“Arkadaş Zekai Özger, 1960'lı yılların sonundan itibaren şiirleriyle görünen, ölüm ve cinsellik temalarını varoluşçu bir bunalımla işleyen Türk şairidir. Dönemin sert siyasi şiir anlayışının dışında kendi yalnız yolunu oluşturmuş, toplumcu gerçekçi ve kuir bir çizgide eserler vermiştir. Erken yaşta hayatını kaybetmesi nedeniyle yayımlayamadığı Sakalsız Bir Oğlanın Tragedyası adlı kitabı, ölümünden sonra Şiirler ve Sevdadır adlarıyla basılmıştır. Şiirleri ve trajik ölümüyle Türk edebiyatında kendine özgü bir yer edinmiştir.”
Arkadaş Zekai Özger Kimdir?
Şiirleri, edebî duruşu, fikirleri ve hayatından kesitler
Arkadaş Zekai Özger, 8 Ocak 1948'de Bursa'da, Selanik göçmeni yedi çocuklu bir ailenin beşinci çocuğu olarak dünyaya geldi. Babası Ali, Bursa Merinos Fabrikası'nda kamu çalışanı olarak görev yapmaktaydı; annesi Fahriye ise ev hanımıydı. Eğitim hayatına Bursa Altıparmak İlkokulu'nda başlayan Özger, ortaokul ve lise eğitimini Bursa Atatürk Lisesi'nde sürdürdü. Yükseköğrenimini, o dönem Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'ne bağlı bir yüksek okul olan Basın ve Yayın Yüksek Okulu'nda tamamladı.
Özger, 1965 yılında, henüz 17 yaşındayken arkadaşı Ömer Zafer Göktürk ile birlikte "Kent 16" dergisini çıkardı. Aralık 1965'te tek sayı olarak yayımlanan bu dergide şairin ilk şiiri "Niye Kapalı Kapılarınız - Bulamıyoruz" yer aldı. Kent 16'nın ardından Soyut, Forum, Papirüs, Yordam, Dost, Yansıma gibi dergilerde ve Ulus Gazetesi'nin kültür-sanat sayfalarında şiir ve yazıları yayımlandı. Şiirlerini Arkadaş Z. Özger adıyla yayımladı.
Şiir yazdığı yıllardaki üniversite ortamının da etkisiyle ölüm ve cinsellik konularını sık sık işledi. Çoğu arkadaşının aksine dönemin sert siyasi şiir geleneğine uymayıp kendi yalnız yolunu oluşturdu. Erken ölümü nedeniyle "Ne zaman yayımlarsam yayımlayayım adı 'Sakalsız Bir Oğlanın Tragedyası' olacak!" dediği şiir kitabını yayımlama olanağı bulamadı. Dergi ve gazetelerde yayımlanan şiirleri ölümünden sonra Tekin Sönmez tarafından "Şiirler" adıyla bir kitapta toplandı. İkinci basımı "Sevdadır" adıyla yapılan kitap daha sonra da bu adla yayımlandı. 2014 yılında ise Kenan Yücel tarafından yayına hazırlanan ve şairin vasiyetini dikkate alan bir isimle "Sakalsız Bir Oğlanın Tragedyası" yayımlandı.
Arkadaş Zekai Özger, 29 Nisan 1973 sabahı Ankara'nın Meşrutiyet Caddesi yakınlarında ağır yaralı olarak bulundu. Numune Hastanesi'ne kaldırılan Özger, 5 Mayıs 1973'te beyin kanaması sebebiyle hayatını kaybetti. Ölümü birtakım tartışmaları da beraberinde getirdi; kimi kaynaklar yolda ayağının kayıp düşerek başını çarptığını iddia ederken, kimi kaynaklar 1970'lerde yaşanan sağ-sol çatışması nedeniyle şiddete uğrayarak öldürüldüğünü belirtmektedir. Mezarı, Ankara'nın Yenimahalle ilçesinde bulunan Karşıyaka Mezarlığı'ndadır.
Mayıs Yayınları 1996 yılından bu yana Arkadaş Zekâi Özger adına her yıl şiir ödülü vermektedir. 2021 yılında yönetmenliğini Ulaş Tosun'un gerçekleştirdiği, Arkadaş'ın hayatına odaklanan "Merhaba Canım" isimli belgesel film gösterime girdi.
Öne Çıkan Şiirleri
Hüzün Mevsimi
Aşkla Sana
Beyaz Ölüm Kuşları
Çelişkili Kötü Şiiridir
Merhaba Canım
Eski Bir Gün İçin Şiirler
Şiir, kalbin unutmamayı seçtiği şeydir.