Şiir, söylenemeyenin incelikle söylenmesidir.

ŞAİRİN DEFTERİ   /   TAM METİN

Kumarbaz

Kumarbaz Şiiri - Türkan İldeniz

bunlar benim sultan yıllarım
burcum böyle buyuruyor

yanıltmaya burcumu
çapraşık yollara dalıyorum kaybolmaya
bir anda
bulvara çıkıyorum
silah çekiyorum gözü kapalı
ilk atışta
on ikiden vuruyorum
yanıltmaya burcumu
ne denli yanlışa koşsam
doğrulara kavuşuyor

bunlar benim sultan yıllarım
burcum böyle buyuruyor

madem
bunlar benim sultan yıllarım
fırsat bu fırsattır deye
ben de tutar kumar oynarım

ben de tutar kumar oynarım
hem büyük kumar oynarım
gecenin birinden gülerek ötekine

çünkü
her keresinde elim güzeldir
hem çok gibisinden
iste bu yeşil çuhalı masa
şunlar da hızlı kumarbazlar sözüm ona
karsımda coşkudan donan
bense öyle rahat
gözlerimden kahkahalar fırlatıp
geleneksel çizgide ufluyorum sigaramdan
çünkü
sonucu başlamadan belli
bu oyun da benim yine
çünkü
kozlarım Nuri ve Kenan

ben ki Düzce’de eskittiğim on beş yılda
hiç kumara girmedim
kumar nedir bilmedim
kumar ve içki ve aşk
günahtır dediler öyle belledim
her ramazan hatim indirirdim
sahi ben hatim indirirdim her ramazan
yeşil örtüler içinde
sekiz oktavlık sesim vardı
uç uca sigaralarda kaplasam da bu gün
yine sekiz oktavlar sesim
ama
simdi görsem elifi tanımam
demek öğrenmeden ezberlemişim

sonra İstanbul
reklam afişleri denizi vitrinleriyle İstanbul
ah İstanbul sen eskiden fazla mi güzeldin ne
yas on beş saçlarım belimde
dar ilce yaşantısından
büyük kent özgürlüğüne
topkapı sarayı beylerbeyi yıldız
önce saraylardan başladım gezmeye
neden önce saraylardan derseniz
azim soyda çok saraylı vardı da
ondan derim
hele bir büyük halam Esmehan vardı ki
doksanında bile güzel Esmehan diye anılırdı
Çerkez Esmehan saraylı Esmehan güzel Esmehan
aslına hüzünlü bir kadındı
derdini salt bana anlatırdı
çocukluğuna benziyormuşum diye
kaderin benzemesin derdi
sandığını açar bana ipekliler verirdi
hemen lekelediğim yırttığım ipekliler
evet aslında hüzünlü bir kadındı
sandığını ver derdini salt bana acardı
saraydaki aşkını ve hüsranını
ona acır ve çok severdim
iste ondandır benim saraylara merakim
ve kinim

bu kinle girdim ilk kumara
ama ne zaman
nerde nasıl kiminle
oysa butun ilkler aklımda
örneğin şaraba Turgay’la
aşka Kaptanla girdiğim
ama ilk kumar
iste bunu hatırlamıyorum efendim
zaten hatırlamam pek de gerekli değildir sanırım
siz suresine ve sonuna bakin
her kumarda bu kinle orantılı buyur elim
ve rivayet ederler kim
on temmuzda Yenikoy'de
üttüğüm burjuva Bekir
kahrından ellerini biçtirmiştir
ben görmedim

evet beni hiç yenemezler
hangi oyuna girsem yenemezler
hile de katsalar yenemezler
hiç mi hiç yenemezler
eğleneyim diye söyle bazen
sıfıra indirgerim de kendimi
çoğalırım yenibaştan
ve hiç yenilmem
hep yenelim de hiç yenilmem
çünkü
kozlarım Nuri ve Kenan

siz Nuri’yi başka adla tanırsınız
yasak bir ozandır kendi şiirlerine
karanlığımı işitmek ilk özelliği
onuru alnında zambak
onarır ölümlü bile
güle benzetir bir gülleyi
yüreğini koyar da ortaya
mermi gibi barut atar

kenan
yüzünde sergiler hüznünü neşesini
Kenya'da konakladı on yıl
on yıl sürgün yaşadı gözlerimden
eski zaman aşımından uzak
kenan
şifreleri çözen anahtar
uğruma yıkınca butun geçmişini
simdi siki esrar sarar

ve beni hiç yenemezler
hangi oyuna girsem yenemezler
oyun hileli de olsa yenemezler
burcum böyle buyuruyor
bunlar benim sultan yıllarım
çünkü
yıldızım çok köşeli
ve aydın

salt
öz yenilgiden sakınırım.

Türkan İldeniz

Türkan İldeniz

ŞİİRİN HARİTASI

Bu şiirin içinde ne var?

Metnin anlam, duygu, tema ve biçim katmanlarına kısa bir bakış.

Şiir, ruhun dünyaya bıraktığı küçük bir izdir.

Şiir, anlatıcının gençlik yıllarını 'sultan yıllarım' olarak nitelendirdiği, kumar ve özgürlük dolu bir dönemi anlatır. Anlatıcı, burcuna ve şansına güvenerek kumar oynar, hiç yenilmez; kozları Nuri ve Kenan'dır. Geçmişte Düzce'de dindar bir yaşam sürerken İstanbul'a taşınmasıyla değişen hayatı, saraylara olan merakı ve aşkı da konu edilir. Şiir, öz yenilgiden sakınma temasıyla son bulur.

Ana duyguheyecan
Ana temayaşam
Duygusal yönkarma
Yoğunluk75/100

ANLAM

Ana düşünce

İnsan, kendi yıldızına ve iradesine güvenerek hayatın oyunlarında daima kazanabilir; yeter ki öz yenilgiden sakınsın.

Temel çatışma

Geçmişteki dindar ve sınırlı yaşam ile İstanbul'daki özgür ve kumarlı yaşam arasındaki karşıtlık.

Duygusal akış

Şiir, coşkulu bir kumar ve özgüven anlatımıyla başlar; geçmişe dair hüzünlü anılarla devam eder ve yine özgüvenli bir kapanışa ulaşır.

ATMOSFER

Şiir, kumar masasındaki coşku ve özgüven ile geçmişe dair hüzünlü anıların iç içe geçtiği bir atmosfer sunar.
coşkulunostaljikhüzünlügergin
“Şiir, insanın kendine söylediği
en dürüst sözdür.”
Şiirhane · Sözün evi.

Şiirhaneden Mektup

Yeni şiirler, yeni keşif yolları ve iyi sözler için.

Sadece anlamlı şeyler, söz veriyoruz.