“Asıl adı İbrahim olan Kul Himmet Üstadım, 19. yüzyılda yaşamış Alevi-Bektaşi tekke şairidir. Şiirlerinde Hz. Ali ve On İki İmam sevgisini işlemiş, nefesleriyle tanınmıştır. 16. yüzyılda yaşayan Kul Himmet ile karıştırılmış, ancak yapılan çalışmalarla ayrı bir şair olduğu kanıtlanmıştır. Hem tekke hem de âşık tarzında eserler vermiş, türküleri Anadolu'da yaygın olarak söylenmiştir.”
Kul Himmet Üstadım Kimdir?
Şiirleri, edebî duruşu, fikirleri ve hayatından kesitler
Kul Himmet Üstadım, asıl adı İbrahim olan ve Öksüzoğulları ailesine mensup bir tekke şairidir. Tahminen 1779 yılında Sivas'ın Divriği ilçesinin Karabegan bucağına bağlı Örenik/Aydoğan köyünde doğmuştur. Yörede Âşık İbrahim olarak da tanınmıştır. Ailesi, Hafik ilçesinin Yalıncak köyündeki Yalıncak tekkesine bağlıdır ve bu durum şiirlerine de yansımıştır.
Kul Himmet Üstadım, Yalıncak tekkesine bağlı olmakla birlikte Bektaşi olduğu ve Hacı Bektaş Tekkesine birkaç defa gidip geldiği bilinmektedir. 16. yüzyılda yaşayan Kul Himmet'ten doluyu içtiği ve onu üstad olarak kabul ettiği belirtilir. Bu nedenle mahlasına "Üstadım" kelimesini eklemiştir. Şiirlerinin çoğu, uzun süre 16. yüzyılda yaşayan Kul Himmet'e mal edilmiştir; ancak son dönem çalışmaları ikisinin farklı şairler olduğunu ve bazı şiirlerin gerçekte Kul Himmet Üstadım'a ait olduğunu ortaya koymuştur.
Şair, dinî-tasavvufi düşünceyi Alevi-Bektaşi felsefesi etrafında şekillendirerek şiirlerine yansıtmıştır. Özellikle Bektaşi mecmualarında şiirlerine sık rastlanır. Nefesleri önemli bir yer tutar ve Hz. Ali ile On İki İmam'ı en fazla zikreden şairler arasında yer alır. Sadece tarikat konularına değil, günlük hayata dair konulara da yer vermiştir; örneğin bir kızın gelin olması ve ölümü üzerine ağıt, yağmur duası ve sevgi-saygı temalı şiirler yazmıştır.
Kul Himmet Üstadım'ın ölüm tarihi kesin olarak bilinmemektedir. 1844 yılında, Divriği nüfus kayıtlarına göre, Öksüzoğullarından İbrahim'in sağ olmadığı anlaşılmaktadır. Doğduğu köy olan Örenik/Aydoğan'da vefat ettiği tahmin edilmektedir. Şiirleri türkü olarak Anadolu'nun birçok yöresinde bilinir ve söylenir; "bugün bize pir geldi", "gafil kalma şaşkın", "ismim kaldı dillerde" gibi türküler yaygındır.
Kul Himmet Üstadım, kendisinden sonra gelen bazı âşıkları etkilemiştir. Ölümünden sonra dünyaya gelen iki âşık, "Kul Himmet Üstadım" mahlasını kullanmıştır: Divriği'nin Örenik köyünden İbrahim ve İmranlı'nın Söğütlü köyünden Hacik Kız (Hatice). Her ikisi de ona bağlılıkları nedeniyle bu mahlası seçmiştir. Şair hakkında en önemli çalışmalardan biri İbrahim Aslanoğlu tarafından 1976'da yapılmış ve 53 şiirine yer verilmiştir. Hasan Yalıncaklı da şiirlerin 16. yüzyıldaki Kul Himmet'e ait olmadığını vurgulamıştır. Kul Himmet Üstadım, 19. yüzyılda Salih Baba, Müştak Baba, Turabî, Seyranî gibi âşıklarla birlikte anılır ve hem tekke hem âşık tarzında eserler vermiştir.
Öne Çıkan Şiirleri
Şiir, kalbin unutmamayı seçtiği şeydir.