Şiir, dünyanın gürültüsüne karşı küçük bir sessizliktir.

ŞAİRİN DEFTERİ / TAM METİN

Dîvân-ı İlâhîyât 29

Dîvân-ı İlâhîyât 29 Şiiri - Aziz Mahmud Hüdayi

Nefs ü şeytâna zebûn etme bizi
Kerem et hey ulu Mevlâ kerem et
Tâlib-i fânîye dûn etme bizi
Kerem et hey ulu Mevlâ kerem et

Avn-i Rabbânî refîk olmayıcak
Bir adım yer varamaz tâlib-i Hak
Zuafâya nazar-ı lutf ile bak
Kerem et hey ulu Mevlâ kerem et

Yer ü gök çekmediği haml-i kebîr
Götürür anı bu insân-ı hakîr
Yardım eyle ana ey Rabb-ı kadîr
Kerem et hey ulu Mevlâ kerem et

Mâsivâya bakuban kalmayalım
Tâ hevâ vü hevese dalmayalım
Zâga şâhbâz-ı dili salmayalım
Kerem et hey ulu Mevlâ kerem et

Nice bir mâni' ola hubb-ı sivâ
Ola nûrunla münevver fukarâ
Vaslını eyle Hüdâyî'ye atâ
Kerem et hey ulu Mevlâ kerem et

Aziz Mahmud Hüdayi

ŞİİRİN HARİTASI

Bu şiirin içinde ne var?

Metnin anlam, duygu, tema ve biçim katmanlarına kısa bir bakış.

Şiir, yalnızlığın kendine bulduğu en güzel dildir.

Şiir, Tanrı'ya yakararak nefsin ve şeytanın esiri olmamak, ilahi yardım ve lütuf dilemek üzerinedir. Anlatıcı, kendisi ve diğer talihsiz kullar için bağışlanma ve hidayet ister. Şiir, tasavvufi bir teslimiyet ve Allah'a sığınma duygusuyla sona erer.

Ana duyguçaresizlik

Ana temainanç

Duygusal yönkarma

Yoğunluk80/100

ANLAM

Ana düşünce

İnsanın nefsi ve şeytani arzularına yenik düşmemesi için Allah'ın yardımına ve lütfuna ihtiyacı vardır.

Temel çatışma

nefis ve şeytanın istekleri ile ilahi iradeye teslimiyet arasındaki mücadele

ATMOSFER

Tanrı'ya yakarışın ve teslimiyetin hâkim olduğu manevi bir atmosfer.

kutsaldinginhüzünlü

DUYGULAR

Şiirin duygusal ağırlığı

çaresizlik60

umut50

minnet40

KEŞİF PUANLARI

Duygu pusulası

Şiirin farklı duygusal eksenlerdeki yoğunluğu.

Manevî duygu95

Çaresizlik60

Umut50

Hüzün40

Sevgi40

Minnet40

Özlem30

Pişmanlık30

Kaygı30

Huzur30

Yalnızlık20

Korku20

Heyecan20

Karanlık20

Umutsuzluk10

Kırgınlık10

TEMALAR

inanç tasavvuf kendini arayış ahlak

TON

yakaraniçtendingin

ŞIIR TÜRÜ

lirikdidaktik

DIL ÖZELLIKLERI

eski sözcükleryoğun mecazsoyut anlatımyüksek söyleyiş

ANLATIM BIÇIMLERI

liriksorgulayıcıiç konuşma

SÖZ SANATLARI

metaforkişileştirmebenzetmetekrar

Nazım birimidörtlükilahi

Ölçühece11'li hece · 6+5

Şiir 11'li hece ölçüsüyle yazılmıştır; duraklar 6+5 şeklindedir.

Kafiyeabab / cccb / dddb / eeeb / fffbHer dörtlükte ilk üç dize kendi arasında, dördüncü dize ise nakarat olarak kafiyelenmiştir.

Ahenk

Hece ölçüsü, kafiye düzeni ve 'Kerem et hey ulu Mevlâ kerem et' nakaratıyla güçlü bir ahenk sağlanmıştır.

ANLATICI

birinci çoğul kişi

Hitap: Tanrı

kulun Tanrı'ya yakarışı ve sığınması

DİLİN YOĞUNLUĞU

Anlam kapalılığı60/100

İmge yoğunluğu50/100

Tasavvufi bir şiir; Hüdâyî mahlasıyla yazılmış, ilahi yardım ve nefis terbiyesi temalıdır.

ÖNE ÇIKAN İMGELER

nefs ü şeytân
zebûn etme
avn-i Rabbânî
zâga şâhbâz-ı dil
nûr

KÜLTÜREL GÖNDERMELER

Mevlâ
Rabbânî
Hüdâyî

BU ŞİİRİ ARARKEN

Tanrı'ya yakarış ve af dileme nefis ve şeytandan korunma duası ilahi yardım isteyen tasavvufi şiir