Şiir, unutmak istemediğimiz şeylerin evidir.

ŞAİRİN DEFTERİ   /   TAM METİN

Berây-ı Sultân Süleymân Hân ‘Aleyhi’r-rahmetü Ve’l-p.

Berây-ı Sultân Süleymân Hân ‘Aleyhi’r-rahmetü Ve’l-p. Şiiri - Baki

Hengâm-ı şeb ki küngüre-i kasr-ı âsmân
Zeyn olmış idi şu’lelenüp şem’-i ahterân

Hayl-i kevâkib içre yanup meş’al-i kamer
Sahn-ı semâda rûşen idi râh-ı keh-keşân

Dest urmış idi kilk-i şihâba debîr-i çarh
Tugrâ-nüvîs-i hükm-i Hudâvend-i ins ü cân

Bezm-i felekde urmış idi Zühre sâza çeng
Ayş u safâda hurrem ü handân u şâdmân

Bu çarh-ı çenberîde tutup devr usûlini
Deffâf-ı mihr kılmış idi çihresin nihân

Bir tîg-i zer-nişân ile girmişdi ‘arsaya
Şemşîr-bâz-ı ma’reke-i sahn-ı âsmân

Tedbîr-i mu’zamât-ı umûr-ı cihân içün
Yakmışdı şem’-i fıkreti Bircîs-i nükte-dân

Bâlâ-yı çarh-ı heftüme Keyvân-ı kühne-sâl
Oturmış idi niteki Hindû-yı pîl-bân

Âyâ bu zîb ü zînet-i ‘âlem nedür diyü
İbret göziyle nâzır iken dehre nâ-gehân

Etrâfa saldı şa’şa’asın gûşe gûşe mihr
Oldı ufukda mühr-i Süleymân gibi ‘ayân

Kıldı bu hâli dîde-i’ibret müşâhade
Tuydı bu sırrı ‘âkıbetü’l-emr gûş-ı cân

Kim bu nizâmı virmedi ‘âlem sarâyına
İllâ ki yümn-i devlet-i Şâh-ı cihân-sitân

Bâlâ-nişîn-i mesned-i şâhân-ı tâc-dâr
Vâlâ-nişân-ı ma’reke-i ‘arsa-i Keyân

Cemşîd-i ‘ayş ü ‘işret ü Dârâ-yı dâr u gîr
Kisrî-i ‘adl ü re’fet ü İskender-i zamân

Sultân-ı şark u garb şehenşâh-ı bahr u ber
Dârâ-yı dehr Şâh Süleymân-ı kâm-rân

Ol şeh-süvâr-ı memleket-i ‘adl ü dâd kim
Atı öñince olsa revâ husrevân revân

Ser-keşlik itdi emrine beñzer peleng-i çarh
Zencîr ile getürdi yine keh-keşân keşân

Sâhib-vücûd-ı memleket-i lutf u cûd o kim
Mebzûl hvân-ı lutfına mahsûl-i bahr u kân

Müştâk bûy-ı hulkına ‘attâr-ı nev-bahâr
Muhtâc dest-i himmetine hvâce-i hazân

Devrüñde kimse cevr-i sitemgerden iñlemez
Bî-şer’ ider iderse eger çeng ü ney fıgân

Adluñ katında cevr ü sitem dâd-ı Keykubâd
Hışmuñ yanında lutf u kerem kahr-ı Kahramân

Lerzende görse havfuñ ile teb tutar sanur
Bağlar şihâb gerden-i gerdûna rîsmân

Tîguñ ‘adem diyârına rûşen tarîkdur
A’dâ-yı dîni turma kılıçdan geçür hemân

Deryâ-misâl ‘askerüñ içre ‘alemlerüñ
Feth ü zafer sefinesine açdı bâdbân

Minkârına dilerse alur çarhı dânevâr
Ankâ-yı Kâf-ı kadrüñe bir tu’medür cihân

Çevgân urupdur aña ezel dest-i himmetüñ
Ol dem bu dem-durur ki döner gûy-ı âsmân

Bâg-ı senâ vü gülşen-i medhûñde mürg-i dil
Bu nazm-ı rûh-bahşı okur su gibi revân

Cân olmayaydı ol dehen ey şûh-ı dil-sitân
Niçün olurdı cân gibi ya dîdeden nihân

Ruhsâruñ üzre turralar olmış girih girih
Gûyâ Hicâza bagladılar Şâmiyân miyân

Görsün nihâl-i serv-i sanavber-hırâmuñı
Ayruk çemende beslemesün bâgbân bân

La’lüñ hayâli hokka-i hâtırda var iken
Yâkût-ı nâba olmamış idi mekân kân

Bârîk-bîn olanlar ider kaşlaruñ hayâl
Dendâduñı tasavvur ider tab’-ı hurde-dân

Mesken şeh-i mahabbetüñe tahtgâh-ı dil
Menzil hayâl-i la’lüñe halvet-sarây-ı cân

Kıldı sücûd haddüñe karşu gül ü semen
Itdi kıyâm kâmetüñe serv-i bûstân

Tutdı cihânı pertev-i hüsnüñ güneş gibi
Toldı sadâ-yı ‘aşkuñ ile kâh-ı Kün fe-kân

Eflâke çıkdı velvele-i ‘arsa-i zemîn
İndi zemîne gulgule-i âsmâniyân

Bâkî-sıfat ne bülbül-i rengîn-edâ gele
Ne ola tal’atuñ gibi ferhunde gülsitân

Hüsnüñ güliyle bâg-ı cihân gülşen-i İrem
Her sû hezâr bülbül ü sad gûne dâstân

Dergâh-ı Hakka yüz tutalum ber-mezîd ola
Câh u celâl-i saltanat u baht-ı câvidân

Tâ şem’-i âfitâb-ı cihân-tâba subh-dem
Devrân ufukda vaz’ ide bir sim şem’dân

Şem’-i bekâñı bâd-ı fenâdan nigâh ide
Dâmân-ı ‘avn u ‘ismet-i dârende-i cihân

Bezmûñde baht sâkî vü ikbâl hem-nişîn
Câm-ı sipihr sâgar-ı pûlâd-ı zer-nişân

Baki

ŞİİRİN HARİTASI

Bu şiirin içinde ne var?

Metnin anlam, duygu, tema ve biçim katmanlarına kısa bir bakış.

Bazı cümleler yıllarca insanın içinde yürür.

Şiir, gece gökyüzünün ihtişamlı betimlemesiyle başlar; yıldızlar, ay ve felek düzeni tasvir edilir. Ardından bu düzenin ancak padişahın (Süleyman) adaleti ve saltanatı sayesinde mümkün olduğu belirtilir. Padişahın yüceliği, adaleti, cömertliği ve sevgiliye duyulan hayranlık övülür. Sonunda dua ve temenni ile şiir tamamlanır.

Ana duyguhayranlık
Ana temavatan
Duygusal yönolumlu
Yoğunluk70/100

ANLAM

Ana düşünce

Evrenin düzeni ve güzellikleri, ancak adil ve yüce bir padişahın varlığıyla anlam kazanır; onun saltanatı dünyaya düzen getirir.

ATMOSFER

Görkemli ve ihtişamlı bir gece tasviriyle başlayan, padişahın yüceliğini ve evrensel düzeni öven bir atmosfer.
coşkulukutsalgerginumutlu
“Şiir, insanın kendine söylediği
en dürüst sözdür.”
Şiirhane · Sözün evi.

Şiirhaneden Mektup

Yeni şiirler, yeni keşif yolları ve iyi sözler için.

Sadece anlamlı şeyler, söz veriyoruz.