Refik Durbaş

Refik Durbaş, 10 Şubat 1944'te Erzurum'un Pasinler ilçesinde doğdu. Lise öğrenimini İzmir'de tamamladı. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı bölümünde başladığı yükseköğrenimini bitirmeden ayrıldı. 1965-1968 yılları arasında çeşitli işlerde çalıştı; Yeni İstanbul ve Cumhuriyet gazetelerinde düzeltmenlik yaptı.

İlk şiiri İzmir'de Ege Ekspres gazetesinin sanat sayfalarında yayımlandı. Devinim, Gösteri, Sanat Olayı, Soyut, Papirüs gibi dergilerdeki şiirleriyle dikkat çekti. Arkadaşlarıyla birlikte 1962-1964 arasında Evrim dergisini, 1967'de ise Alan 67 dergisini çıkardı. 1971'de ilk şiirlerini Kuş Tufanı adlı kitabında topladı. 1972-1974 yıllarında Yeni A dergisinin yazı işleri müdürlüğünü üstlendi. Gazetelerde sanat sayfaları hazırladı ve 1992'de Cumhuriyet gazetesinden emekli oldu. Emekliliğinin ardından köşe yazarı olarak farklı gazetelerde çalışmalarını sürdürdü.

Şiire İkinci Yeni esintisiyle başlayan Durbaş, zamanla daha toplumsal meselelere yöneldi. Kendine özgü dili ve benzetmeleriyle, baştan beri tavrını ve varlığını keskinleştiren, anlam kadar biçime de önem veren şiirler yazdı. Çarşıların, işçi kızların, pazar yerlerinin, çay evlerinin dünyasını yansıtan şair olarak tanındı. Şiirlerinde günlük konuşma dili içine ustaca serpiştirilmiş eski sözcüklere de yer verdi.

Şiir kitapları arasında Bu Nehir Nicedir (1971), Kuş Tufanı (1971), Hücremde Ayışığı (1974), Çırak Aranıyor (1978), İkinci Baskı (1979), Çaylar Şirketten (1980), Denizler Sincabı (1982), Kırmızı Kanatlı Kartal (1982), Nereye Uçar Gökyüzü (1983), Siyah Bir Acıda (1984), Bir Umuttan Bir Sevinçten (1984), Yeni Bir Defter-Şiirler-Meçhul Bir Aşk (1985), Adresi Uçurum (1986), Geçti mi Geçen Günler (1989), Menzil (1992), Kimse Hatırlamıyor (1994), Nereye Uçar Gökyüzü (1994), İki Sevda Arasında Kara Sevda (1994), Tilki Tilki Saat Kaç (1995), Düşler Şairi (1997), İstanbul Hatırası (1998), Bağışla Ziyanımı (2014) ve Şayeste (2018) bulunmaktadır. Ayrıca Ahmet Arif Anlatıyor: Kalbim Dinamit Kuyusu (1990) adlı röportajı, Şair Cezaevi Kapısında (1992), Galata Köprüsü (1995), İlhami Bekir'den Mektup Var (1997), Anılarımın Kardeşi İzmir (2001) adlı incelemeleri, Yazılmaz Bir İstanbul (1988), İki Sevda Arasında Karasevda (1994), Yasemin ve Martı (1997) adlı denemeleri, Türk Yazınında Cezaevi Şiirleri (1993) ve Öykülerle İstanbul (1995) adlı antolojileri ile çocuklar için Evliya Çelebi'den uyarladığı Yedi İklim Dört Bucak (1977), Şakaname (1983), Muallim Naci'den uyarladığı Mavi Alacalı Baston (1983) adlı yenileştirmeleri vardır.

1979'da Çırak Aranıyor ile Yeditepe Şiir Armağanı'nı, 1983'te Nereye Uçar Gökyüzü ile Necatigil Şiir Ödülü'nü, 1989'da Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Yılın Gazetecisi Ödülü'nü (Cumhuriyet gazetesindeki Kapıkule'nin Vatansızları başlıklı yazı dizisiyle), 1993'te Menzil ile Halil Kocagöz Şiir Ödülü'nü, 2014'te PEN Türkiye Şiir Ödülü'nü, 2015'te Bağışla Ziyanımı kitabıyla Yunus Nadi Ödülleri Şiir Ödülü'nü ve 2018'de Behçet Aysan Şiir Ödülü'nü aldı.

1 Aralık 2018'de akciğer kanseri tedavisi görürken ve diyaliz hastasıyken sağlık durumunun kötüleşmesi üzerine Medeniyet Üniversitesi Hastanesi'nde yoğun bakıma alındıktan sonra İstanbul'da öldü. 2 Aralık 2018'de Erenköy Galip Paşa Camii'nde düzenlenen cenaze töreninin ardından Ümraniye Hekimbaşı Mezarlığı'nda toprağa verildi.