“Macar dilbilimci, Türkolog ve folklorcu Ignác Kúnos, Türk halk edebiyatı ve Türk lehçeleri alanında döneminin en tanınmış bilim insanlarından biriydi. Ármin Vámbéry'nin öğrencisi olarak Türk dili ve filolojisine yöneldi; İstanbul'daki ikameti sırasında Rumeli, Anadolu, Suriye, Filistin ve Mısır'a seyahat ederek halk şiirini, etnografyayı ve halk geleneklerini derledi. En önemli hizmeti, birçok Avrupa dilinde yayımlanan etkileyici miktarda halk hikâyesi ve fıkrayı derlemesiydi. Türk halk edebiyatının kâşifi olarak anılan Kúnos, Macar Bilimler Akademisi'ne muhabir üye seçildi ve İstanbul Üniversitesi'nde Folklor Anabilim Dalı'nı kurdu.”
Ignác Kúnos Kimdir?
Şiirleri, edebî duruşu, fikirleri ve hayatından kesitler
Ignác Kúnos, aslen Ignác Lusztig adıyla 22 Eylül 1860'ta Debrecen yakınlarındaki Hajdúsámson'da doğdu. Debrecen'deki Reform Koleji'ne devam etti, ardından 1879 ile 1882 yılları arasında Budapeşte Üniversitesi'nde dilbilim okudu. Kariyerinin başlarında esas olarak Macarca ile Mordvin dillerinin ağız bilimi, fonolojik ve morfolojik meselelerine yoğunlaştı.
Ármin Vámbéry'nin öğrencisi olması sebebiyle ilgisi Türk dili ve filolojisine yöneldi. Macar Bilimler Akademisi ve Budapeşte Yahudi topluluğunun maddi desteğiyle beş yıl boyunca İstanbul'da Türk dili ve kültürü üzerine çalıştı. 1885'ten 1890'a kadar İstanbul'daki ikameti sırasında Rumeli, Anadolu, Suriye, Filistin ve Mısır'a seyahat etti; bu gezilerinde Türk lehçelerinin özelliklerini, etnografyayı, halk şiirini ve Türkler ile diğer yerel halkların halk geleneklerini gözlemledi ve inceledi.
1890'da Budapeşte Üniversitesi'ne Türk filolojisi profesörü olarak atandı. 1899-1919 yılları arasında Budapeşte'de yeni kurulan Ticaret Doğu Koleji'nin müdürlüğünü yaptı. 1919'dan 1922'ye kadar aynı görevi Budapeşte İktisat Üniversitesi'ne bağlı Doğu Enstitüsü'nde sürdürdü, ardından 1922'den itibaren üniversitede Türk dili dersleri verdi. 1925 ve 1926 yazlarında, Türk hükümetinin daveti üzerine Ankara ve İstanbul üniversitelerinde profesörlük yaptı; ayrıca 1925'te İstanbul Üniversitesi'nde Folklor Anabilim Dalı'nı kurdu.
Onun en önemli hizmeti, Macarcanın yanı sıra birçok Avrupa dilinde yayımlanmış olan, etkileyici miktarda halk hikâyesi ve fıkrayı derlemiş olmasıydı. Çalışmaları arasında Három Karagöz Játék (1886), Oszmán-török népköltési gyűjtemény I–II (1887-89), Orta-Ojunu (1888), Török népmesék (1889), Kisázsiai török nyelvjárások I.: Brussza és Ájdin (1892), Kisázsia török dialektusairól (1896), Mundarten der Osmanen (1899), Naszreddin hodja tréfái (1899), Türkische Volksmärchen aus Stambul (1905), Oszmán-török nyelvkönyv (1905), Ada-Kále-i Török népdalok (1906) ve Forty-four Turkish fairy tales (1913) yer aldı. Türkçe yayımlanan eserleri arasında Maniler (1924), Türkçe Ninniler (1925), Türk Halk Edebiyatı (1925) ve Adakale Türk Masalları (1947) bulundu.
Bilimsel katkılarının tanınması olarak Macar Bilimler Akademisi'ne muhabir üye seçildi, ayrıca Merkezi ve Doğu Asya Araştırmaları Uluslararası Derneği'nin başkan yardımcılığını yaptı. Kendi döneminde Türk halk edebiyatı ve Türk lehçeleri alanında en tanınmış bilim insanlarından biriydi. Budapeşte'nin Sovyet kuşatması sırasında, 12 Ocak 1945'te Budapeşte'de öldü.
Öne Çıkan Şiirleri
Şiir, kalbin hafızasına yazılmış bir mektuptur.