“Víctor Jara, Şilili şarkıcı, söz yazarı, şair ve tiyatro yönetmeni olarak Nueva canción akımının en önemli temsilcilerinden biriydi. Şiirlerinde ve şarkılarında toplumsal adaletsizliği, yoksulluğu ve halkın yaşamını işledi. 1973 darbesinde işkence görerek öldürüldü ve eserleri direnişin simgesi hâline geldi.”
Víctor Jara Kimdir?
Şiirleri, edebî duruşu, fikirleri ve hayatından kesitler
Víctor Lidio Jara Martínez, 28 Eylül 1932'de Şili'nin Bío-Bío bölgesindeki Ñuble ilinin kırsal kesiminde doğdu. Babası Manuel çiftlik kahyasıydı ve alkol sorunları nedeniyle anneye kötü davranırdı. Annesi Amanda, ailenin geçimini sağlamak için Santiago'da dükkân işletmiş ve oğluna şarkı söylemeyi, gitar çalmayı ve Şili folk müziğini öğretmişti. Annesinin ölümünden sonra muhasebe eğitimini yarıda bıraktı ve rahip olmak amacıyla iki yıl bir seminere devam etti.
Dine olan inancını kaybettikten sonra Lonquén'e döndü ve arkadaşlarıyla folklor çalışmalarına katıldı. Bu dönemde tiyatroya ilgi duymaya başladı ve Universidad de Chile'de tiyatro okuluna girdi. Çeşitli tiyatro yapımlarında yer aldı; Carmina Burana bunlardan biriydi. Violeta Parra ile tanışması, folk müziğe ve geleneksel Şili ezgilerine olan ilgisini yeniden canlandırdı. Parra'nın Santiago'daki kafesinde ona yardım etti ve şarkı söyledi.
1966'da ilk albümünü çıkardı. Takip eden yıllarda tiyatroda yönetmen olarak çalıştı, ancak giderek şarkılarına ve politik etkinliklerine daha fazla zaman ayırdı. 1970'te tiyatroyu bırakıp tamamen müziğe yöneldi. Şarkılarında yoksul ve zengin kesimlerin bir arada yaşadığı toplumun sorunlarını, haksızlıkları ve politik skandalları ele aldı. Güney Amerika'da "Nueva canción" (yeni şarkı) akımının en önemli temsilcilerinden biri olarak kabul edildi. Komünist Parti'nin sanatçı bölümünde yöneticilik yaptı ve Salvador Allende ile sol partilerin birleştiği Unidad Popular yararına birçok konser verdi.
11 Eylül 1973'te Augusto Pinochet'nin gerçekleştirdiği darbede Víctor Jara, Teknik Üniversite'deki işi başında tutuklandı ve Şili Ulusal Stadyumu'nda işkence gördü. Elleri kırıldı, ancak şarkı söylemeyi sürdürdü. Vahşice dövüldükten sonra bir makineli tüfekle öldürüldü ve cesedi Santiago Mezarlığı yakınında bulundu. Eşi Joan Jara onu onurlu bir şekilde defnetti ve 1994'te onun adına Fundación Víctor Jara'yı kurdu. Eylül 2003'te öldürüldüğü stadyumun adı Estadio Víctor Jara olarak değiştirildi. Ölümünden yıllar sonra failler hakkında davalar açıldı ve bazı eski subaylar mahkûm edildi.
Öne Çıkan Şiirleri
Beş Bin Kişiyiz Burada
Özgürlük Şarkısı
Şili Stadyumu
Bildirge
Zamba Del Che
Madencinin Şarkısı
Şiir, insanın kendine yetişme biçimlerinden biridir.