“Afşar Timuçin, felsefeci, şair, yazar ve çevirmen kimlikleriyle Türk edebiyatına ve düşünce hayatına önemli katkılarda bulunmuştur. Şiirlerinde bireysel duyguları ve toplumsal temaları işlemiş, eserleriyle Cumhuriyet Dönemi Türk şiirinin özgün bir temsilcisi olmuştur. Felsefe ve estetik alanındaki çalışmalarıyla da tanınan Timuçin, çevirileriyle de edebiyatımıza kazandırdığı eserlerle geniş bir okur kitlesine ulaşmıştır.”
Afşar Timuçin Kimdir?
Şiirleri, edebî duruşu, fikirleri ve hayatından kesitler
Afşar Timuçin, 31 Ağustos 1939'da Manisa'nın Akhisar ilçesinde doğdu. Kökenleri Bakü ve Batum'a dayanan Timuçin'in baba tarafı Azeri, anne tarafı ise Gürcü asıllıydı. Yüksek öğrenimine İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Fransız Dili ve Edebiyatı Bölümünde başladı. 1967 yılında eğitimini tamamlamak üzere Kanada'ya gitti ve Montreal Üniversitesi Felsefe Bölümü'nde lisans eğitimini tamamladı. 1970'te İstanbul Üniversitesi'nde doktorasını aldı. 1968-1970 yılları arasında Fransızca okutmanlığı yaptı.
1974'ten 2002'ye kadar Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi'nde Felsefe, Estetik, Halk Bilim, Sanat Tarihi ve Halk Edebiyatı dersleri verdi. 1981'de doçent, 1992'de profesör oldu. Bir süre Kocaeli Üniversitesi Felsefe Bölümü başkanlığını yürüttü ve 2006 yılında bu üniversiteden emekliye ayrıldı.
Şiirleri Ataç, Dönem, Milliyet Sanat, Papirüs, Soyut, Yazko, Yelken, Yeni Edebiyat, Yeni Ufuklar ve Varlık gibi dergilerde yayımlandı. Tuncer Tuğcu ile birlikte hazırladıkları ve ilk sayısı Ekim 1972'de çıkan Felsefe Dergisi'nin sorumlu yönetmeni olarak görev aldı. İlk şiir kitabı Çöl 1968'de, ardından Destanlar 1969'da yayımlandı. Böyle Söylenmeli Bizim Türkümüz (1974), Savaşçı Türküleri (1980), Boş Beşik (1981), Ey Benim Güzel Sevdalım (1984), Bu Sevda Böyle Gider (1992), Arınmalar (1993), Akşam Türküleri (1996) ve Bulutlar Deniz Kokar (2002) diğer şiir kitaplarıdır. Roman türünde de eserler veren Timuçin'in Yarına Başlamak (1975), Gece Gelen Eski Dost (1980) ve Kıyılar Durunca (1983) adlı romanları; Denizli Pencere (1981), Neden Bazı Akşamlar (1985) ve Aşk Olsun Kırlangıçlar (1996) adlı öykü kitapları bulunmaktadır.
Felsefe, estetik ve düşünce tarihi alanlarında birçok inceleme ve araştırma kitabı kaleme aldı. Descartes (1972), Aristoteles Felsefesi (1976), Nazım Hikmet'in Şiiri (1978), Descartes Felsefesine Giriş (1980), Niçin Yapısalcılık Değil (1984), Niçin Varoluşçuluk Değil (1985), Estetik (1987), Düşünce Tarihi I-II-III (1994), Felsefe Sözlüğü (1978, genişletilmiş baskı 2000), Sevmek Ne Güzel Şeydir (1991), Gerçekçi Düşünce Gerçekçi Sanat (1992), Felsefe Bir Sevinçtir (1995), Özgür Prometheus (1997), Aşkın Diyalektiği (2002), Ölesiye Sevmek (2003), Yeni Şiirimizin Kısa Romanı (2003), Felsefeye Giriş (2003), Demokrasi Bilinci (2004), İçimizdeki Deprem (2005), Estetik Bakış (2005), Erken Ölümler (2005), Nerede İnsan Varsa Orada Umut Vardır ve Gençler İçin Felsefe Tarihi (2011) önemli eserlerindendir.
Çeviri alanında da aktif olan Timuçin, A. Kadir ile birlikte Vietnam Şiiri (1973), Filistin Şiiri (1974) ve Portekiz Sömürgeleri Şiiri (1975) antolojilerini hazırladı. Paul Foulquié'den Diyalektik (1975), Gaston Bouthoul'den Sosyoloji Tarihi (1975), Herbert Marcuse'den Tek Boyutlu İnsan (1975), Pierre Burney'den Aşk (1976), André de Richaud'dan Acı (1976), Pierre Mac Orlan'dan Sisler Rıhtımı (1976), Lusien Goldmann'dan Diyalektik Araştırmalar (1976), İnsan Bilimleri ve Felsefe (1977) ve Kant Felsefesine Giriş (1983), Dino Buzzati'den Keşişin Köpeği (1981), Paul Nizan'dan Eskiçağ Maddecileri (1998), René Descartes'dan Yöntem Üzerine Konuşma (1998) ve Leibniz'den Metafizik Üzerine Konuşma (1999) gibi çevirileri yayımlandı. Yabancı dillerde de şiir, öykü ve romanları yayımlandı; Revista Atlantica (1999), Aujourd'ui POEMES (2000), Encontros de Talabriga-Rosa Alice Branco (2001) ve Liberté (2002) gibi dergilerde eserleri yer aldı. Rusça yayımlanan kitapları arasında Gece Gelen Eski Dost (1989) ve Türk Şiir Antolojisi (1989) bulunmaktadır.
Timuçin, 26 Temmuz 2024'te 84 yaşında İstanbul'da öldü. 28 Temmuz'da Ataköy 5. Kısım Ömer Duruk Camii'nde düzenlenen cenaze töreninin ardından Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi. Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu 1970 Sanat Ödülleri, Türk Dil Kurumu Eleştiri Ödülü, 1997 Truva Kültür ve Sanat Ödülleri, 2003 Kocaeli Gazetesi Yılın Eğitimcisi Ödülü, 2004 Homeros Emek Ödülü ve 2015 PEN Türkiye Şiir Ödülü gibi birçok ödüle layık görüldü.
Öne Çıkan Şiirleri
Şiir, unutulan şeylerin usulca geri dönüşüdür.