“Andrey Voznesenski, 20. yüzyıl Rus şiirinin önde gelen yenilikçi şairlerinden biriydi. Hlebnikov, Pasternak ve Mayakovski sonrası kuşağın en belirgin ve özgün temsilcisi olarak kabul edildi. Şiirlerinde ses öğesini, imgeleri ve toplumsal içeriği ustaca kullanarak Pasternak ve Mayakovski geleneklerini birleştirdi. OZA adlı uzun şiiriyle Türkiye'de de tanınan şair, Sovyet rejiminin muhalif seslerinden biri olarak stadyum gösterileriyle geniş kitlelere ulaştı.”
Andrey Voznesenski Kimdir?
Şiirleri, edebî duruşu, fikirleri ve hayatından kesitler
Andrey Andreyeviç Voznesenski, 12 Mayıs 1933'te Moskova'da doğdu. Çocukluğu Vladimir kentinde geçti. 1941'de babasının kuşatma altındaki Leningrad'da fabrikaların sökülmesinde görev alması üzerine annesi ve kız kardeşiyle birlikte Ural Dağları'ndaki Kurgan'a gitti. Önce Güzel Sanatlar, ardından Mimarlık eğitimi aldığı Moskova Mimarlık Enstitüsü'nden 1957'de mezun oldu.
Voznesenski, Hlebnikov, Pasternak ve Mayakovski sonrası kuşağın en belirgin ve özgün Rus şairi olarak kabul edildi. Sovyet yöneticileri tarafından sık sık yeteneğini kötüye kullanmakla suçlandı ve 1960'larda stadyumları dolduran kalabalıklar önünde kovboy çizmeleriyle yaptığı şiir gösterileri yasaklandı. Sovyet komünist rejiminin muhalif seslerinden biriydi. 1962'de Moskova'nın Luzhniki Stadyumu'nda Boris Slutski ve Bella Ahmadulina ile birlikte katıldığı şiir okumasına 14.000 kişi katıldı.
Şiiri tarz olarak Amerikan Beat kuşağı şiirleriyle benzerlikler gösterdi. Bu nedenle dönemin Amerika şairleriyle ve şiirseverleriyle iyi diyaloglar kurabildi. 1995 yılında verilen 1. Uluslararası Nazım Hikmet Şiir Ödülü Jürisi'nde John Berger, Cevat Çapan, Memet Fuat, Selahattin Hilav, Henrik Nodbrandt ve Titos Patrikios ile birlikte yer aldı. 30 Haziran 2004'te Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Sovyet döneminin popüler ozanı Voznesenski'ye törenle Devlet Madalyası taktı.
Voznesenski, Rus şiir diline yeni bir soluk ve canlılık getirdi. Şiir dilindeki ses öğesi, anlam yakınlıklarından yararlanıp imgeleri kullanış biçimiyle Pasternak'a, şiirlerindeki toplumsal içerik ve dili argoya varıncaya kadar ustaca ve gözüpek biçimde kullanışıyla Mayakovski geleneğine bağlandı. OZA adlı uzun şiiriyle Türkiye'de de oldukça iyi bilinen bir şair oldu.
Yapıtları arasında Mastera (Ustalar, 1959), Mozaika (Mozaik, 1960), Parabola (Paraboller, 1960), Treugolnaya gruşa (Üç Köşeli Armut, 1962), Akhillesogo serdtse (Aşil Yüreğim, 1963), Avtoportret (Kendi Portrem, 1963), Antimiri (Karşı Dünyalar, 1964), Vıpusti ptitsu! (Kuşu Salıverin!, 1974) ve Soblazn (Baştan Çıkarma, 1978) bulunmaktadır. Türkçede Oza (çev. Mehmet H. Doğan, Turgay Gönenç; Ada Yayınları), Oza (çev. Ülker İnce; Ve Yayınevi), Andrey Voznesenski Şiirler (çev. Mehmet H. Doğan; İyi Şeyler Yayıncılık), Göğü Okuyorum (çev. Gertrude Durusov, Mirbatır Husanov, Ahmet Necdet; Artshop Yayıncılık) ve Telefon Kulübesi (çev. Gertrude Durusov, Mirbatır Husanov, Ahmet Necdet; Broy Yayınevi) adlı kitapları yayımlandı.
1978'de Sovyetler Birliği Devlet Ödülü, 1983'te Kızıl Bayrak İşçi Nişanı, 1984'te Struga Şiir Festivali Altın Çelenk Ödülü (Makedonya), 15 Ocak 2004'te Anavatan için Liyakat Nişanı 3. derece, 5 Mayıs 2008'de Anavatan için Liyakat Nişanı 2. derece ve 23 Aralık 2008'de Rusya Devlet Başkanı Dmitri Medvedev tarafından Kremlin'de verilen Devlet Ödülü'nü aldı. 1 Haziran 2010 tarihinde 77 yaşında Moskova'da yaşama veda etti.
Öne Çıkan Şiirleri
Şiir, insanın içinde susturduğu şeylerin sesidir.