Şiir, hayatın acele etmeden söylediği şeydir.

ŞAİRİN DEFTERİ   /   TAM METİN

Hamdü-li’llâh yine eltâf-ı Hudâ-yı müte’âl

Hamdü-li’llâh yine eltâf-ı Hudâ-yı müte’âl Şiiri - Aşık Çelebi

Müfti-zâde Efendi Hazretlerine

Hamdü-li’llâh yine eltâf-ı Hudâ-yı müte’âl
Devha-i ‘ömrüne şâh eyledi bir tâze nihâl

Çarhı batdı güneşün yılduzı düşdi kamerün
Ayun on dördi gibi eyleyeli ‘arz-ı cemâl

Dem urup bâd-ı bahâr-ı kerem-i Kuddûsı
Gül gibi güldi açıldı yine her gonce-i bâl

Bu sürûr ile felek raks ider döne döne
Bu neşât ile cihân oldı yine hurrem-bâl

Şehr-i bâgı tonadup bir yire geldi ezhâr
Oldı ‘âlem ferah u şâdîyile mâl-â-mâl

Gonceler derisine sıgışamaz şevkınden
Yaka çâk eyledi gül ‘âşık-ı şûrîde-misâl

Eyledi mutrib-i bülbül güle karşu âheng
Başladı nâz ile raks itmege her tâze nihâl

Serv hayrân ugut nergis ise kör bengî
Lâle kanzîl kadehin elde tutar pür-mey-i âl

Bir ayag üzre turup hizmet ider serv-i çenâr
Yil yöpük oluban eser savurur bâd-ı şimâl

Su gibi ezber okur bu gazeli murg-i çemen
Akıdur reşkden agzı suyını âb-ı zülâl

Gam-ı ebrun ile inceldi nizâr oldı hilâl
Derd ile kâmeti ham oldı teni za’f ile nâl

Şem’-i tâcın felege atdı meger şevkınden
Güle bakdı yüzine dün gice ol ruhları al

Boynuna saldı vebâlini niçe pâ-mâlün
Zülfünün bendini kim didi sana boynunâ al

Gerçi ki dikkat ile bir kılı kırk itdi hıred
Kimse bu mûy-miyân’eylemedi kılca hayâl

Zerrece kılca dehânıyle miyânı sırrın
Kimse fehm eyleyemez n’itsün ana kîl ile kâl

Mihr kıl encüm-i eşke ki benüm hayfum alur
Müşterî-rây u kamer-tal’at u hûrşîd-hısâl

Nûr-ı çeşm-i fuzelâ nûr-ı riyâz-ı ‘ulemâ
Sadef-i bahr-ı hüner gevher-i asdâf-ı kemâl

Döşedi ayaguna sebz-i çemenden dîbâ
Aldı çünkim haber-i makdemüni bâd-ı şimâl

Olmaga gülşene geldükce ayaguna nisâr
Bir tabakdur gül-i pür-jâle tolu dürr ü le’âl

Rıf’atün tâkına bir pâye sipihr-i nüh-tak
Âsitânunda hilâlün yiridür saff-ı ni’âl

Çarh urur kasr-ı refî’ünde senün çarh-ı felek
Şem’-i hûrşîd ile ey mâh çü fânûs-ı hayâl

Serverâ pîr-i felek nakd-ı nisâb-ı hüsnün
Mâh-ı nevden eline keçkül alup itdi su’âl

Zerrece lutfun olur yıllar ile kâna nevâ
Katrece cûdun olur niçe zemân bahre nevâl

Olmasa ‘ilm-i tefâsîri hadîsün Keşşâf
Kimse kılmazdı Meşârıkla Mesâbîhi hayâl

‘Akl-ı küll cüz’î su’âlünle senün mülzem olur
Mantıkun işidicek ehl-i kelâm olur lâl

Medhini kılma Mutavvel ko sözi Telhîs it
Kimde var bulmaga ol bahr kenârını mecâl

Eb ü ceddüne göre cümle mevâlî-i cihân
Diz çöküp dirler önünde radiya’llâhu Te’âl

Ben nice vasf ideyüm sen gül-i bâg-ı fazlı
Medhüne ‘âciz olup sûsen olupdur çün lâl

Bulamaz medhi fezâsına nihâyet bir kes
İremez çünki o vâdîye gönül peyk-i hayâl

Bâg-ı ‘âlemde müdâm açup elün çün ‘ar’ar
‘İzzet ü devletine eyle du’â her meh ü sâl

Benem ol mihnet-i devrân ile nâlân u zebûn
Benem ol gayret-i akrân ile zâr u pâ-mâl

Dest-i gamdan yakamı kurtaramazın dönüp
Yakama dikilü devlet gibi endûh u melâl

‘Asker-i fakr u felâket beni maglûb itdi
Vaktidür erlik idüp nat’-ı ‘atâya at sal

Gerçi var lutfun umar bende kapunda bin bin
Mustafâ âline rahm eyle binin gör birin al

Merhamet kıl bana ki eller ayaklar oldı
Dest-gîr ol kerem it başun içün gel elüm al

Tîre-baht ola revâ mı kara günli ‘Âşık
Sürh-rû ola sürûr ile kamu zümre-i âl

Gülbün-i nev-resüni eyleye Hak ber-hordâr
Tuta nev-bâveni ter tâze Hudâ-yı müte’âl

‘Ömrüni devletüni ‘izzetüni rıf’atunı
Dem-be-dem rûz-be-rûz artura Allahu Te’âl

Aşık Çelebi

ŞİİRİN HARİTASI

Bu şiirin içinde ne var?

Metnin anlam, duygu, tema ve biçim katmanlarına kısa bir bakış.

Şiir, insanın içinde susturduğu şeylerin sesidir.

Şair, Müfti-zâde Efendi Hazretleri'ne övgü ve dua içeren bir kaside sunar. Bahar, gül ve doğa imgeleriyle onun gelişini kutlar; onun ilim ve faziletini yüceltir. Son bölümde ise kendi yoksulluğunu ve çaresizliğini dile getirerek ondan yardım ve merhamet diler.

Ana duyguminnet
Ana temainanç
Duygusal yönkarma
Yoğunluk65/100

ANLAM

Ana düşünce

Müfti-zâde Efendi gibi yüce bir şahsiyetin gelişi bahar ve mutluluk getirir; onun ilmi ve keremi övülmeye değerdir.

Temel çatışma

Şairin kendi yoksulluğu ve çaresizliği ile övdüğü kişinin yüceliği arasındaki karşıtlık.

Duygusal akış

Övgü ve bahar sevinciyle başlayıp, şairin kendi sıkıntılarını anlatarak yardım talebine dönüşür.

ATMOSFER

Baharın canlılığı ve övgünün coşkusuyla başlayan, ardından şairin kişisel sıkıntılarının gölgesinde yardım arayışına dönen bir atmosfer.
coşkuluumutluhüzünlü
“Şiir, insanın kendine söylediği
en dürüst sözdür.”
Şiirhane · Sözün evi.

Şiirhaneden Mektup

Yeni şiirler, yeni keşif yolları ve iyi sözler için.

Sadece anlamlı şeyler, söz veriyoruz.