Erol Çankaya

Erol Çankaya, 15 Kasım 1953'te Manisa'nın Turgutlu ilçesinde dünyaya geldi. Turgutlu Lisesi'ni 1973'te, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi (Mülkiye) İktisat ve Maliye Bölümü'nü 1979'da bitirdi. Aynı fakültede Siyaset Bilimi dalında lisansüstü ve doktora öğrenimi gördü ve 1982'de doktorasını tamamladı.

Edebiyat dünyasına genç yaşta adım atan Çankaya, lise öğrencisiyken Attila İlhan'ın yönettiği Demokrat İzmir gazetesinin Sanat-Edebiyat sayfasında yayımladığı ilk ürünleriyle (1970) dikkat çekti ve övgüyle karşılandı. Şiirini kısa sürede geliştirerek kendi ses gücünü ve olanaklarını yarattı; Yansıma, Yeni Dergi, Yarına Doğru, Birikim ve Türkiye Yazıları gibi dönemin etkin dergilerinde yer aldı. Daha sonra şiir, deneme ve eleştiri türündeki ürünleriyle Adam Sanat, Yazko Edebiyat, Sanat Olayı, Hürriyet Gösteri, Milliyet Sanat ve Cumhuriyet gibi dergi ve gazetelerde yazdı. Türkiye Yazarlar Sendikası üyesi oldu.

Toplumcu bir anlayışla dönemin gerçekliğini yansıtan, yoğun bir duyarlık ve gerilim gücü taşıyan devrimci şiirleriyle 1970 kuşağının önde gelen şairleri arasında yer aldı. Cehennem Biziz (1976) adlı ilk kitabı, önde gelen eleştirmenlerin övgüleriyle karşılandı; "genç şiir kuşağının en soluklu şairi" ve "şimdiden dillerde dolaşan toplumcu mısralar" sözleriyle değerlendirildi. Toplumcu içeriğe şiirsel duyarlılığın katılmasıyla şiirin yüksek katına ulaştığı, kendinden önceki şiiri özümseyerek kendine özgü bir bileşimi gerçekleştirdiği belirtildi. Yaşamı kökten kavradıkça özgün bir şiire yöneldiği ve bütünlük kaygısı taşıyan sanatçılardan olduğu saptamaları yapıldı.

Asıl Adı Gökyüzü (1985) adlı ikinci şiir kitabıyla Türk şiirindeki yerini pekiştiren Çankaya'nın bütün kitaplarının okunması gerektiği vurgulandı. Şiirlerinde hayatın gerçekliğini ve toplumsal değerleri okurun karşısına getirirken yer yer bireysel, öfkeli ve duygusal eğilimler de gözlemlendi. Giderek daha tasarruflu ve duru bir söyleyişe, lirik bir anlatıma yöneldiği; bunun dünyadaki toplumcu şiirle yakınlık kurmasının bir sonucu olarak dikkat çektiği görüldü. Büyük yaşantılar ve büyük temalar peşinde olduğu, yüksek sesli bir şiir oluşturduğu ve şiirlerinde bütün bir toplumcu şiir serüveninin bireşimini oluşturduğu ifade edildi.

Akademik kariyerine, reklamcılık yaptığı 1985-2005 döneminde Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi ve Beykent Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi'nde siyaset bilimi, siyasal iletişim, medya ve reklamcılık dersleri vererek devam etti. 2010-2020 yılları arasında Lefkoşa Yakın Doğu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi'nde görev yaptı; ardından Bahçeşehir Kıbrıs Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi'nde Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler öğretim üyesi olarak çalıştı. Akademik makaleleri Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, BYYO Yıllığı, TODAİ Amme İdaresi, Turkish Studies, Çağdaş Yerel Yönetimler, Academia ve Research Gate gibi ulusal ve uluslararası yayınlarda yer aldı.

Şiir kitaplarının yanı sıra Kırık Hayatlar adlı dört bölümlük diziyi TRT Ankara Televizyonu için kaleme aldı (1985). Siyasal iletişimi incelediği İktidar Bu Kapağın Altındadır – Gösteri Demokrasisinde Siyasal Reklamcılık (2008) adlı kitabıyla geniş kesimlerce tanındı. "Onuncu Köy" Türkiye'de Köy Edebiyatı ve Toplumsal Değişme (2012), Popüler Kültür ve Edebiyat (2012), Siyasal İletişim - Dünyada ve Türkiye'de (2015-2019) ve Türk Edebiyatının Uzun Yolculuğu (2024) adlı eserleri yayımlandı. TRT Reklam Ödülü'ne değer görüldü.