“Asıl adı Abdülkadir Pirhasan olan Vedat Türkali, Türk edebiyatının roman, senaryo ve şiir alanlarında eserler vermiş çok yönlü bir yazarıdır. Bir Gün Tek Başına ve Mavi Karanlık romanlarıyla Türk edebiyatında kalıcı bir yer edinmiştir. Eski Şiirler, Yeni Türküler adlı şiir kitabıyla şiir alanındaki üretkenliğini de ortaya koymuştur. Siyasi düşünceleri nedeniyle öğretmenlikten uzaklaştırılıp tutuklanmış, ancak edebî üretimini yaşamı boyunca sürdürmüştür.”
Vedat Türkali Kimdir?
Şiirleri, edebî duruşu, fikirleri ve hayatından kesitler
Asıl adı Abdülkadir Demirkan olan Vedat Türkali, 13 Mayıs 1919'da Samsun'da doğdu. Samsun Lisesi'nde okuduktan sonra 1942 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nden mezun oldu. Aynı yıl Merih Pirhasan ile evlendi ve mahkeme kararıyla Pirhasan soyadını aldı.
Üniversite mezuniyetinin ardından Maltepe Askerî Lisesi ve Kuleli Askerî Lisesi'nde edebiyat öğretmenliği yaptı. 1951 yılında siyasi düşünceleri nedeniyle görevine son verildi ve tutuklandı. Dokuz yıl ceza aldı, yedi yıl sonunda şartlı tahliyeden faydalanarak serbest kaldı. Bu dönemde Rıfat Ilgaz ile birlikte Gar Yayınları'nı kurdu.
1960'ta Dolandırıcılar Şahı filmiyle senaristliğe başladı ve senaristliğe devam etti; 1965'te yönetmenliği denedi. Bir Gün Tek Başına ve Mavi Karanlık gibi romanları Türk edebiyatının en büyük eserleri arasına girdi. Bu romanlarını Yeşilçam Dedikleri Türkiye ve Tek Kişilik Ölüm başlıklı romanları takip etti. Eski Şiirler, Yeni Türküler adlı şiir kitabı 1979'da yayımlandı.
Mihri Belli'nin yakın arkadaşı, Atıf Yılmaz'ın da hem arkadaşı hem kayınpederi olan Türkali, Türkiye Komünist Partisi'nin ilk üyelerindendi. 2002 seçimlerinde Demokratik Halk Partisi'nden aday olarak aktif siyasete atıldı. Oyuncu Deniz Türkali ve yönetmen Barış Pirhasan'ın babası, şarkıcı Zeynep Casalini'nin dedesiydi.
Türk edebiyatının usta isimlerinden olan Vedat Türkali, 29 Ağustos 2016'da Yalova'da tedavi gördüğü hastanede 97 yaşında hayatını kaybetti. Naaşı Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi.
Öne Çıkan Şiirleri
Bazı dizeler kalbe değil, doğrudan hafızaya yazılır.