“Enis Batur, 1952'de Eskişehir'de doğdu. İlk yazısı 1970'te, ilk kitapları 1973'te yayımlandı. Şiir, deneme, roman denemesi ve gezi türlerinde çok sayıda eser verdi. Tuğralar, Perişey, Kanat Hareketleri ve Neyin Nesisin Sen gibi kitaplarıyla Cemal Süreya, Altın Portakal ve Behçet Necatigil ödüllerini kazandı. Yapı Kredi Yayınları'nı yönetti ve birçok klasiğin Türkçeye kazandırılmasında rol oynadı.”
Enis Batur Kimdir?
Şiirleri, edebî duruşu, fikirleri ve hayatından kesitler
Ahmet Enis Batur, 28 Haziran 1952'de Eskişehir'de dünyaya geldi. Dedesi Şirket-i Hayriye'nin kurucusu Hüseyin Hâki Bey, babası eski Türk Hava Kuvvetleri Komutanı Muhsin Batur'du. Çocukluğu Eskişehir ve Napoli'de, ilk gençlik yılları İstanbul ve Ankara'da geçti. İlkokulu Dumlupınar İlkokulunda, ortaokul ve liseyi Saint Joseph ve Ankara Lisesinde okudu. Öğrenciliği sırasında Ulus gazetesinin sinema sayfasını yönetti. Ortadoğu Teknik Üniversitesinde başladığı yükseköğrenimini 1976 yılında Paris'te tamamladı.
İlk yazısı 1970'te, ilk kitapları 1973'te yayımlandı. Ülkeye döndükten sonra Yazı, Oluşum, Meb ve Tan dergilerini çıkardı. 1982'de çıkardığı Çağdaş Kent dergisi ilk sayıyla birlikte sıkıyönetim tarafından yasaklandı. 1983'te Avrupa Ülkeler Ansiklopedisi'ni, 1984'te İslam Ülkeleri'ni yayına hazırladı. 1987-88 arası Şehir dergisini çıkaran ekibin başında yer aldı. Askerliğini Çankırı'da yaptı ve 1983'te İstanbul'a yerleşti.
Millî Eğitim Bakanlığı Yayın Dairesi Başkanlığı (1979-1980), Milliyet'in kültür servisi ve yan yayınlar yöneticiliği (1983-1984), Milliyet Büyük Ansiklopedi'nin (1986) ve Dönemli Yayıncılık'ın genel yayın yönetmenliğini (1987-1988) yaptı; 1988-2004 arası Yapı Kredi Yayınları'nı yönetti. Birçok klasiğin ve önemli yabancı eserin Türkçeye çevrilmesinde başrol oynadı, Yapı Kredi Yayınları'nı sektörde öncü hâle getirdi. Gergedan, Sanat Dünyamız, Kitap-lık, Cogito, Arredemento Dekorasyon ve Fol gibi dergilerin hazırlanışında sorumluluklar üstlendi; Remzi Kitabevi'nin (1990-1993) ve TRT'deki "Okudukça" programının (1994-1999) yayın danışmanlığını yaptı; Açık Radyo'nun kuruluşuna katkıda bulundu ve "Şifa, Şifre, Deşifre" programını gerçekleştirdi. UNESCO'nun "Göreme'den İstanbul'a kültür mirasımız" kampanyasını (1984) yönetti. Cumhuriyet, Milliyet, Dünya ve Aydınlık gazetelerinde, Yeni Gündem, P-Eki, Express ve 2000'e Doğru dergilerinde haftalık, Cumhuriyet Bilim-Teknik dergisinde aylık yazılar yazdı. Ürünleri Poesia, Il Ebbro Quaterno, Letters Internationales, Quarterly West, Tabaccaria, Podium, Kelk, Connaissance des Arts, Talismen ve Didale gibi yurt dışı dergilerde yayımlandı.
Şiirleriyle Cemal Süreya, Altın Portakal, Sibilla Aleramo ve Necatigil ödüllerini, denemeleriyle TDK ödülünü kazandı. Lirik şiirleri arasında Tuğralar: Lirik Şiirler 1973-1984, Cemal Süreya ödüllü Perişey, Ağlayan Kadınlar Lahdi, Kanat Hareketleri: Lirik Şiirler 1993-1999 ve Behçet Necatigil ödüllü Neyin Nesisin Sen yer aldı. Dramatik şiirlerini Doğu-Batı Divanı dizisinde, yazı şiirlerini Nil, İblise Göre İncil, Kandil ve Sarnıç gibi kitaplarda topladı. Opera 1-4004 ile Altın Portakal ödülünü kazandı. Deneme ve eleştiri alanında Şiir ve İdeoloji ile TDK ödülünü aldı; Babil Yazıları, Estetik Ütopya, Yazının Ucu ve Smokinli Berduş gibi kitapları yayımlandı. Roman denemeleri arasında Acı Bilgi, Elma, Başka Yollar, Mürekkep Zaman ve Yunus Nadi Roman Ödülü kazanan Göl Yazı bulundu. Gezi türünde Kesif, İki Deniz Arası Siyah Topraklar, Amerika Büyük Bir Şaka ve Paris, ecekent gibi eserler verdi.
Kitapları üzerine Ahmet Oktay'ın İsrafil'in Sûru, Cem Akaş'ın belkienisbatur, Hatice Aynur'un Enis Batur Bibliyografyası 1970-1995, Esra Ermert'in Gen Haritası: Enis Batur Şiiri'nde Kullanım Sıklığı ve Köken Temelinde Sözcük Taraması ve Cavit Mukaddes'in Sessizliğin Sesi: Enis Batur ve Poetikası adlı çalışmaları yayımlandı. 1998-1999 akademik yılından 2002-2003 eğitim ve öğretim yılına dek Galatasaray Üniversitesinde ders verdi. 2008 yılında Epsilon Beta edebiyat topluluğunu kurdu; topluluğun ilk ürünü olan "Centuria %45-Epsilon Beta" başlıklı kitap 2009'da yayımlandı. Aralık 2017'den beri Kırmızı Kedi Yayınevi'nin, Aralık 2020'den beri de Simurg Art Yayınevi tarafından çıkarılan Kirpi şiir dergisinin genel yayın yönetmenliğini yaptı. 2024'te PEN Yazarlar Derneği Şiir Ödülü'ne değer görüldü.
Öne Çıkan Şiirleri
Şiir, söylenemeyenin incelikle söylenmesidir.