İyi bir şiir, bittiği yerde başlamaya devam eder.

ŞAİRİN DEFTERİ / TAM METİN

Dîvân-ı İlâhîyât 189

Dîvân-ı İlâhîyât 189 Şiiri - Aziz Mahmud Hüdayi

Derdli olan kullarına kıl devâ
Yâ Ahad ü yâ Samed ü yâ Kerîm
Tâ ki seni zikr edeler dâ'imâ
Yâ Ahad ü yâ Samed ü yâ Kerîm

Aldamasın halkı bu gaflet meded
Gâfile tevfîk ü hidâyet meded
Kullarına lutf ü inâyet meded
Yâ Ahad ü yâ Samed ü yâ Kerîm

Bir kul efendiden olıcak ırak
Cânına te'sîr eder anın firâk
Derdlilere ayn-ı inâyetle bak
Yâ Ahad ü yâ Samed ü yâ Kerîm

Âşık u sâdık kulu koma garîb
Gülden ırak olmaya tâ andelîb
Eyle ana gülşen-i vaslın nasîb
Yâ Ahad ü yâ Samed ü yâ Kerîm

Müznib olan gâfile gufrân senin
Derdlilerin derdine dermân senin
Kullarına lutf ile ihsân senin
Yâ Ahad ü yâ Samed ü yâ Kerîm

Mevce gelib bahr-i kerem yemm-i cûd
Lutfun ile âleme verdin vücûd
Fazlın ile ver yine nûr-ı şühûd
Yâ Ahad ü yâ Samed ü yâ Kerîm

Lutf ile göster bize yâ Rab cemâl
Tâ olavuz lâyık-ı bezm-i visâl
Fazlın ile bula Hüdâyî kemâl
Yâ Ahad ü yâ Samed ü yâ Kerîm

Aziz Mahmud Hüdayi

ŞİİRİN HARİTASI

Bu şiirin içinde ne var?

Metnin anlam, duygu, tema ve biçim katmanlarına kısa bir bakış.

Bazı kelimeler insanı hiç gitmediği yerlere götürür.

Şiir, Tanrı'ya yakararak dertlilere deva, gafillere hidayet ve kullara lütuf dilenmesini anlatır. Anlatıcı, ilahi isimleri anarak af ve ihsan ister; aşk ve sadakatle bağlı kulların ayrılıktan korunmasını, sonunda ilahi cemali görmeyi umut eder. Şiir, tasavvufi bir teslimiyet ve niyaz atmosferi içinde Tanrı'ya yönelir.

Ana duyguumut

Ana temainanç

Duygusal yönolumlu

Yoğunluk70/100

ANLAM

Ana düşünce

Tanrı'nın lütuf ve keremiyle dertlere deva, gafillere hidayet ve sadık kullara kavuşma nasip olacağı.

Temel çatışma

kulun acizliği ile Tanrı'nın sonsuz keremi arasındaki gerilim

ATMOSFER

Tanrı'ya yönelen duaların ve ilahi isimlerin tekrarlandığı, teslimiyet ve niyaz dolu bir atmosfer.

kutsaldinginumutlu

DUYGULAR

Şiirin duygusal ağırlığı

umut75

minnet65

hüzün40

yalnızlık30

kaygı25

KEŞİF PUANLARI

Duygu pusulası

Şiirin farklı duygusal eksenlerdeki yoğunluğu.

Manevî duygu95

Umut75

Minnet65

Sevgi60

Huzur50

Hüzün40

Özlem30

Yalnızlık30

Kaygı25

Çaresizlik20

Heyecan20

Pişmanlık10

Neşe10

Karanlık10

Umutsuzluk5

Kırgınlık5

Korku5

TEMALAR

inanç tasavvuf umut yalnızlık kavuşma

TON

yakaraniçtendingin

ŞIIR TÜRÜ

lirikdidaktik

DIL ÖZELLIKLERI

eski sözcükleryoğun mecazsoyut anlatımyüksek söyleyiş

ANLATIM BIÇIMLERI

liriksorgulayıcısembolik

SÖZ SANATLARI

metaforkişileştirmetekrarbenzetme

Nazım birimidörtlükilahi

Ölçühece11'li hece · 6+5

Hece ölçüsü düzenli görünmektedir.

Kafiyeaaab / cccb / dddb / eeeb / fffb / gggb / hhhbHer dörtlükte ilk üç dize kendi arasında, dördüncü dize nakarat olarak kafiyelenir.

Ahenk

Hece ölçüsü, düzenli kafiye ve 'Yâ Ahad ü yâ Samed ü yâ Kerîm' nakaratıyla güçlü bir ahenk sağlanır.

ANLATICI

birinci çoğul kişi

Hitap: Tanrı

kul ile Tanrı arasındaki teslimiyet ve niyaz ilişkisi

DİLİN YOĞUNLUĞU

Anlam kapalılığı60/100

İmge yoğunluğu55/100

Tasavvufi bir şiir; Tanrı'ya yakarış ve ilahi isimlerin zikri.

ÖNE ÇIKAN İMGELER

gülşen-i vasl
bahr-i kerem
nûr-ı şühûd
bezm-i visâl
andelîb

KÜLTÜREL GÖNDERMELER

Yâ Ahad
Yâ Samed
Yâ Kerîm
Hüdâyî

BU ŞİİRİ ARARKEN

Tanrı'ya yakarış ve af dileme tasavvufi ilahi ve zikir dertlilere deva isteyen dua