Arif Nihat Asya portresi

Arif Nihat Asya

Şair, yazar, öğretmen, siyasetçi Çatalca, İstanbul, Türkiye
7 Şubat 1904 5 Ocak 1975 (70)
Şiirleri
“Cumhuriyet dönemi Türk şiirinin önemli temsilcilerinden biri olan Arif Nihat Asya, sade bir üslupla millî değerleri ve dinî heyecanları işledi. "Bayrak" şiiriyle tanınarak "Bayrak Şairi" olarak anıldı. Rubai türünde beş ayrı kitap yazdı ve şiirlerinde kahramanlık, tarih, din, aşk ve tabiat temalarını işledi. Türk edebiyatında milliyetçi şiirin önde gelen isimlerinden biri olarak yer aldı.”
HAYATI VE EDEBÎ YOLCULUĞU

Arif Nihat Asya Kimdir?

Şiirleri, edebî duruşu, fikirleri ve hayatından kesitler

Mehmet Arif Nihat Asya, 7 Şubat 1904'te Çatalca'nın İnceğiz köyünde doğdu. Asıl adı Mehmet Arif'ti. Tokatlı Zîver Efendi ile Tırnovalı Zehra Hanım'ın tek çocuğuydu. Henüz bebekken babası veba hastalığından hayatını kaybetti; annesi yeni bir evlilik yapıp Filistin'e gitmesi üzerine üç yaşından itibaren akrabalarının yanında yetiştirildi. Öğrenim hayatı Örçünlü Köy Mektebinde başladı. Babaannesinin ölümünden sonra halasıyla birlikte Balkan Savaşı'ndan kısa bir süre önce İstanbul'a göçtü; Kocamustafapaşa ve Haseki mahalle mekteplerinde öğrenim gördükten sonra I. Dünya Savaşı yıllarında Gülşen-i Maarif Rüştiyesi'ne devam etti. Bu dönemde milliyetçi duyguların etkisiyle şiire başladı; bazı destancıların Haseki'de okuyarak sattıkları harp destanları onu şiire yönelten ilk örnekler oldu. Orta tahsilini parasız yatılı olarak Bolu ve Kastamonu liselerinde tamamladı. Millî Mücadele'ye destek verenlerin durağı haline gelen Kastamonu'daki öğrencilik dönemi onun kişiliğini ve sanatını etkiledi. Bu dönemde şiire ilgisi arttı ve hocası Enver Kemal Bey'in yönettiği Gençlik adlı dergide ilk şiirlerini yayımladı.

Öğrenimine Dârü'l-Muallimîn-i Âliye (sonraki adı Yüksek Muallim Mektebi, bugünkü İstanbul Üniversitesi Yüksek Öğretmen Okulu) Edebiyat Bölümü'nde devam etti. İlk şiir kitabı olan Heykeltıraş, 1924 yılında bu okulda öğrenci iken yayımlandı. Yüksek Muallim Mektebi son sınıfındayken ilk eşi Hatice Semiha Hanım'la evlendi; bu evlilikten iki çocuğu oldu. 1928'de mezun olduktan sonra edebiyat öğretmeni olarak Adana'ya tayin edildi. Adana Kız Lisesi ve Erkek Lisesi'nde öğretmenlik ve idarecilik yaptı.

Adana'da öğretmenlik yaptığı dönemde 1933 yılında Üsküdar Mevlevihanesi'nin son şeyhi Ahmet Remzi Akyürek'le tanışan Arif Nihat, dervişlik çilesini çekip Mevlevilikte şeyhlik makamına kadar yükseldi. Millî şiirlerin yanı sıra tasavvufi şiirler yazdı. 1940 yılında, Adana'nın düşman işgalinden kurtuluşunun kutlandığı 5 Ocak günü yapılan tören için Bayrak adlı şiiriyle tanındı ve Bayrak Şairi olarak anılır oldu. Şiir, önce Görüşler dergisinde yayımlandı; daha sonra da Bir Bayrak Rüzgâr Bekliyor adlı şiir kitabının 1946'da çıkan ilk baskısında yer aldı. 1941 yılında ilk evliliğini sonlandıran şair, kimya öğretmeni Servet Akdoğan ile ikinci evliliğini yaptı ve bu evlilikten bir kız, bir erkek çocuk sahibi oldu.

Malatya Lisesi'ne müdür olarak atanıp Adana'dan ayrılan şair, Malatya Lisesi Müdürü iken Maarif Vekili Hasan Ali Yücel ile yaşadığı sert tartışma nedeniyle huzursuzluk yaşadı. Üç yıl kadar Malatya'da çalıştıktan sonra yeniden edebiyat öğretmeni olarak Adana Erkek Lisesi'ne döndü. 1948'de Edirne Lisesi'ne sürgün edildi. 1950 Türkiye genel seçimlerinde Demokrat Parti'nin listesinden Seyhan (Adana) adayı oldu ve Türkiye Büyük Millet Meclisine girdi. Dönemin sonunda aktif politikayı bırakma kararı alarak öğretmenliğe döndü. Kısa bir süre Eskişehir Atatürk Lisesi'nde öğretmenlik yaptı. 1955 yılından itibaren Ankara Gazi Lisesi'nde ve Ankara Polis Koleji'nde edebiyat öğretmenliği yaptı. Kıbrıs'ta görevlendirilip iki yıl da Lefkoşa Erkek Lisesi'nde görev yaptıktan sonra 1962'de Ankara'ya döndü ve Gazi Lisesi'nden emekliye ayrıldı.

Emekliye ayrıldıktan sonra Yeni İstanbul ve Babıali'de Sabah gazetelerinde yazılar yazdı. Aralık 1974'ün sonlarında hastalanarak hastaneye kaldırıldı. 5 Ocak 1975'te öldü. Kabri, Ankara Karşıyaka Mezarlığı'ndadır.

Milliyetçi şiirleriyle tanınan Arif Nihat Asya, yurdun güzelliklerini, doğasını anlatan, kimi zaman yergici ama Türklüğü yücelten şiirler yazdı. Şiirlerinde halk ve divan edebiyatı nazım şekilleri yanında modern edebiyatın nazım şekilleri de yer aldı. En çok kullandığı nazım şekli rubaiydi; rubailerden oluşan beş ayrı kitap yazdı. İşlediği başlıca temalar kahramanlık ve tarih duygusu, din, aşk, tabiat ve memleket güzellikleriydi. Şiirleri arasında, ebced hesabıyla tarih düşürdüğü manzumeler de önemli bir yer tuttu. Şiirlerinde günlük Türkçeyi bir sanat dili haline getirerek kullanan Arif Nihat'ın rahat, özentisiz ve sade bir üslubu vardı. Şiiri üzerinde Yahya Kemal'in açık tesiri görülmekteydi. Sosyal ve siyasal konuları, yurt gözlemlerini, arkadaşlarını, yakın çevresini, tarihi konuları, dinî meseleleri, aşkı ve tabiatı konu alan nesir türünde eserleri bulunmaktadır.

ŞAİRİN KALEMİNDEN

Öne Çıkan Şiirleri

Tümünü oku (48)

İnsan bazı cümleleri yıllar sonra anlar.

“Şiir, insanın kendine söylediği
en dürüst sözdür.”
Şiirhane · Sözün evi.

Şiirhaneden Mektup

Yeni şiirler, yeni keşif yolları ve iyi sözler için.

Sadece anlamlı şeyler, söz veriyoruz.