“Ali Cengizkan, çağdaş Türk toplumunun sorunlarını bireysel ve toplumsal duyarlılıkla birleştirerek işleyen bir şairdir. İlk şiir kitabı "Senlere" ile Akademi Kitabevi Şiir Başarı Ödülü'nü kazanmış, "Bağımlı Şiir" ve "Öğle Suyu" gibi yapıtlarında şiirin yaşamdaki karşılığını arayan bir tutum benimsemiştir. Şiirlerinde yoğun siyasallık ve ince alay öne çıkar; olgunluk döneminde daha evrensel bir içerik ve yeni bir biçem arayışına yönelmiştir. Şairliğinin yanı sıra şiir üzerine yazıları ve çevirileriyle de tanınmıştır.”
Ali Cengizkan Kimdir?
Şiirleri, edebî duruşu, fikirleri ve hayatından kesitler
Ali Cengizkan, 29 Ekim 1954'te Ankara'da doğdu. Ortaöğrenimini TED Ankara Koleji'nde tamamladıktan sonra 1978 yılında Orta Doğu Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi'ni bitirdi. Bir süre Ankara'da serbest mimarlık yaptı ve 1981 yılında ODTÜ Mimarlık Bölümü'nde eğitim asistanı olarak çalışmaya başladı. 1994-1998 yılları arasında aynı bölümün başkanlığını yürüttü. 2012 yılında TED Üniversitesi Mimarlık Fakültesi'nin kurucuları arasında yer aldı ve Mimarlık Fakültesi Dekanlığı görevini Eylül 2021 tarihine kadar altı yıl sürdürdü.
Şiirle ilgisi mimarlık eğitimiyle eşzamanlı gelişti. İlk şiir kitabı "Senlere" 1980 yılında yayımlandı ve 1981'de Akademi Kitabevi Şiir Başarı Ödülü'nü kazandı. Bu dönemde Türkiye Yazıları ve Yarın dergilerinin yazı kurullarında görev aldı. Şiirlerini Türkiye Yazıları, Adam Sanat, Broy, Gösteri, Oluşum, Somut, Türk Dili, Varlık, Yazın ve Yusufçuk gibi dergilerde yayımladı. "Çocuk Ömrümüz" (1982), "Yunan Dosyası" (1983), "Yürüyüşler ve Duruşlar" (1984) ve "Bağımlı Şiir" (1986) kitaplarıyla 1980'ler boyunca üretimini sürdürdü.
Şiirinde çağdaş Türk toplumunun sorunlarına bireysel ve toplumsal duyarlılığı birleştirerek eğildi. Ramis Dara'nın değerlendirmesine göre Cengizkan, estetik boyu kucaklamanın yanında şiirin yaşamda yeri ve karşılığı olmasını isteyen bir şairdi; bu tutum onu kendi şiiri içinde bir tür öyküselliğe götürdü. Şiirinin iki önemli özelliği, yer yer yoğun bir siyasallık içermesi ve ince alaya yaslanmasıydı. "Ozanım ben / Halka tanıklıktır görevim" diyen şair, olgunluk yıllarında yazdığı şiirlerde içerik bakımından daha evrensel bir tutum benimsedi ve oluşturmaya çalıştığı yeni şiirin içeriğine uygun bir biçem arayışına yöneldi; bu arayışın ürünü olan "Öğle Suyu" 1997'de yayımlandı.
Şairliğinin yanı sıra şiir üzerine yazıları ve şiir çevirileriyle de tanındı. "Şiir ve Yaşam" adlı poetika kitabı 1995'te, genişletilmiş baskısı 2021'de yayımlandı. "Sürek Avında Dünya" (1994), "Şairin Nergisi" (2000) ve "Kırmızı Gün, Beyaz Gece, Toplu Şiirler 1977-2009" (2009) diğer kitapları arasında yer aldı. Şiir alanında 1982'de ODTÜ Edebiyat Kulübü Ödülü'nü, 1983'te Toprak Şiir Ödülü'nü (Hasan Hüseyin Jüri Özel Ödülü), 1982'de Abdi İpekçi Barış ve Dostluk Ödülü'nü ve 1995'te Ceyhun Atuf Kansu Şiir Ödülü'nü kazandı. 2010'da Mimar Kemalettin kitabıyla Yunus Nadi Ödülleri Sosyal Bilimler Araştırması Ödülü'ne, 2022'de Ulusal Mimarlık Ödülleri Fikir Sunumu Dalı Ödülü'ne değer görüldü.
Öne Çıkan Şiirleri
İnsan bazı cümleleri yıllar sonra anlar.