Bazı dizeler insanın omzuna sessizce dokunur.

ŞAİRİN DEFTERİ / TAM METİN

Gönül

Gönül Şiiri - Mahzuni Şerif

Yaktın yıktın beni böyle
Aman gönül zalim gönül
Kerametin nedir söyle
Eyvah gönül zalim gönül

Felç olmuştan diz istersin
Kör olmuştan göz istersin
Kudurdun mu? Yoksa gönül
Şubat'ta karpuz istersin
Eyvah gönül canım gönül

Bilmem ki neye taparsın
Hem taparsın hem saparsın
Dost edersin düşmanları
Dostu da düşman yaparsın
Eyvah gönül zalim gönül

Nettin nettin Mahzuni'yi
Taşa tuttun Mahzuni'yi
Haberin yok ama gönül
Harap ettin Mahzuni'yi
Eyvah eyvah zalim gönül

Mahzuni Şerif

ŞİİRİN HARİTASI

Bu şiirin içinde ne var?

Metnin anlam, duygu, tema ve biçim katmanlarına kısa bir bakış.

Şiir, geçip giden zamana bırakılmış küçük bir itirazdır.

Anlatıcı, kendi gönlüne seslenerek onu zalimlikle suçlar; gönlünün kendisini yıktığını, imkânsız şeyler istediğini ve sonunda kendisini harap ettiğini söyler. Şiir, insanın kendi iç dünyasıyla hesaplaşmasını ve gönlünün çelişkili yönlerini dile getirir.

Ana duygukırgınlık

Ana temakendini arayış

Duygusal yönolumsuz

Yoğunluk80/100

ANLAM

Ana düşünce

İnsanın en büyük düşmanı kendi gönlü olabilir; onun zalimliği kişiyi harap eder.

Temel çatışma

anlatıcı ile kendi gönlü arasındaki çatışma

ATMOSFER

Gönlün zalimliğinden yakınan, hüzünlü ve gergin bir iç hesaplaşma atmosferi.

hüzünlügerginyalnız

DUYGULAR

Şiirin duygusal ağırlığı

kırgınlık85

öfke70

çaresizlik65

pişmanlık40

hüzün60

KEŞİF PUANLARI

Duygu pusulası

Şiirin farklı duygusal eksenlerdeki yoğunluğu.

Kırgınlık85

Öfke70

Çaresizlik65

Hüzün60

Yalnızlık40

Pişmanlık40

Umutsuzluk30

Karanlık30

Kaygı20

TEMALAR

kendini arayış insan ilişkileri yalnızlık varoluş

TON

sitemkâröfkelisorgulayıcı

ŞIIR TÜRÜ

lirik

DIL ÖZELLIKLERI

sadekonuşma dilihalk şiiri söyleyişidoğrudan anlatım

ANLATIM BIÇIMLERI

liriksorgulayıcıiç konuşma

SÖZ SANATLARI

kişileştirmebenzetmeabartmakarşıtlık

Nazım birimidörtlük

Ölçühece8'li hece

Şiir genelinde 8'li hece ölçüsü kullanılmıştır.

Kafiyeabab / cccb / dddb / eeebDörtlüklerde ilk üç dize kendi arasında, son dize ise nakarat olarak kafiyelenmiştir.

Ahenk

8'li hece ölçüsü, dörtlüklerdeki kafiye düzeni ve 'Eyvah gönül zalim gönül' nakaratıyla sağlanır.

ANLATICI

birinci tekil kişi

Hitap: kendisi

anlatıcının kendi gönlüyle hesaplaşması

DİLİN YOĞUNLUĞU

Anlam kapalılığı20/100

İmge yoğunluğu30/100

ÖNE ÇIKAN İMGELER

felç olmuştan diz istemek
kör olmuştan göz istemek
şubatta karpuz istemek
taşa tutmak

KÜLTÜREL GÖNDERMELER

Mahzuni

BU ŞİİRİ ARARKEN

gönlüne sitem eden şiir kendi iç dünyasıyla hesaplaşma zalim gönül şiiri