“İran Yeni Şiir Akımı'nın önde gelen temsilcilerinden biri olan Ahmed Şamlu, vezinli şiirden vezinsiz şiire geçişiyle İran şiirinde çığır açmıştır. Nima Yuşic ile tanışması edebî yönünü belirlemiş, 1947'den itibaren beyaz şiir olarak da bilinen vezinsiz şiir tarzını benimsemiştir. İnsan ve özgürlük temalarını mistik bir duyuşla işleyen şair, gazetecilik, araştırma ve çeviri alanlarında da eserler vermiştir. Şiirleri birçok dile çevrilmiş, İran'ın çağdaş şiirine yön vermiştir.”
Ahmed Şamlu Kimdir?
Şiirleri, edebî duruşu, fikirleri ve hayatından kesitler
Ahmed Şamlu, 12 Aralık 1925'te Tahran'da doğdu. Baba tarafı aslen Kabil'li, annesi ise Kafkas göçmeniydi. Babasının asker olması nedeniyle çocukluğu ailesiyle birlikte İran'ın çeşitli bölgelerinde geçti. İlkokulu Haş, Zahidan, Meşhed ve Bircend'de, liseyi ise Bircend, Meşhed, Gorgan ve Tahran'da tamamladı.
II. Dünya Savaşı sırasında babası ve ailesiyle birlikte Jandarma tarafından Türkmensahra'ya gönderildi. Burada Türkmenlerle tanışması ve yaşadığı deneyimler şiirine yeni bir boyut kazandırdı. Rıza Şah'a karşı savaşan Türkmen bir devrimci öğretmenin kurşuna dizilmesini konu alan "Abayi'nin kalbinin yarasından" adlı eseri, çağdaş İran şiirinin en önemli yapıtlarından biri oldu.
Müttefikleri protesto ettiği için Tahran'da tutuklandı; önce Tahran'da, ardından Reşt'teki Sovyetler Birliği hapishanesinde tutuldu. Muhammed Musaddık olayı sırasında yazıları nedeniyle takip altına alındı ve kaçtı, ancak birkaç gün sonra yeniden tutuklandı. Bu dönemde birçok eseri kayboldu.
Şamlu, İran'ın ilk yeni akım şairi Nima Yuşic ile görüştükten sonra yeni şiir akımına geçti. Öncesinde kaside ve folklor şiirleri yazmaktaydı. 1947'de İran'ın kalıplaşmış vezin üslubundan çıkıp vezinsiz şiire başladı. Bu üslup İran'da Beyaz Şiir, Mensur Şiir ya da Şamlu şiiri olarak tanındı. İran Yeni Şiir Akımı'nın tanınmış isimleri arasında yer aldı.
Şiirin yanı sıra gazetecilik, araştırma ve çeviri alanlarında da ün kazandı. İran folkloru üzerine en kapsamlı araştırması olan Ketab-i Kûçe'yi (Sokak Kitabı) tamamlayamadan öldü. Eserleri İsveççe, İngilizce, Japonca, Fransızca, İspanyolca, Almanca, Rusça, Ermenice, Felemenkçe, Romanca, Fince, Kürtçe ve Türkçe'ye çevrildi. 2004 yılında "Ey Aşk, Ey Aşk! Mavi Yüzün Görünmüyor" adlı seçme şiirleri Cavit Mukaddes tarafından Türkçeye çevrilerek YKY tarafından yayımlandı.
Ahmed Şamlu, 24 Temmuz 2000'de Kerec'de 74 yaşında öldü. İnsan ve özgürlük temalarını mistisizmle harmanlayan şiirleriyle İran edebiyatında kalıcı bir iz bıraktı.
Öne Çıkan Şiirleri
Ayda'ya Dört Şarkı
Eşikte
Herkesin Aşkı
Övgü Ve Şükür İçin Bir Şarkı
Aşka Dair Bir Şey Söyle
Aşıkane
Bazı dizeler kalbe değil, doğrudan hafızaya yazılır.