Füruğ Ferruhzad

Füruğ Ferruhzad, 5 Ocak 1935'te Tahran'da doğdu. Babası Albay Muhammed Ferruhzad, annesi Turan Veziri-Taber'di ve yedi çocuklu ailenin üçüncü çocuğuydu. Mahalle mektebinde dokuzuncu sınıfa kadar okuduktan sonra kız sanat okuluna gitti; burada resim, dikiş-nakış ve el sanatları öğrendi. Henüz 16-17 yaşlarındayken Perviz Şapur ile evlendi ve eğitimine eşinin yanında Ahvaz'da devam etti. Bir yıl sonra tek çocuğu Kāmyār'ı dünyaya getirdi; ancak evliliği 1954'te bozuldu ve mahkeme oğlunun velayetini babasına verdi.

Tahran'a döndükten sonra şiir yazmaya yoğunlaşan Ferruhzad, ilk kitabı Esir'i yayımladı. 1958'de İbrahim Gülistan ile tanıştı ve dokuz ayını Avrupa'da geçirdi. Bu dönemde şiirlerine hız kesmeden devam etti ve art arda iki kitap daha çıkardı: Duvar (1957) ve İsyan (1959). Bu eserler, onun şiirdeki arayışlarını ve sesini giderek belirginleştirdi.

1962'de İranlı cüzzam hastalarının sorunlarını konu alan Kara Ev adlı belgesel filmini çekti ve bu filmle dünyanın çeşitli yerlerinde ödüller kazandı. Film çekimi sırasında cüzzamlılar evinde tanıştığı Hüseyin Mansur adlı çocuğu evlat edindi. 1963'te yayımladığı Yeniden Doğuş ile şiirde olgunluk dönemine ulaştı; bu kitap, İran şiirinde derin ve etkileyici değişikliklere yol açtı.

Ferruhzad'ın şiirlerinde derin bir yalnızlık duygusu öne çıkar. Kadınların sorunlarını ele alması ve İran toplumunun kadınlara yönelik ayrımcılığını eleştirmesi zaman zaman şiddetli tartışmalara neden oldu. Kadınların daha iyi hak ve koşullara kavuşmasını savunan şair, Şah'ın despotluğuna da karşı çıktı; şiirleri kimi zaman erotik bulunarak eleştirildi.

13 Şubat 1967'de öğleden sonra saat 14.30'da stüdyoya gitmek üzere hızla seyir hâlindeyken karşısına çıkan okul aracına çarpmamak için direksiyonu kırdı; aracından fırlayarak boynunun kırılması sonucu 32 yaşında hayatını kaybetti. Ölümünden sonra çalışmaları Soğuk Mevsim adıyla bir kitapta toplandı. Michael Hillman, 1987'de onun hayatını ve şiirlerini Yalnız Kadın adıyla yayımladı. Şairin şiirleri ve yaşamı hakkında pek çok makale ve kitap yayımlandı, hayatını konu eden filmler yapıldı. İranlı yönetmen Abbas Kiyarüstemi'nin 1999 yapımı Rüzgâr Bizi Sürükleyecek filminin adı, şairin bir dizesinden alıntıdır; Fransız müzik grubu Noir Désir'in Le Vent Nous Portera adlı şarkısı da onun bir şiirinden ilham alınarak yazılmıştır. Şebnem İşigüzel, Yaralarım Aşktandır adlı tiyatro oyununda yazarın hayatını konu almış ve oyunda Ferruhzad'ı Nazan Kesal canlandırmıştır.