“Şehriyar mahlasıyla tanınan Muhammed Hüseyin Behçet-Tebrizi, hem Azerice hem de Farsça şiirler yazmış İranlı bir şairdir. Hafız, Sadi ve Fuzûlî gibi klasik şairlerden etkilenmiş; anadilinde kaleme aldığı Heyder Babaya Selam şiiriyle Türkiye ve Sovyetler Birliği'ndeki Türki cumhuriyetlerde büyük ün kazanmıştır. Eserleri arasında 1951'de yayımlanan Heyder Babaya Selam ve 1964'te çıkan Yad-i ez Heyder Baba bulunur. Ölüm yıldönümü İran'da Millî Şiir Günü olarak anılmaktadır.”
Muhammed Hüseyin Şehriyar Kimdir?
Şiirleri, edebî duruşu, fikirleri ve hayatından kesitler
Seyid Muhammed Hüseyin Behçet-Tebrizi, 1906 yılında Tebriz'de dünyaya geldi. İran Azerilerinden olan şairin babası Mirismail Ağa Hoşgenabî bir avukattı. İlk öğrenimini doğduğu şehirde tamamlayan Şehriyar, Medrese-i Talibiye'de Arapça ve Arap edebiyatı eğitimi aldı; ayrıca Fransızca öğrendi. 1921'de Tahran'a giderek Dar-ül Fünun okulunda tıp eğitimine başladı. 1924'te aşkının peşinden Horasan'a gitti ve 1935'te Tahran'a dönerek İran Ziraat Bankasında çalışmaya başladı.
Şair, 1929'da önsözünü dönemin tanınmış şairleri Bahtiyar, Nafisi ve Muhammed Tagi Bahar'ın yazdığı ilk şiir kitabını yayımladı. Şiirlerinde Hafız, Sadi, Fuzûlî, M.P. Vaqif ve M.E. Sabir gibi isimlerden etkilenmeler görülür. Anadilinde kaleme aldığı Heyder Babaya Selam şiiriyle Türkiye'de ve Sovyetler Birliği'ndeki Türki cumhuriyetlerde büyük bir üne kavuştu. 1951'de Heyder Babaya Selam şiir kitabını yayımladı; Haydar Baba, köyünün üstünde kurulu olduğu dağın adıdır.
Eserleri arasında 1951'de Tebriz'de basılan Heydar Baba'ya Salam, 1964'te Tahran'da yayımlanan Yad-i ez Heyder Baba, 1966'da Bakü'de çıkan Seçilmiş Eserleri, 1992'de Tebriz'de yayımlanan Divan-ı Türkî, 1993'te Bakü'de basılan Yalan Dünya ve 1971'de Tahran'da yayımlanan dört ciltlik Tüm Eserleri bulunur. Heyder Babaya Selam şiiri 76 dile çevrilmiş, Azerbaycan'da ve Türkiye'de bu şiire nazireler yazılmıştır.
Şehriyar, 1979'da İran'da yapılan İslam devrimini destekledi. 18 Eylül 1988'de Tahran'da Mehr hastanesinde akciğer iltihabı ve kalp yetersizliğinden vefat etti. Ölüm günü, anısına İran'da Millî Şiir Günü olarak kutlanmaktadır. Şairin türbesi Tebriz'deki Şairler Türbesi'nde bulunmaktadır.
Öne Çıkan Şiirleri
Şiir, kalbin hafızasına yazılmış bir mektuptur.