İnsan kendini en çok sessizliğinde ele verir.

ŞAİRİN DEFTERİ   /   TAM METİN

Eyleyüp sevdâ-yı Hızr-ı hattunı rehber kalem

Eyleyüp sevdâ-yı Hızr-ı hattunı rehber kalem Şiiri - Aşık Çelebi

Nişancı Beg Hazretlerine

Eyleyüp sevdâ-yı Hızr-ı hattunı rehber kalem
Girdi mülk-i zulmete mânend-i İskender kalem

Matla’-ı nûr-ı cemâl u mazhar-ı sırr-ı celâl
Olmasa olmaz idi lutf u safâ-güster kalem

Mebde-i isbât u mahv u merci’-i havf u recâ
Kâr-ı bahşîş nef’ ü zarr kassâm-ı hayr u şer kalem

Hayme-i dîne sütûn eyvân-ı İslâma ‘imâd
Devr-i eflâk-ı kemâl u dânişe mihver kalem

Künt-i kenzenden nümûne genc-i mahfîdür kemâl
Hıfz içün anı tılısm-ı ejdehâ-peyker kalem

Barmagından akıdur halka zülâl-i ma’rifet
Isbı’-ı mu’ciz-nümâ-yı Ahmedi ohşar kalem

Ger nefahtu fîhi min rûhî13den urmaz ise dem
Mehd-i mahberden Mesih-âsâ niçün söyler kalem

Yirüdür dirsem eger mîzâb-ı feyz-i Hakk ana
Halka isti’dâdına göre çü feyz eyler kalem

Cem’ olur zîr-i livâsına ümem gibi hutût
Nâme mahşerdür livâü’l-hamde hem benzer kalem

Tûbî-i cennet dürür ki dâim olur ser-nigûn
Sâhir-i Bâbildür asılmış yâhûd ber-ser kalem

Gâh mânend-i sabâ handân ider cân gülşenin
Geh hazân eyler bahâr-i kalbi çün sarsar kalem

Anun ile kâyim olur çünki a’râz-ı hutût
Lâyık oldur ki kelâm ehli diye cevher kalem

Gerçi el üzre tutılur nâme ‘izzet ehli
Togrulukla itdi andan kadrini ber-ter kalem

Virmez idi dest-i kâtibde kerâmet olmasa
Şâh-ı huşk iken hat u ma’nâyı berg ü ter kalem

Her ne denlü olsa çıkmaz sâkına bahr-ı midâd
Gam degüldür zâhirâ olursa gâhî ter kalem

Geh lisân-ı vahy olup geh tercemân-ı gayb iken
Vasf-ı zâtın eylemekde âciz ü ebter kalem

Zât-ı ‘âlî-şân Nişâncı Beg ki adın yazmaga
Meh devât u mihr kâgıd şu’le-i hâver kalem

Levh-i mahfûz üzre vasfun yazmaga Rûhü’l-emîn
Târ-ı zülf-i hûrı itsün rişte-i mıstar kalem

Nâme irsâl eyleyüp her gün şu’â’-ı mihr ile
Âsitânundan debir-i çarh eyler cer kalem

Yazdıgun her nâme ki bir gülşen-i inşâ olur
Hat şükûfe nokta jâle satr cû ‘ar’ar kalem

Dili tolaşur önüne gelse hengâm-ı sühan
Taht-ı ‘irfâna geçerken server-i kişver kalem

Lezzet-i güftâr-ı şîrînünle yarıldı dili
Eyleyelden şi’r-i şekker-rîzüni ezber kalem

Başını kat’ eyleyüp bin kerre yararsan dilin
Hükmüne baş indirür emrüne fermân-ber kalem

N’ola bâb-ı Hayber-i ‘irfânı feth itdünse ger
Çün elünde Zülfekâr-ı Haydar-ı saff-der kalem

Mûsa-i lutfun yed-i beyzâ ider geh nâmeyi
Gâh kahrunla olur âteş-feşân-ejder kalem

Şâ’ir-i sihr âferîn-i pür-füsûnsun eylesen
Bir işâret barmagunla ser-fürû eyler kalem

