“Asıl adı Mehmed Emin olan Bayburtlu Zihni, hem Divan hem de halk şiiri geleneğinde eserler vermiş bir şairdir. Erzurum ve Trabzon medreselerinde öğrenim görmüş, İstanbul'da kâtiplik yapmış ve Divan şiiri tarzındaki kasideleriyle tanınmıştır. Hece ölçüsüyle yazdığı koşma ve destanlarla asıl ününü kazanmış, 1828'de Bayburt'un Rus işgalini konu alan ağıtı bestelenerek yaygınlık kazanmıştır. Aruzla yazdığı şiirleri ölümünden sonra Divan-ı Zihni adıyla yayımlanmış, başından geçenleri Sergüzeştname'de anlatmıştır.”
Bayburtlu Zihni Kimdir?
Şiirleri, edebî duruşu, fikirleri ve hayatından kesitler
Bayburtlu Zihni, 1795 yılında Bayburt'ta doğdu. Asıl adı Mehmed Emin olan şair, Zihni mahlasını kullandı ve doğduğu şehre nispetle Bayburtlu Zihni olarak anıldı. Erzurum ve Trabzon medreselerinde öğrenim gördü.
Medrese eğitiminin ardından İstanbul'a giden Zihni, çeşitli yerlerde kâtiplik yaptı. Bu dönemde Divan şiiri tarzında yazdığı şiirler ve kasidelerle tanındı. Daha sonra memleketi Bayburt'a döndü.
1828'de Rusların Bayburt'u işgal etmesi üzerine şehirden ayrılmak zorunda kaldı; işgalin ardından yeniden Bayburt'a döndü. 1834'te hacca gitti ve dönüş yolunda Mısır'a uğradı. Ardından Erzurum'da ve yeniden İstanbul'da bulundu; Anadolu'nun çeşitli yerlerinde memur olarak çalıştı.
Şiirlerini hem hece hem de aruz ölçüsüyle yazdı. Aruzla yazdığı şiirleri ölümünden sonra 1876'da Divan-ı Zihni adıyla yayımlandı. Asıl ününü ise hece ölçüsüyle yazdığı koşma ve destanlara borçluydu. 1828'de Bayburt'un Rus işgalinden gördüğü zararları dile getiren koşma biçimindeki ağıtıyla büyük ün kazandı; "Vardım ki yurdundan ayağ göçürmüş / Yavru gitmiş ıssız kalmış otağı" dizeleriyle başlayan bu koşma sonradan bestelendi. Başından geçen serüvenleri şiir, yergi ve destan biçiminde Sergüzeştname'de anlattı.
Bayburt'a dönerken Trabzon yakınlarındaki Olasa (bugün Bahçeyaka) köyünde 1859 yılında öldü.
Öne Çıkan Şiirleri
Şiir, yalnızlığın kendine bulduğu en güzel dildir.