“Akmeist okulun kurucularından Rus şair ve denemecidir. İlk şiirlerini Apollon dergisinde yayımlamış, Nikolay Gumilyov ve Sergei Gorodetsky ile birlikte Şairler loncasını kurarak Akmeizmin özünü oluşturmuştur. Pierre, Tristia ve Şiirler adlı şiir kitaplarıyla tanınmış; konformist olmayan tavrı nedeniyle sürgünde ölmüştür.”
Osip Mandelştam Kimdir?
Şiirleri, edebî duruşu, fikirleri ve hayatından kesitler
Osip Emilyeviç Mandelştam, 15 Ocak 1891'de Varşova'da tüccar bir Yahudi ailenin oğlu olarak dünyaya geldi. Deri ticaretiyle uğraşan babası, ailenin bulundukları yerden göç edebilmesi için özel bir izin aldı ve Osip'in doğumundan sonra Sankt-Peterburg'a taşındılar. 1900'da Tenishevsky okuluna girdi; bu okul, Vladimir Nabokov gibi Rusya'nın ve Sovyetlerin önemli figürlerini yetiştirmişti. İlk şiirleri 1907 yılında okul almanağında basıldı.
Nisan 1908'de edebiyat ve felsefe öğrenimi görmek üzere Sorbonne'a gitti, ancak ertesi yıl Heidelberg Üniversitesine geçmek için ayrıldı. 1911'de metodizm üzerine çalışmak için Petersburg Üniversitesine girdi. İlk şiirlerini Akmeistlerin dergisi Apollon'da yayımladı ve genç yaşta bu harekete katıldı. 1911'de birkaç genç Rus şairle birlikte, Nikolay Gumilyov ve Sergei Gorodetsky'in resmi liderliği altında Şairler loncasını (Tsekh Poetov) oluşturdu; bu grup Akmeistlerin özünü meydana getirecekti. Şiiri, ilk Rus devriminden sonra keskin bir şekilde popülist bir çizgi izledi ve simgeci tasvirlerle yakından ilgiliydi.
1918'de ihtilal rejimiyle işbirliği yapan entelektüellerin safında yer aldı ve Maksim Gorki'nin yönetmekte olduğu Dünya Edebiyatı Yayınları'nda çalıştı. İç savaş sırasında Kırım'a gitti ve ortamdaki kargaşa içinde türlü sıkıntılar çekti. 1922'de yeni evlendiği eşi Nadezha Mandelştam ile Moskova'ya yerleşti; toplama şiirlerinin bulunduğu Tristia Berlin'de yayımlandı. Ondan sonraki birkaç yıl boyunca neredeyse tamamen şiiri bıraktı; denemeler, edebi eleştiriler, anılar ve kısa düzyazılar yazmaya yoğunlaştı. Gündelik işlerle uğraştı, altı yılda on dokuz kitap çevirdi ve ardından bir gazete için muhabir olarak çalıştı.
Edebi toplulukların dışında kalan Mandelştam'ın konformist olmayan, düzene karşı tavrı resmi makamlarca sürekli izlenmesine yol açtı. 1933 sonbaharında Stalin Epigramı olarak ünlenen tapınma akımına yönelik eleştirisi nedeniyle zorluklar yaşadı. Art arda mecburi ikâmetlere zorlandıktan sonra 1938'de eşiyle birlikte Sibirya'ya sürüldü ve 27 Aralık'ta sürgünde öldü. Pierre (1915), Tristia (1921) ve Şiirler (1928) adlı şiir kitaplarının yanı sıra şiir üzerine bir dizi deneme ve özyaşamöyküsü üzerine çalışmaları yayımlandı; 1931'den sonra yazdığı şiirleri kısmen günümüze ulaştı.
Öne Çıkan Şiirleri
Bir şiir, insanı hiç tanımadığı kendisiyle tanıştırabilir.