Necmettin Halil Onan

Necmettin Halil Onan, 1902 yılında Çatalca'da doğdu. Babası Düyûn-ı Umûmiye memuru Halil Hilmi Bey'di. Ortaöğrenimini Vefa Lisesi'nde tamamladıktan sonra 1919'da Darülfünun Edebiyat Fakültesi'nin sınavını kazanarak Türk Dili ve Edebiyatı bölümüne kaydoldu. Cenap Şahabettin, Fuad Köprülü, Ferit Kam, Yusuf Şerif, Yahya Kemal ve Hüseyin Daniş gibi edebiyatçıların öğrencisi oldu.

İstanbul'un işgali üzerine okul geçici olarak kapatılınca millî mücadeleye katılmak üzere Ankara'ya geçti. Ankara Talimatgahı'nda zabıt vekili olarak görev yaptı ve Anadolu Ajansı Siyasi Servisi'nde çalıştı. Millî mücadele sonrası İstanbul'a dönerek yarım kalan eğitimine devam etti ve 1924 yılında mezun oldu. Bir süre tekrar Anadolu Ajansı'nda ve özel okullarda çalıştı.

1929 yılından itibaren İzmir, Adana ve Ankara illerinde pek çok lisede edebiyat öğretmenliği ve lise müdürlüğü yaptı; ardından maarif müfettişi oldu. 1942-1946 yılları arasında Yükseköğretim Genel Müdürlüğü görevinde bulundu. Niyazi Berkes hakkında tuttuğu rapor 1948 DTCF Tasfiyesi'nin önünü açtı. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'ne Eski Türk Edebiyatı Profesörü olarak atandı ve 1959 yılında üniversitedeki görevinden emekli oldu. 18 Ağustos 1968 günü İstanbul'da öldü.

Necmettin Halil, yazın yaşamına aruz ölçüsünde şiirler yazarak başladı. İlk şiirleri Nedim dergisinde yayımlandı. Aruzu bırakıp hece ölçüsünde şiirler yazmaya başladığında şiirlerini Dergâh ve Hayat dergilerinde yayımladı. Şiirlerini 1927'de ve 1933'te bastırdığı iki kitapta topladı. Aşk, doğa ve ulusal duygular ile ilgili şiirler yazdı. Son dönem şiirlerinde Yahya Kemal Beyatlı etkisi görülür. İşleyen Yara adlı romanı, kitap olarak basılmamış ancak 1932 yılında Vakit gazetesinde tefrika edilmiştir. Ortaokullar için dilbilgisi kitapları da hazırlamıştır.

Şiir kitapları arasında Çakıl Taşları (1927), Bir Yudum Daha (1933) ve Bir Yolcuya (1960) bulunur. Diğer kitapları arasında Dilbilgisi (1928, 2 cilt), Dilbilgisi (1934), Dilbilgisi (1943, İlkokullar için), İzahlı Divan Şiiri Antolojisi (1940, 1946), Namık Kemal'in Talim-i Edebiyatı Üzerine Bir Risalesi (1950) ve Leyla ve Mecnun (1956, Fuzuli'nin eserinin tenkidi) yer alır. Romanları arasında İşleyen Yara (yayımlanmadı) ve Kolejli Nereye (1977) vardır.