sonunda duaya yönelen bir duygusal değişim var.

ATMOSFER

Kışın soğuk ve beyaz doğası ile kişisel hüznün iç içe geçtiği, ancak övgü ve duanın sıcaklık kattığı bir atmosfer.
hüzünlüdinginumutlukutsal
“Şiir, insanın kendine söylediği
en dürüst sözdür.”
Şiirhane · Sözün evi.

Şiirhaneden Mektup

Yeni şiirler, yeni keşif yolları ve iyi sözler için.

Sadece anlamlı şeyler, söz veriyoruz.