İnsan bazı cümleleri yıllar sonra anlar.

ŞAİRİN DEFTERİ / TAM METİN

Ey Can

Ey Can Şiiri - Sefil Selimi

Gök kubbeysen yer yüzüyüm
Rahmetini kesme ey can!
Pak cübbeysen ver de geziyim,
Hikmetini kısma ey can!

El çekersen şayet benden,
Dünya ahret olur zindan,
Cennet istemiyom senden,
Suratını asma ey can!

N'olur bakıp gül bir defa,
Aşığına olur şifa,
Ölenece çeksem cefa,
Sevdim seni küsme ey can!

Seyreyleyim doya doya
Benziyorsun duru suya,
Ta yürekten duya duya
Konuşalım susma ey can!

Arzumda muradım gizli,
Bin bir yüzlü iki gözlü,
Sefil Selimi bir sözlü,
Bağrıma taş basma ey can!

Sefil Selimi

ŞİİRİN HARİTASI

Bu şiirin içinde ne var?

Metnin anlam, duygu, tema ve biçim katmanlarına kısa bir bakış.

İnsan en çok, geri dönemediği yerleri özler.

Şiir, anlatıcının kendisini gök kubbeye karşı yer yüzü olarak tanımladığı, sevgiliye/ilahî sevgiliye yakarışını anlatır. Anlatıcı, sevgilinin ilgisini ve rahmetini kesmemesini, yüzünü asmamasını, gülümsemesini ve konuşmasını ister. Ayrılık ve ilgisizlik tehdidi karşısında cefaya katlanmaya razı olduğunu, yeter ki sevgilinin küs ve sessiz kalmamasını diler.

Ana duyguaşk

Ana temaaşk

Duygusal yönkarma

Yoğunluk80/100

ANLAM

Ana düşünce

Sevgilinin ilgisi ve yakınlığı hayatın anlamıdır; ondan mahrum kalmak dünyayı zindana çevirir.

Temel çatışma

Sevgiliye duyulan derin bağlılık ile onun ilgisiz kalma/uzaklaşma ihtimali arasındaki gerilim.

Duygusal akış

Yakarış ve sevgi ifadesinden, ayrılık korkusu ve cefaya razı olma hâline doğru yoğunlaşır.

ATMOSFER

Sevgiliye duyulan derin özlem ve onu kaybetme korkusunun şekillendirdiği, yakarış dolu bir atmosfer.

hüzünlüromantikgerginyalnız

DUYGULAR

Şiirin duygusal ağırlığı

aşk85

özlem65

kaygı55

yalnızlık40

kırgınlık35

KEŞİF PUANLARI

Duygu pusulası

Şiirin farklı duygusal eksenlerdeki yoğunluğu.

Romantizm85

Manevî duygu75

Sevgi70

Özlem65

Hüzün60

Kaygı55

Yalnızlık40

Heyecan40

Kırgınlık35

Çaresizlik30

Umut30

Karanlık30

Korku25

Umutsuzluk20

Minnet20

Huzur15

Neşe10

TEMALAR

aşk özlem ayrılık kavuşma inanç yalnızlık

TON

içtenyakaranromantik

ŞIIR TÜRÜ

lirik

DIL ÖZELLIKLERI

sadekonuşma dilihalk şiiri söyleyişidoğrudan anlatım

ANLATIM BIÇIMLERI

liriksorgulayıcıiç konuşma

SÖZ SANATLARI

metaforkişileştirmebenzetmekarşıtlık

Nazım birimidörtlük

Ölçühece8'li hece

Şiir genelinde 8'li hece ölçüsü kullanılmıştır.

Kafiyeabab / cccb / dddb / eeeb / fffbDörtlüklerin ilk üç dizesi kendi arasında, dördüncü dizeler ise 'ey can' redifiyle birbirine bağlanmıştır.

Ahenk

8'li hece ölçüsü, dörtlüklerdeki çapraz uyak düzeni ve her dörtlüğün sonunda tekrarlanan 'ey can' redifi şiire güçlü bir ritim ve ahenk kazandırır.

ANLATICI

birinci tekil kişi

Hitap: sevgili

Anlatıcı, sevgiliye/ilahî sevgiliye derin bir bağlılık ve bağımlılık içinde; onun ilgisi ve yakınlığı hayatının merkezinde.

DİLİN YOĞUNLUĞU

Anlam kapalılığı35/100

İmge yoğunluğu45/100

Şiir, tasavvufi aşk anlayışına yakın bir çerçevede, ilahî sevgiliye yakarış olarak okunabilecek bir bağlama sahiptir.

ÖNE ÇIKAN İMGELER

gök kubbe
yer yüzü
pak cübbe
dünya ahret zindan
duru su

KÜLTÜREL GÖNDERMELER

Allah
Cennet
ahret

BU ŞİİRİ ARARKEN

sevgiliye yakarış ve özlem ilahi aşkla bağlılık ayrılık korkusu ve cefaya razı olma