“Antik Yunan filozofu ve bilgesi olan Platon, Batı felsefesinin temel taşlarından biri olarak kabul edilir. Sokrates'in öğrencisi ve Aristoteles'in hocası olan Platon, Akademi'yi kurarak üniversite düzeyindeki ilk kurumlardan birini oluşturmuştur. Diyalog formunda yazdığı eserlerle etik, metafizik, politika ve epistemoloji gibi alanlarda derin izler bırakmıştır. İdealar teorisi ve ruhun ölümsüzlüğü gibi düşünceleriyle felsefe tarihinde dönüm noktası teşkil etmiştir.”
Platon Kimdir?
Şiirleri, edebî duruşu, fikirleri ve hayatından kesitler
Platon, MÖ 428/427 veya 424/423 yıllarında Atina'da doğmuş, Antik Yunan filozofu ve bilgesidir. Asıl adı Aristokles olup, "geniş" anlamına gelen Platon lakabını güreş hocasından aldığı rivayet edilir. Atina'nın köklü ve asil bir ailesine mensup olan Platon, gençliğinde güreş ve tiyatro ile ilgilenmiş, ancak politikaya atılmamıştır. Sokrates'in öğrencisi olan Platon, hocasının MÖ 399'da idam edilmesinden derin etkilenmiştir.
Sokrates'in ölümünden sonra Platon, Sicilya ve Güney İtalya'ya seyahat etmiş, burada Pisagor ve Parmenides felsefesinden etkilenmiştir. Mısır ve Babil'e yaptığı düşünülen gezilerde kozmoloji ve astroloji gibi alanlarda bilgi edinmiştir. Kırk yaşında Atina'ya dönerek Akademi'yi kurmuş ve bu okulda felsefi ve bilimsel tartışmalar yürütmüştür. Akademi, dünyada üniversite düzeyindeki ilk kurumlardan biri olarak kabul edilir.
Platon, eserlerini diyalog formunda yazmış ve çoğunun ana karakteri Sokrates olmuştur. İlk dönem eserleri arasında Sokrates'in Savunması, Kharmides, Kriton, Euthyphro, Gorgias, Protagoras bulunur. Orta dönemde Kratylos, Meno, Phaidon, Şölen, Devlet, Theaitetos gibi eserlerinde idealar teorisini geliştirmiştir. Son dönem eserleri arasında Timaios, Sofist, Devlet Adamı ve Yasalar yer alır. Eserleri kronolojik olarak üç gruba ayrılsa da, bu ayrım dil bilimsel ve içeriksel çıkarımlara dayanır.
Platon'un felsefesi, algılanan şeylerle düşünülen şeyler arasındaki ayrıma dayanır. İdealar teorisiyle, değişmeyen ve mutlak gerçekliklerin varlığını savunmuş, bilginin ancak düşünce yoluyla elde edilebileceğini iddia etmiştir. Ruhun akıl, duygular ve arzulardan oluştuğunu ve ölümsüz olduğunu ileri sürmüştür. Phaidon diyaloğunda ruhun ölümsüzlüğünü kanıtlamaya çalışmış, Devlet'te ise ideal devlet düzenini tartışmıştır.
Platon, politik felsefenin kurucusu olarak kabul edilir ve filozof kral kavramını ortaya atmıştır. Siraküza'da Dionysius ve Dion ile ilişkileri olmuş, ancak tiranlık deneyimleri hayal kırıklığıyla sonuçlanmıştır. Hayatının son dönemlerinde Akademi'de ders vermeye devam etmiş ve MÖ 348/347'de yaklaşık seksen yaşında ölmüştür. Ölümünden sonra Akademi'nin başına yeğeni Speusippos geçmiştir. Platon'un düşünceleri, Hristiyanlık ve İslam gibi dinleri ve sonraki tüm Batı felsefesini derinden etkilemiştir.
Öne Çıkan Şiirleri
Işık Gözlü
Yol Ağzında
Bazı kelimeler insanı hiç gitmediği yerlere götürür.