Attila József

Attila József, 11 Nisan 1905'te Budapeşte'nin Ferencváros semtinde doğdu. Yoksul bir ailenin üç çocuğundan biriydi; babası bir sabuncu, annesi ise hizmetçiydi. Babası, şair üç yaşındayken aileyi terk ederek Amerika'ya gitti. Annesinin ağır çalışma koşulları altında hastalanması üzerine Macar Çocuk Esirgeme Derneği tarafından Ocsöd köyünde bir aileye evlatlık verildi. Burada domuz çobanlığı yaptı ve kendisine Pista adı verildi. Yedi yaşına kadar bu köyde yaşadıktan sonra annesinin sağlığına kavuşmasıyla yanına döndü. Annesine destek olmak için sinemalarda su sattı ve çeşitli işlerde çalıştı. On dört yaşındayken annesini kaybetti. Küçük yaşlardan itibaren ruhsal sorunlar yaşadı; ilk intihar girişimini dokuz yaşında yaptı.

Yazarlık dönemine adım atan József, kendini okumaya ve yazmaya verdi. İlk şiirleri yerel gazetelerde görünmeye başladı ve dönemin en önemli edebiyat dergisi Nyugat'ta yayımlandı. On yedi yaşında ilk şiir kitabı Güzellik Dilencisi'ni çıkardı. Bu kitaptaki "Baş Kaldıran İsa" şiiri nedeniyle Tanrı'ya hakaret ettiği gerekçesiyle hakkında dava açıldı. Liseyi dışarıdan bitirerek üniversitede edebiyat ve felsefe derslerine devam etti. Yirmi yaşında ikinci şiir kitabı Haykıran Ben Değilim'i yayımladı; kitaptaki bir şiir yüzünden faşizmin etkili olduğu ülkede devrimci sayılarak okuldan uzaklaştırıldı. Önce Viyana Üniversitesi'ne, ardından Paris'te Sorbonne'a devam etti; ancak her iki üniversiteyi de bitiremedi. Ülkesine dönerek Budapeşte Üniversitesi'ne kaydoldu. Burada Marto Vago adlı zengin bir ailenin kızıyla tanıştı ve aralarındaki sınıfsal farka rağmen bir ilişki yaşadı. Ruhsal durumu iyi olmayan József, bu aşkın yarattığı sanrılarla mücadele etmekte zorlandı ve uzun süre hastanede gözetim altında tutuldu.

1930'da Macaristan Komünist Partisi'ne üye oldu ve faşizmin ağırlığını hissettirdiği dönemde parti çalışmalarında aktif rol aldı. Kısa süre sonra partiyle fikir ayrılığına düştü ve sık görülen nöbetleri bahane gösterilerek partiden uzaklaştırıldı. 1931'de ruhsal sorunlar yaşarken yayımlanan Yaz Geceleri kitabı sakıncalı bulunarak toplatıldı. 1932'de Kenar Mahallede Gece, 1936'da Çok Acıyor adlı kitapları çıktı. 1935'te bir kez daha hastaneye kaldırıldı.

József, küçüklükten beri akıl hastalığı belirtileri gösterdi ve sanatoryumda şizofreni ile nevrasteni tedavisi gördü. 3 Aralık 1937'de Balatonszárszó'da, kız kardeşi ve eniştesinin evinde kaldığı sırada bir tren çarpması sonucu 32 yaşında hayatını kaybetti. Ölümünün intihar olduğu yaygın kabul görse de bazı uzmanlar kaza sonucu gerçekleştiğini savundu.