“Hasan İzzettin Dinamo, toplumcu gerçekçi çizgide eserler veren Türk şair ve romancıdır. Nâzım Hikmet'in şiirleriyle tanışarak bireysel şiirden toplumcu şiire yönelmiş, işçi haklarını işlediği şiirleri nedeniyle hapis cezaları almıştır. Kutsal İsyan ve Savaş ve Açlar gibi romanlarıyla tanınmış, 1977'de Kutsal Barış ile Orhan Kemal Roman Armağanı'nı kazanmıştır.”
Hasan İzzettin Dinamo Kimdir?
Şiirleri, edebî duruşu, fikirleri ve hayatından kesitler
Hasan İzzettin Dinamo, 1909 yılının 1 Ocak gününde Trabzon'un Akçaabat ilçesinin Ahadanda köyünde doğdu. Ailesiyle önce İstanbul'a, ardından Samsun'a yerleşti. Babası ve büyük ağabeyi I. Dünya Savaşı'nda hayatını kaybetti. Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü'ndeki eğitimini tamamlayamadan ayrılan Dinamo, geçimini çeviriler yaparak ve özel ders vererek sağladı.
Gençliğinde bireysel şiirler yazan Dinamo, Nâzım Hikmet'in şiirleriyle tanıştıktan sonra kendine toplumcu bir çizgi belirledi. İlk şiirlerinde Rıza Tevfik, Yusuf Ziya ve Orhan Seyfi'nin etkileri görülür. Servet-i Fünûn dergisinde hece vezniyle şiirler yazdı; aruz ölçüsünü kullanmış olsa da yeniden heceye döndü. Yazdığı Tren adlı şiirinde işçi haklarından bahsetmesi nedeniyle dört yıl hapis yattı. 6-7 Eylül Olayları sırasında İstanbul'da yaşanan olaylar ve meydana gelen büyük patlamalardan sorumlu tutularak hapsedildi. Hapiste sayısız şiir, roman ve destan yazdı.
Nâzım Hikmet'in yanında Sabahattin Ali, Rıfat Ilgaz ve A. Kadir gibi şairlerle birlikte çalıştı. Sekiz ciltlik Kutsal İsyan ve Savaş ve Açlar gibi önemli romanlara imza attı. 1977 yılında Kutsal Barış adlı romanıyla Orhan Kemal Roman Armağanı'nı kazandı. Genellikle savaş dönemini anlatan romanlarının yanında şiir kitapları ve bir de öykü kitabı bulunmaktadır. Şiir kitapları arasında Deniz Feneri (1937), Karacaahmet Senfonisi (1960), Özgürlük Türküsü (1971), Mapusanemden Şiirler (1974), Sürgün Şiirleri (1975), Gecekondumdan Şiirler (1976), Kavga Şiirleri (1977), Çoban Şiirleri (1982), Nazım'dan Meltemler (1989) ve Tüyuğlar (1990) yer alır. Romanları arasında Kutsal İsyan (sekiz cilt, 1966-1968), Ateş Yılları (1968), Savaş ve Açlar (1968), Kutsal Barış (yedi cilt, 1972-1976), Öksüz Musa (1973), Musa'nın Mapushanesi (1974), Koyun Baba (1976), Musa'nın Gecekondusu (1976), Türk Kelebeği (1981), Açlık (1982), Adalet Sıtması (1983) ve Anadolu'da Bir Yunan Askeri (1988) bulunmaktadır. Öykü kitabı Savaşta Çocuklar (1981) ve Sübyan Koğuşu ile anı kitapları 6-7 Eylül Kasırgası (1971), İkinci Dünya Savaşı'ndan Edebiyat Anıları (1984) ve TKP ve Aydınlar (1989) eserleri arasındadır. 20 Haziran 1989'da İstanbul'da vefat etti.
Öne Çıkan Şiirleri
Yirmibirinci Yüzyılın İnsanlarına Şiirler
Sonnet
Halkım
Dokuzuncu Sonnet
Yetmiş İkinci Sonnet
Onbirinci Sonnet
Şiir, zamanın silemediği şeylere tutunur.