Dertli Divani

Dertli Divani, 15 Ocak 1962'de Şanlıurfa'nın Haliliye ilçesine bağlı Kısas köyünde Veli Aykut adıyla dünyaya geldi. Alevi-Bektaşi ve Türkmen kimliğiyle bilinen Kısas'ta, bütün bireylerin saz çalıp söylediği bir aile ortamında büyüdü. Babası Hamdullah Aykut, Âşık Büryani mahlasını kullanan bir halk şairiydi. Ozan, 12 yaşlarında babasının curasını çalarak saz çalmaya başladı; saz icrasını büyüklerini izleyerek geliştirdi ve ilk deyişlerini 14-15 yaşlarında yazdı. İlk ve ortaokulu köyünde, liseyi Şanlıurfa Ticaret Lisesi'nde okudu; ardından Açıköğretim Fakültesi İşletme Bölümü'nü tamamladı.

Askerlik hizmetinin ardından babası Âşık Büryani ile birlikte cemlere katıldı ve babasının ölümünden sonra dedelik görevini üstlendi. 1978 yılının Şubat ayında Emrullah Efendi kendisine "Dertli" mahlasını verdi; birkaç ay sonra evlerini ziyaret eden Bektaş Efendi ise "Divani" mahlasını verdi. Böylece mahlası "Dertli Divani" oldu. Cemlerde on iki hizmetten biri olan zakirlik hizmetini yürüttü.

Profesyonel müzik yaşamına 1989 yılında yayımladığı "Divane Gönül" albümüyle başladı. Türküleri birçok sanatçı tarafından seslendirilen ozan, Türkiye'de ve yurt dışında birçok konser ve toplantıya katıldı; solo ve grup olarak albümler çıkardı. Yaşamını Ankara'da sürdüren Dertli Divani, Alevi-Bektaşi müziğiyle ilgili üretimleri ve derleme çalışmalarıyla tanındı. Âşıklık ve zakirlik alanındaki hizmetlerinden dolayı 2010 yılında UNESCO'nun "Yaşayan İnsan Hazineleri" programı kapsamında Türkiye'nin Yaşayan İnsan Hazinelerinden biri olarak ilan edildi.

2019'da sanattaki otuzuncu yılı için aralarında Sabahat Akkiraz, Erkan Oğur, Belkıs Akkale ve Feryal Öney'in yer aldığı on bir sanatçının Dertli Divani'nin eserlerini seslendirdiği özel bir albüm hazırlandı. Dertli Divani'nin de "Yorulmak Olmaz", "Dar Beni" ve "Pınar Baştan Bulanır" adlı üç eserini seslendirdiği albüm 2022'de yayımlandı.