“17. yüzyıl Divan edebiyatının önde gelen şairlerinden Neşati, Sebk-i Hindî tarzının öncülerindendir. Nef'î ve Urfî'nin etkisinde kalmış, kasidelerinde Nef'î'nin üslubunu sürdürmüştür. Asıl ününü gazelleriyle kazanmış, IV. Murat, Sultan İbrahim ve IV. Mehmed gibi padişahlara kasideler sunmuştur. Divanı 1933'te Nüzhet Ergun tarafından yayımlanmıştır.”
Neşati Kimdir?
Şiirleri, edebî duruşu, fikirleri ve hayatından kesitler
Neşati, 17. yüzyıl Divan edebiyatının önemli şairlerinden biridir. Asıl adının Süleyman veya Ahmed olduğu sanılmaktadır. Doğum tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte, 30 Kasım 1623'te Edirne'de doğduğu bazı kaynaklarda belirtilir; ancak pek çok kaynak doğum tarihinin belirsiz olduğunu savunur. Yaşamı hakkındaki bilgiler sınırlıdır.
Neşati, Gelibolu Mevlevihanesi'nde Şeyhi Ağazâde Mehmet Efendi'nin dervişi olmuştur. Şeyhinin ölümünden sonra bir süre Konya'da bulunmuş, 1670'te Edirne Mevlevihanesi'nde Osman Dede'den boşalan şeyhliğe getirilmiştir. Dört yıl kadar bu görevde kalmıştır.
17. yüzyılın usta şairi Neşati, büyük ölçüde Nef'î ve Urfî'nin etkisinde kalmıştır. 20 sayfalık Şerh-î Müşkilât-ı Urfî adlı eseri hem Farsçaya olan hakimiyetini hem de Urfî'ye hayranlığını gösterir. Sultan IV. Murat, Sultan İbrahim, IV. Mehmed gibi padişahlarla; Köprülü Mehmed Paşa, Köprülüzâde Fâzıl Ahmet Paşa gibi devlet büyüklerine kasideler yazmıştır. Kaside de yazmış olmakla birlikte, esas ününü gazelleriyle kazanmıştır. Kasidelerinde Nef'î'nin etkisi görülür. Divan edebiyatının Sebk-i Hindî tarzının öncülerindendir.
Neşati 1674'te ölmüş ve Edirne Mevlevihanesi'nin avlusuna gömülmüştür. Divanı 1933'te Nüzhet Ergun tarafından yayımlanmıştır. Eserleri arasında Dîvân, Hilye-i Enbiyâ, Edirne Şehr-engîzi, Şerh-i Müşkilât-ı Urfî, Kavâid-i deriyye, Tuhvetü'l Uşşak ve Mektub bulunmaktadır.
Öne Çıkan Şiirleri
İnsan en çok, geri dönemediği yerleri özler.