“Behçet Necatigil, modern Türk şiirinin önde gelen şairlerinden biri olarak bağımsız bir edebî kimlik benimsemiştir. Şiirlerinde ev, aile, gündelik yaşam ve yalnızlık temalarını işlemiş; "Evler Şairi" olarak anılmıştır. 1955 sonrası poetikasında çağrışımlara açık bir üsluba yönelmiş, radyo oyunları ve çevirileriyle de edebiyata katkı sunmuştur. Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü gibi başvuru eserleriyle de tanınır.”
Behçet Necatigil Kimdir?
Şiirleri, edebî duruşu, fikirleri ve hayatından kesitler
Behçet Necatigil, 16 Nisan 1916'da İstanbul'un Fatih semtinde, Atikalipaşa Mahallesi'nde bir konakta doğdu. Asıl adı Mehmet Behçet Gönül'dü; 1951'de mahkemeye başvurarak resmen Necatigil soyadını aldı. Babası Kastamonulu Hacı Mehmet Necati Efendi, annesi Gevyeli müderris Hafız İbrahim Hakkı Efendi'nin kızı Bedriye Hanım'dı. 1918'deki Büyük Fatih Yangını'nda doğduğu konak yandı ve annesi bu travmanın etkisiyle ağırlaşan bir mide humması sonucu hayatını kaybetti. Henüz iki yaşındayken annesini kaybeden şair, bir süre anneannesi Emine Münire Hanım'ın Karagümrük'teki evinde yaşadı. 1923'te babasının yanına taşındı ve Beşiktaş'taki Cevriusta Okulunda ilköğrenime başladı.
Aile, babasının Singer Dikiş Makineleri firmasında müfettiş olarak işe girmesinin ardından Kastamonu'ya taşındı. Necatigil, ilköğrenimini Kastamonu Erkek Muallim Tatbikat Mektebinde tamamladı ve ortaöğrenimine Kastamonu Lisesi'nde başladı. Ancak yetersiz beslenme ve bakımsızlık nedeniyle geçirdiği adenit tüberküloz hastalığı yüzünden öğrenimine ara vermek zorunda kaldı. Aile İstanbul'a döndü ve tedavisinin ardından 1931'de Kabataş Erkek Lisesinde orta ikinci sınıftan yeniden başladı. Hastalığının getirdiği duyarlılık onda yazma hevesi uyandırdı; 1927-1928 yıllarında el yazısıyla haftalık "Küçük Muharrir" adlı dergiyi çıkararak on dört sayı hazırladı. Kabataş Lisesi'ne döndükten sonra bu dergiyi yeni harflerle sürdürdü ve Akşam gazetesinin Çocuk Dünyası sayfasına fıkralar, şiirler ve küçük hikâyeler yazdı. Edebî değerdeki ilk şiiri "Gece ve Yas", lise yıllarında "Behçet Necati" imzasıyla Varlık dergisinde yayımlandı. 1936'da okulun edebiyat bölümünden birincilikle mezun oldu.
Liseyi bitirdikten sonra Yüksek Öğretmen Okulu Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünde yükseköğrenim gördü. Burada Ali Nihat Tarlan ve Ahmet Hamdi Tanpınar'ın öğrencisi oldu; Divan ve Tanzimat şiiriyle tanıştı. Öğretmen Okulu yıllarında Cahit Külebi en yakın arkadaşıydı. Alman Filolojisi bölümünün bazı derslerine misafir öğrenci olarak katıldı ve Deutscher Austauschdienst kuruluşunun davetlisi olarak bursla Berlin'e gönderilerek dört ay Almanca kursuna devam etti. 1940'ta yükseköğrenimini tamamlayıp öğretmenliğe başladı.
Edebiyat öğretmeni olarak ilk görev yeri Kars Lisesi'ydi. İklim koşullarına uyum sağlayamayıp hastalanması üzerine 1941'de Zonguldak Mehmet Çelikel Lisesine tayin oldu. Burada Muzaffer Tayyip Uslu ve Rüştü Onur ile ortak çalışmalar yaptı; Zonguldak'ın Ocak gazetesi, Kara Elmas dergisi ve İstanbul'da çıkan Değirmen dergisinde bu şairlerle birlikte şiirleri yayımlandı. 1943 Mart'ında İstanbul'a, Pertevniyal Lisesine tayin oldu. İki ay sonra askerlik görevi nedeniyle İstanbul'dan ayrıldı; iki yıl sonra döndüğünde Kabataş Erkek Lisesine atandı ve öğretmenlik mesleğinin en uzun dönemini bu okulda geçirdi. Kabataş'ta Demir Özlü ve Hilmi Yavuz gibi yazar ve şairlerin öğretmeni oldu; "Dönüm" adlı derginin çıkarılmasına öncülük etti. İlk şiir kitabı "Kapalı Çarşı" 1945'te yayımlandı. Hayatı boyunca öğretmenlik ile şairliği bir arada yürüttü.
1948'de geçici olarak Sarıyer Ortaokulunda da ders verdi. Bu dönemde tanıştığı meslektaşı Huriye Korkut ile evlendi; çiftin iki kızı oldu. 1945-1955 arasında Çevre (1951), Evler (1953) ve Eski Toprak (1956) kitaplarını yayımladı. Bu kitaplardaki şiirleri gözlemlerini ve deneyimlerini dolaysız anlatan, çağrışımlara kapalı bir nitelik taşıyordu. 1955'te poetikasında değişiklik yaptı; öykü unsuru az, çağrışımlara açık şiirler yazmaya başladı. Eski Toprak ile Yeditepe Şiir Armağanı'nı, Yaz Dönümü (1963) ile 1964 Türk Dil Kurumu Şiir Ödülü'nü ve Carl Zuckmayer'den çevirdiği "Kurtlar" adlı şiirle Türk-Alman Derneği Çeviri Yarışması birincilik ödülünü aldı.
1963'te radyo oyunları yazmaya başladı ve Türkiye'de bu alana en çok emek verenlerden biri oldu; eserlerini dört ciltte topladı. Rainer Maria Rilke, Miguel de Unamuno, Knut Hamsun, August Strindberg, Thomas Mann ve Stefan Zweig gibi birçok Alman ve Norveçli yazarın kitaplarını Türkçeye çevirdi. Şiir, radyo oyunu ve çevirilerinin yanı sıra "Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü" (1960), "Edebiyatımızda Eserler Sözlüğü" (1979) ve "100 Soruda Mitologya" (1969) adlı kitapları hazırladı. 1960'ta Çapa Eğitim Enstitüsüne tayin oldu ve 1972'de bu okuldan emekliye ayrıldı. Emeklilik günlerini evinde edebiyatla yoğunlaşarak geçirdi. Kanser teşhisiyle kaldırıldığı Cerrahpaşa Hastanesinde 13 Aralık 1979'da hayatını kaybetti.
Öne Çıkan Şiirleri
Bazı kelimeler insanı hiç gitmediği yerlere götürür.