“Sait Maden, Türk şiirinin yanı sıra grafik tasarım alanında da iz bırakan çok yönlü bir sanatçıdır. Baudelaire, Lorca, Neruda ve Aragon gibi dünya şairlerini Türkçeye kazandırarak birkaç kuşağın dünya şiirini tanımasını sağlamıştır. Şiirlerinde insanlığın beş bin yıllık şiir serüvenini kucaklayan bir arayış görülür. Hem çevirileri hem de tasarımlarıyla Türk edebiyatı ve grafik sanatları arasında köprü kurmuştur.”
Sait Maden Kimdir?
Şiirleri, edebî duruşu, fikirleri ve hayatından kesitler
Sait Maden, 3 Mayıs 1931'de Çorum'da dünyaya geldi. İlk ve orta öğrenimini doğduğu şehirde tamamladı. On üç yaşındayken şiir yazmaya başladı; on sekiz yaşına geldiğinde Fransızcadan çeviriler yapıyordu. Şiire ve resme duyduğu tutku onu İstanbul'a yönlendirdi. 1949-1955 yılları arasında İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi resim bölümünün Bedri Rahmi Eyüboğlu Atölyesi'nden mezun oldu.
Şiir ve çeviri alanındaki ilk büyük başarısını, Charles Baudelaire'den yaptığı 'Moesta et Errabunda' çevirisiyle Varlık dergisinin yarışmasında birincilik kazanarak elde etti. Federico García Lorca'yı kendi dilinden okuyup çevirebilmek amacıyla İspanyolca öğrendi. Baudelaire'in 'Kötülük Çiçekleri'ni, Lorca'nın bütün şiirlerini, Pablo Neruda, Louis Aragon, Octavio Paz, Vladimir Mayakovski, Paul Éluard ve Saint-John Perse'in bazı şiirlerini Türkçeye çevirdi. Şiirleri İstanbul, Türkçe, Soyut, Yazko Edebiyat, Varlık ve Gösteri gibi önemli dergilerde yayımlandı. Çevirileriyle birkaç kuşağın dünya şairlerini tanımasını sağladı; şair Haydar Ergülen onun için 'Bir şiir dervişi' ifadesini kullandı.
1950'li yıllarda grafik sanatlarına ilgisi artmaya başladı. 1955-1960 yılları arasında tiyatro dekorları ve sinema afişleri tasarlayıp çizdi. 1960'tan sonra ilgisini tamamen grafiğe yoğunlaştırdı. Sekiz bin kitap ve dergi kapağı çizerek bu alanda bir rekora imza attı; kitaplarında kullandığı fontların bazıları da kendi tasarımıydı. Beş yüz kadar logo, broşür, ambalaj ve etiket tasarımı yaptı, siyasi partiler için seçim afişleri hazırladı. 1958-1963 yılları arasında gazetecilik yaptı. 1964'te kendi atölyesini kurdu. 1968'de faaliyete geçen Grafik Sanatçıları Derneği'nin kurucuları arasında yer aldı ve bir süre derneğin başkanlığını üstlendi.
1979'da başladığı 'Başlangıcından bugüne Türk grafik sanatı' başlıklı kitap projesini maddi destek bulamadığı için tamamlayamadı; ancak kitabın birinci bölümünü Çevre dergisinde, 19. yüzyıla ait başka bir bölümünü de Grafik Sanatı dergisinde yayımlatmayı başardı. Logo tasarımlarını 1990'da 'Simgeler' adlı bir albümde topladı. Şiir kitapları arasında 'Çağdaş İspanyol şiiri antolojisi 1900-2000', 'Bir şiir müzesi', 'Gılgamış: ölümsüz yaşamın izinde', dört ciltlik 'Bütün şiirler' dizisi, 'Cinayet Granada'da işlendi', 'Şiir Tapınağı', 'Yeryüzü Şiiri', 'Yeryüzü Destanları' ve 'Mayakovski: Ben kimim?' yer aldı. 1976'da Louis Aragon'un 'Elsa'ya Şiirler' kitabıyla Türk Dil Kurumu Çeviri Ödülü'nü, 2011'de PEN Türkiye Şiir Ödülü'nü kazandı. Eşi Ayten Maden çocuk kitapları yazarı ve çizeriydi.
Sait Maden, 10 Mayıs 2013'te Altunizade Başkent Hastanesi'nde gerçekleştirilen koroner arter baypas ameliyatı sonrasında gelişen zatürreye bağlı olarak 19 Haziran 2013'te İstanbul'da hayatını kaybetti. Naaşı, 21 Haziran'da Üsküdar Şakirin Camii'nde kılınan cenaze namazının ardından Karacaahmet Mezarlığı'na defnedildi.
Öne Çıkan Şiirleri
Biten Yaza Şarkı
Uçurtma
Kimlik
Ölü Çocuklara Ninni
Şiirin Dip Sularında
Açıl, Ey Gizem!
Şiir, unutmak istemediğimiz şeylerin evidir.