Bir dize bazen uzun bir geceden daha derindir.

İYİ Kİ ŞİİR VAR!

Okundu

Zer Ü Gevherle Kılup Zîver-i Efser Hâtem

Zer Ü Gevherle Kılup Zîver-i Efser Hâtem Şiiri - Bâkî

Zer ü gevherle kılup zîver-i efser hâtem
Zîb ü zînetde geçer hem-ser-i Kayser hâtem

Nâm ile tutdı cihân mülkin olursa tân mı
Mâlik-i Câm-ı Cem ü tâc-ı Sikender hâtem

Meş’al-i mâhdur ol gevher-i şeb-tâb meger
Geçinür çenber-i gerdûn ile hem-ser hâtem

İdüp elmâsdan âyîne vü zerden şâne
Gösterür halka yine şîve-i duhter hâtem

Fass-ı pîrûze ne hoş yaraşur anda seyr it
Oldı bir tûtîye gûyâ kafes-i zer hâtem

Tâ ki bennâ-yı kader yapdı sa’âdet kasrın
Oldı ol tâk-ı felek-rif’ate manzar hâtem

Halkadur devr-i kadeh la’l şarâb-ı gül-gûn
Rind-i mey-hvâreye hoşdur tolu sâgar hâtem

Reşk-i la’1-i leb-i dildâr kurutmış kanın
N’ola ger böyle nahîf olsa vü lâgar hâtem

Cismine na’l kesüp farkına bir dâg urmış
Var ise sevdi meger yâr-ı sitemger hâtem

Vâdî-i ‘aşka düşüp taze cevân sevdi meger
Bükdi kaddin nitekim pîr-i mu’ammer hâtem

Hasret-i la’l-i leb-i yâr ile tahsîl itmiş
Ten-i lâgar kad-i çenber ruh-ı asfer hâtem

Nusha yazdursa ‘aceb olmaya bâdâm üzre
Teb-i hicrâna ‘ilâc eylemek ister hâtem

Tavk-ı zerrîn takınup yine kazıtmış kaşın
İhtiyâr eylemiş üslûb-ı kalender hâtem

Bu gülistânda yiter ‘ârife bir gül çünkim
Takmur farkına bir dâne gül-i ter hâtem

Beyza-i tâ’ir-i devletdür o dürr-i şehvâr
Âşiyân şeklini baglarsa n’ola ger hâtem

Göz kulag oldı ser-â-ser gözedür âfâkı
Bulalı kurb-i vezîr-i şeh-i kişver hâtem

Gözüñ üstinde kaşuñ var dimedi kimse dahı
İdeli hidmet-i Paşa-yı dil-âver hâtem

Kerem-i keff-i güher-pâş-ı ‘Alî Paşadan
Buldı zerrîn-kemer ü tâc-ı mücevher hâtem

Eli ihsân u ‘atâ mevcin urur deryâdur
Ne ‘aceb ger ola gark-ı zer ü zîver hâtem

Bahr-i eltâf-ı keremdür kef-i gevher-bahşı
N’ola gird-âb-sıfat olsa müdevver hâtem

Nice deryâ diyemem keff-i güher-rîzine kim
Anda gavvâs-sıfat buldı güherler hâtem

Var ise necm-i hidâyetdür o fass-ı rûşen
K’olur anuñla nice sâlike reh-ber hâtem

Burc-ı devletdür eli eylese peydâ ne ‘aceb
Hey’et-i mâh-ı nev ü sûret-i ahter hâtem

Dür-i sîr-âb ile gör gül-bün-i engüştinde
Jâle düşmiş gül-i nesrîne ne beñzer hâtem

Serverâ mûmlayup ism-i şerîfüñ saklar
Kâ’inâtı ne ‘aceb kılsa musahhar hâtem

Tavk-ı fermâne çeküp gerden-i teslîmlerin
Nice âzâdeleri eyledi çâker hâtem

Felek engüşterî-i kadrüne pîrûze nigiñ
Kapladı nâmuñ ile ‘âlemi yek-ser hâtem

Görinür nakş-ı nigîninde sevâd-ı mührüñ
Devletüñ barmagına mâh-ı münevver hâtem

Yazdı hoş âyet-i Nûn ve’1-Kalem engüştüñde
Ne midâd istedi ne hâme ne mıstar hâtem

Şeref-ı nâm-ı şerîfüñden olursa hâlî
Bulımaz ragbet-i halhâl-i kebûter hâtem31

Nâmuñ âfaka salar nefha-i ‘ûd u ‘anber
Meclis-i devletüñe olalı micmer hâtem

Zâr u ser-geşte-i tâs-ı gam idüp düşmenüñüñ
Pençe-i bahtın ider beste-i şeş-der hâtem