Dest-i ‘adlün kesdi destin sokdı katrana anun
El uzunlıgını resm idindügiyçün her kalem

Vasfınun yüz binde birin yazmaga yüz binde bîr
Olsa deryâ hep midâd u cümle bahr u ber kalem

Yazmaga dîvân-ı vasf-ı şân-ı ‘âlî-kadrüne
Bir gazel dise ‘aceb mi tab’-ı ‘Âşık ser-kalem

Yoluna baş vireni eylerse ger defter kalem
Eylesün ben bî-ser ü sâmanı ser-defter kalem

Bûy-ı zülfün şemmesin vasf itmek olurdı eger
Mümkin olaydı mürekkeb misk olup ‘anber kalem

Nagme-i mutrib gibi olur sarîri dil-küşâ
Çün gelüp bezm-i beyâna ola râmiş-ger kalem

Küngür-i eyvân-ı vasf-ı zülf-i yâre irmege
Murg olup evrâkdan idinse bâl u per kalem

Ayagun topragına şerh itse ‘Âşık sözini
Tutuşa pûlâd-ı nâme aşına mermer kalem

Nüsha-i ‘ilm ü kemâlüm görme lâyık serverâ
‘Adlün eyyâmında şöyle nâkıs u ebter kalem

Halka erzâka ezel aklâm-ı kur’a salınup
Sehm-i gayb olmış meger hisse bana mahber kalem

Lutf idüp kâtiblerün dîvânına yaz ben kulun
Dime kim divâneye yokdur kalem yazar kalem

Safha-ı âfâka yaza şükr-i lutfun haşre dek
Cism-i zârumda olup her muy ser-tâ-ser kalem

Fakr ile görüp beni yeg görme ehli câhı kim
Ney tururken mu’teber olmadı sîm ü zer kalem

Kandadur ehl-i hevâ vü kanda ehl-i zevk ü fazl
Bir midür insâf idicek nây u ney-şekker kalem

Yirini tutmaz kulunun bin gulâm-ı tîg-zen
Her ne denlü olsa bürrân olmaya hançer kalem

Nitekim olup cihan içinde meşhûr-ı benân
Ola geh ‘irfân-nevâz u geh hüner-perver kalem

Hükmüne ola kalem-rev kişver-i ikbâl ü câh
Emrünün fermân-güzârı tîg ü fermân-ber kalem

Aşık Çelebi

ŞİİRİN HARİTASI

Bu şiirin içinde ne var?

Metnin anlam, duygu, tema ve biçim katmanlarına kısa bir bakış.

Bir şiir bazen koca bir ömrü hatırlatır.

Şair, Nişancı Beg Hazretleri'ne seslenerek kalemin ve yazının yüceliğini, kâtibin maharetini ve kendisinin bu sanattaki acizliğini dile getirir. Kalemi İskender, Mesih, ejderha gibi imgelerle yüceltirken, Nişancı Beg'in adaletli döneminde kendisinin de divana kabul edilmesini ister. Şiir, kalemin ilahî ve dünyevî gücünü överken şairin alçakgönüllülüğünü ve himaye talebini işler.

Ana duyguhayranlık
Ana temasanat
Duygusal yönolumlu
Yoğunluk70/100

ANLAM

Ana düşünce

Kalem, ilahî sırlara ve dünyevî iktidara aracılık eden yüce bir araçtır; şair ise bu sanatın karşısında acizdir ve Nişancı Beg'in lütfuna sığınır.

Temel çatışma

Şairin kendi acizliği ile kalemin ve Nişancı Beg'in yüceliği arasındaki karşıtlık.

ATMOSFER

Şiir, kalemin yüceliğini ve şairin alçakgönüllülüğünü işleyen ağırbaşlı ve saygılı bir atmosfer taşır.
dinginkutsaldüşsel
“Şiir, insanın kendine söylediği
en dürüst sözdür.”
Şiirhane · Sözün evi.

Şiirhaneden Mektup

Yeni şiirler, yeni keşif yolları ve iyi sözler için.

Sadece anlamlı şeyler, söz veriyoruz.