Nevzat Üstün

Nevzat Üstün, 1924 yılında İstanbul'da doğdu. Babası Şadi Bey, annesi Aliye Hanım'dı. Ailesinin maddi sıkıntılar yaşaması nedeniyle 1930 yılında memleketleri olan Kayseri Develi'ye döndüler. İlkokulu 1935 yılında Develi Merkez İlkokulu'nda tamamladı. Ailesinin maddi sıkıntılarını aşmasının ardından İstanbul'a geri döndüler ve 1936'da Amerikan Koleji'nden ortaokul mezunu oldu. 1945'te Boğaziçi Lisesi'nden mezun oldu. Yüksek öğrenim için 1947'de Fransa'ya gitti ancak mezun olamadan bir buçuk yıl sonra geri döndü. 1954 yılında çeşitli Avrupa ülkelerini gezdi.

Edebiyata ilgisi erken yaşlarda başladı. İlk şiirini 1935'te bir çocuk dergisinde yayımladı. Daha sonra çeşitli dergilerde çıkan şiirleriyle tanınmaya başladı. İlk şiirlerinde Verlaine ve Valery gibi Fransız şairlerin yanı sıra Garip Akımı'nın etkisi görüldü; bu dönem şiirlerini 1946'da yayımlanan "Oluş" kitabında topladı. Bu kitabın ardından çağın sorunlarını ve özgürlük savaşımını konu alan toplumsal gerçekçi şiirlere yöneldi. Geleneksel Türk ve çağdaş Batı şiirlerinin özelliklerinden yararlanarak özgün bir anlatım geliştirdi. Türk edebiyatında teknik, stil ve içerik bakımından sosyalist gerçekçilik akımının temsilcilerinden biri olarak görüldü.

1951 yılında Nokta Dergisi'nin kurucuları arasında yer aldı ve Var isimli bir yayınevi kurdu. 1961-1964 arasında Tanin, Ekspres, Vatan, İkdam ve Yeni Tanin gibi çeşitli gazetelerde köşe yazarlığı yaptı. Cumhuriyet gazetesinde de yazarlık yaptı. 1965 yılında Moskova'da düzenlenen Asya-Afrika Yazarlar Birliği toplantısına katılmak üzere Rusya'ya gitti ve izlenimlerini 1966'da yayımlanan "Sovyetler Birliği'nden Batı'ya" adlı kitabında anlattı. Merkezi Mısır'da bulunan Asya-Afrika Yazarlar Birliği'nin 1968 yılında Türk tek üyesi oldu.

Şiir kitapları arasında "Oluş" (1946), "Yaşadığımız Devre Dair Şiirler" (1951), "Cüceler Çarşısı" (1955), "Yitikler Kapısı" (1961), "Güneş Ülkesi" (1964), "Hey Sen Amerikalı" (1967), "Ak Yeşil Kavak Ağaçları" (1972) ve ilk altı şiir kitabını bir araya getiren "Köprübaşı" (1968) yer aldı. Öykü alanında ise "Yaşama Duvarı" (1964), "Almanya Almanya" (1965), "Çıplak" (1966), "Akrep Üretim Çiftliği" (1968) ve "Boğaların Ölümü" (1975) kitaplarını yayımladı; ilk dört öykü kitabı 1970'te "Çıplak" adıyla bir arada basıldı. Öykülerinde gözleme ve yalın bir anlatıma önem verdi; çoğunlukla Kayseri yöresi ve Güneydoğu Anadolu insanının kaygılar ve yoksulluklar içindeki yaşamını anlattı. Öyküleri Çekçe, Rusça ve Bulgarca'ya çevrildi. Deneme ve gezi türünde "Sovyetler Birliği'nden Batı'ya" (1966), "Türkiye'deki Amerika" (1967), "Üçüncü Bir Dünya" (1974), "Almanya Beyleri" (1975) ve "Portekiz Bahçeleri" (1975) adlı eserleri yayımlandı.

8 Kasım 1979'da Bolu Çaydurt yakınlarında eşi Şükran ve sanat yönetmeni Gülten Ataç ile birlikte geçirdiği trafik kazası sonucu yaşamını yitirdi; eşi ve sanat yönetmeni yaralı olarak kurtuldu. 10 Kasım'da Rumelihisarı aile mezarlığında defnedildi. Ölümünün ardından ailesi, anısını yaşatmak amacıyla şiir ve hikâye alanında Nevzat Üstün Şiir ve Hikâye Ödülleri dağıttı.