Bazı cümlelerin sessizliği, söylediklerinden daha büyüktür.

ŞAİRİN DEFTERİ   /   TAM METİN

23 Sentlik Asker

23 Sentlik Asker Şiiri - Nazım Hikmet Ran

Mister Dallas,
sizden saklamak olmaz,
hayat pahalı biraz bizim memlekette.
Mesela iki yüz gram et alabilirsiniz,
koyun eti,
Ankara'da 23 sente,
yahut bir kilodan biraz fazla mercimek,
elli santim kefen bezi yahut,
yahut da bir aylığına
yirmi yaşlarında bir tane insan
erkek,
ağzı burnu, eli ayağı yerinde,
üniforması, otomatiği üzerinde,
yani öldürmeye, öldürülmeye hazır;
belki tavşan gibi korkak,
belki toprak gibi akıllı,
belki gençlik gibi cesur,
belki su gibi kurnaz,
(her kaba uymak meselesi)
belki ömründe ilk defa denizi görecek,
belki ava meraklı, belki sevdalıdır.
Yahut da aynı hesapla Mister Dallas,
(tanesi 23 sentten yani)
satarlar size bu askerlerin otuzbeşini birden
İstanbul'da bir tek odanın aylık kirasına,
seksen beş onda altısını yahut,
bir çift ıskarpin parasına.
Yalnız bir mesele var Mister dallas,
herhalde bunu sizden gizlediler.
Size yirmi üç sente sattıkları asker,
mevcuttu üniformanızı giymeden önce de,
mevcuttu otomatiksiz filan,
mevcuttu sadece insan olarak,
mevcuttu,
tuhafınıza gidecek,
mevcuttu
hem de çoktan mı çoktan
daha sizin devletin adı bile konmadan.
Mevcuttu, işiyle gücüyle uğraşıyordu,
mesela Mister Dallas,
yeller eserken yerinde sizin New York'un,
kurşun kubbeler kurdu o,
gökkubbe gibi yüksek,
haşmetli, derin.
Elinde Bursa bahçeleri gibi nakışlandı ipek.
Halı dokur gibi yonttu mermeri
ve nehirlerin bir kıyısından öbür kıyısına
ebem kuşağı gibi attı kırk gözlü köprüleri.
Dahası var Dallas,
sizin dilde anlamı pek de belli değilken henüz
zulüm gibi,
hürriyet gibi,
kardeşlik gibi sözlerin,
dövüştü zulme karşı o,
ve istiklal ve hürriyet uğruna
ve milletleri kardeş sofrasına davet ederek
ve yarin yanağından gayri her yerde,
her şeyde,
hep beraber
diyebilmek için,
yürüdü peşince Bedrettin'in;
O, tornacı Hasan, köylü Memet, öğretmen Ali'dir,
Kaya gibi yumruğunun son ustalığı,
922 yılı 9 Eylül'üdür.
Dedim ya, Mister Dallas,
Herhalde bütün bunları sizden gizlediler.
Ucuzdur vardır illeti.
Hani şaşmayın,
yarın çok pahalıya mal olursa size
bu 23 sentlik asker,
yani benim fakir, cesur, çalışkan milletim,
her millet gibi büyük Türk milleti.

Nazım Hikmet Ran

ŞİİRİN HARİTASI

Bu şiirin içinde ne var?

Metnin anlam, duygu, tema ve biçim katmanlarına kısa bir bakış.

Şiir, insanın içinde susturduğu şeylerin sesidir.

Şair, Mister Dallas adlı birine seslenerek hayat pahalılığını ve insan hayatının ucuzluğunu anlatır. Ankara'da 23 sente satılan bir askerin aslında sıradan bir insan olduğunu, üniformadan önce de var olduğunu, tarih boyunca emek verdiğini ve milletin bir parçası olduğunu vurgular. Şiir, bu gerçeğin gizlenmesine karşı bir uyarı ve milletin değerini hatırlatma amacı taşır.

Ana duyguöfke
Ana tematoplumsal eşitsizlik
Duygusal yönolumsuz
Yoğunluk70/100

ANLAM

Ana düşünce

İnsan hayatı, özellikle de emekçi ve asker hayatı, ekonomik hesaplar içinde ucuz bir meta gibi görülemez; her insanın tarihsel ve kültürel bir değeri vardır.

Temel çatışma

İnsanın maddi değeri ile manevi/tarihsel değeri arasındaki karşıtlık; Batılı güçlerin (Mister Dallas) küçümsemesi ile Türk milletinin onuru.

Duygusal akış

Şiir, hayat pahalılığının ironik anlatımıyla başlar, askerin insani değerinin vurgulanmasıyla devam eder ve milletin büyüklüğüne dair bir uyarıyla son bulur.

ATMOSFER

Ekonomik sıkıntıların ve insan hayatının metalaştırılmasının yarattığı karamsar ve eleştirel bir atmosfer.
gerginhüzünlükasvetli
“Şiir, insanın kendine söylediği
en dürüst sözdür.”
Şiirhane · Sözün evi.

Şiirhaneden Mektup

Yeni şiirler, yeni keşif yolları ve iyi sözler için.

Sadece anlamlı şeyler, söz veriyoruz.