Maya Angelou

Maya Angelou, 4 Nisan 1928'de St. Louis, Missouri'de Marguerite Ann Johnson adıyla dünyaya geldi. Bir kapıcı ve donanma diyetisyeni olan Bailey Johnson ile hemşire ve krupiye Vivien Baxter Johnson'ın ikinci çocuğuydu. Kendisine "Maya" takma adını veren kişi büyük kardeşi Bailey Jr. oldu. Angelou üç, kardeşi dört yaşındayken ebeveynlerinin sorunlu evliliği sona erdi ve babaları onları Stamps, Arkansas'taki babaanneleri Annie Henderson'ın yanına gönderdi. Büyükannesi, sahip olduğu markette temel yaşam ürünleri satarak Büyük Depresyon ve İkinci Dünya Savaşı'nın zorlu ekonomik koşullarını zekice ve dürüst yatırımlarla sıkıntısız atlattı.

Dört yıl sonra babaları habersizce Stamps'a gelerek çocukları annelerinin yanına St. Louis'e geri götürdü. Angelou sekiz yaşındayken annesiyle yaşadığı dönemde annesinin erkek arkadaşı Freeman tarafından cinsel istismara ve tecavüze uğradı. Olayı kardeşine, kardeşi de bütün aileye anlattı; Freeman suçlu bulundu ancak yalnızca bir gün hapis yattı ve salındıktan dört gün sonra öldürüldü. Bu olayın ardından Angelou yaklaşık beş yıl boyunca suskunlaştı; sesinin birini öldürdüğünü düşünerek konuşmamayı seçti. Biyografi yazarı Marcia Ann Gillespie ve iş arkadaşlarına göre bu sessizlik döneminde olağanüstü hafızasını, kitaplara ve edebiyata olan sevgisini, çevresini dinleme ve gözlemleme kabiliyetini geliştirdi.

Angelou, şair ve yazar olmaya genç bir yetişkin olarak çeşitli uğraşlardan sonra başladı. Yemek yaparak, gece kulübü dansçılığı ve performansçılığı yaparak, Porgy ve Bess operasında oynayarak, Southern Christian Leadership Conference koordinatörlüğü üstlenerek ve sömürgeciliğin sona erdiği günlerde Mısır ile Gana'da gazetecilik yaparak geçimini sağladı. Ayrıca aktörlük, yazarlık ve oyun, film ile halk televizyonu programlarının yönetmenliğini yaptı. 1982'den sonra North Carolina, Winston-Salem'deki Wake Forest Üniversitesi'nde eğitim verdi ve burada ilk ömür boyu Amerikan araştırmaları Reynolds profesörlüğünü aldı.

Angelou, sivil hak mücadelesinde çok aktif bir kişilikti ve Martin Luther King Jr. ile Malcolm X ile birlikte çalıştı. 1990'lardan sonra yaklaşık elli farklı konuşma yaptı ve seksenli yaşlarına kadar konuşmalarda görünmeye devam etti. 1993 yılında kendi şiiri "On the Pulse of Morning"ı Başkan Bill Clinton'ın göreve başlama töreninde okudu; bu, 1961'de şair Robert Frost'un John F. Kennedy'nin göreve başlama töreninde şiir okumasından sonra bir ilkti.

Yedi otobiyografi, üç deneme ve birkaç şiir kitabı yayımlayan Angelou, elli yıldan fazla süren kariyerinde birçok oyun, film ve televizyon gösterisinde yer aldı; düzinelerce ödül ve otuzdan fazla onursal doktora derecesi aldı. Kendi çocukluğunu ve yetişkinlik çağının ilk dönemlerini konu alan otobiyografileriyle tanındı; ilk otobiyografisi I Know Why the Caged Bird Sings (1969), on yedi yaşına gelene kadarki hayatını anlatarak ona uluslararası tanınırlık ve beğeni getirdi. Bu eserle birlikte kendi hayatını açıkça tartışan Angelou, siyahilerin ve kadınların sözcüsü olarak saygınlık kazandı ve çalışmalarında siyahi kültürünü savunmayı önemsedi. Amerika'daki bazı kütüphanelerin kitaplarını engelleme girişimlerine rağmen eserleri okullarda ve üniversitelerde yaygın olarak kullanıldı. 28 Mayıs 2014'te Winston-Salem, Kuzey Karolina'da 86 yaşında hayatını kaybetti.