Dest-i kahruñdan eger sille tokınsa görinür
Dîde-i düşmenüñe halka-i ejder hâtem

Görür eltâfuñ ile maslahat-ı tîgı kalem
Bitürür kahruñ ile hidmet-i hançer hâtem

Var ise irdi der-i lutfuña şey’ lillâhe
K’eylemiş kâsesini pür-zer ü gevher hâtem

Feth-i bâb-ı keremi her ki kapuñdan bilmez
İhtiyâcı eline halka-i her der hâtem

Şol kadar irdi hedâyâ şeref-i medhüñle
Ki benân-ı kalemüm oldı ser-â-ser hâtem

Tuhfe-i bezmüñ içün bu gazel-i rengîni
Levh-i zerrîne yazup eylesün ezber hâtem

Eyleyüp ‘ayş-i hayâl-i leb-i dil-ber hâtem
Câm-ı zerrîn ile çeksün mey-i ahmer hâtem

Şekl-i hâl ü dehenüñ hâtem-i pîrûze nigîn
Dostum görmedüm agzuñ gibi hoşter hâtem

Gerçi nâzüklik ile agzın arar engüştüñ
Dimez ammâ dehenüñ sırrını gizler hâtem

Ten-i sad-pâre ki şekl-i kafes-i zergerdür
Dâglar dilde olupdur aña yir yir hâtem

Hasret-i la ‘l-i lebüñ bagrını pür-hûn itmiş
Dâg yakmaga komış gögsine ahker hâtem

Anda zehr ola vü tiryâk leb-i dil-berde
Dehen-i yâre kaçan ola ber-â-ber hâtem

Dehen-i teng-i dil-âvîzüñe beñzer bulsa
Hâl-i müşgîn ile ger hatt-ı mu’anber hâtem

Düşse âyînesine pertev-i nûr-ı haddüñ
Vire hûrşîd-i cihân-tâb gibi fer hâtem

Sînemüñ dâgı ile cism-i dü-tâ-yı zerdüm
Kıldı engüşt-i belâda beni bir zer hâtem

Sararup mihnet ile beñzi kızarmış çeşmi
Var ise baht-ı siyehkâruma aglar hâtem

La’l-i dildâr gibi ola mı handân yâkût
Dehen-i yâr gibi kanı suhanver hâtem

Bî- ‘ aded hâtem ile tapuna geldi Bâkî
Ki nice Rûm harâcını deger her hâtem

Koma ayakda bu masnû’ u murassa ‘ nazmı
Elde hoş yaraşur ey Âsaf-ı saf-der hâtem

Bulımaz dâ’iresin bu güher-i nâ-yâbuñ
İtmesün bir dahı bu devrde zerger hâtem

Hâtem-i nazma bu gün kimse bu hükmi viremez
Nice müfsidler ider gerçi müzevver hâtem

Bedel olmaz buña zirâ ki senüñ nâmuñadur
Tutamaz mühr-i Süleymân yirin âher hâtem

Tâ bu eyvân-ı murassa’ kemer-i’ âlîde
Taka engüşt-i hilâle meh-i enver hâtem

Mesned-i sadr-ı vezâretde ser-efrâz olasın
Kıla teslîm şehenşâh-ı muzaffer hâtem

Mûmdur mülk-i cihân saña du’âm ol ki hemân
‘An-karîb eyleye Allâh müyesser hâtem

Bâkî portresi

ŞİİRİN HARİTASI

Bu şiirin içinde ne var?

Metnin anlam, duygu, tema ve biçim katmanlarına kısa bir bakış.

Şiir, ruhun dünyaya bıraktığı küçük bir izdir.

Şiir, bir hâtem (mühür/yüzük) etrafında gelişen zengin imgelerle, onun değerini, güzelliğini ve yüceliğini anlatır. Anlatıcı, hâtemi çeşitli benzetmelerle överken, aynı zamanda bir devlet adamına (Ali Paşa) övgüde bulunur ve onun cömertliğini, gücünü yüceltir. Şiir, dünyevi iktidar ve maddi güzelliklerin geçiciliğine karşın, sanatın ve övgünün kalıcılığını vurgular.

Ana duyguHayranlık
Ana temaSanat
Duygusal yönOlumlu
Yoğunluk75/100

ANLAM

Ana düşünce

Maddi güzellikler ve iktidar geçicidir; asıl kalıcı olan sanat ve erdemdir.

Temel çatışma

Geçici dünyevi ihtişam ile kalıcı sanatsal değer arasındaki karşıtlık.

ATMOSFER

Zengin ve ihtişamlı bir dünyada, sanatın ve erdemin yüceltildiği bir atmosfer.
DinginSıcakUmutlu
“Şiir, insanın kendine söylediği
en dürüst sözdür.”
Şiirhane · Sözün evi.

Şiirhaneden Mektup

Yeni şiirler, yeni keşif yolları ve iyi sözler için.

Sadece anlamlı şeyler, söz veriyoruz.