Paul Éluard

Paul Éluard, 14 Aralık 1895'te Saint-Denis, Fransa'da Eugène Émile Paul Grindel adıyla doğdu. Babası muhasebeci, annesi terziydi. 1908 civarında ailesi Paris'e taşındı. 16 yaşındayken İsviçre'nin Davos kentindeki Clavadel sanatoryumunda verem tedavisi görmeye başladı. Burada Elena Ivanovna Diakonova ile tanıştı ve ona Gala adını verdi; çift Şubat 1917'de evlendi. Gala'nın yönlendirmesiyle Walt Whitman'ın eserlerini okuyup şiir yazmaya başladı. Portekizli arkadaşı Manuel Bandeira aracılığıyla André Breton ve Louis Aragon ile tanıştı; bu ilişkiler zamanla siyasi görüş ayrılıklarıyla gölgelendi.

I. Dünya Savaşı'nda cephede görev alan Éluard, savaşın dehşetini 'Le Devoir' adlı şiir derlemesinde dile getirdi. Savaş sonrasında önce Dada hareketine, ardından gerçeküstücü akıma aktif olarak katıldı. 11 Mayıs 1918'de kızı Cécile dünyaya geldi. Savaş sonrası normal yaşama uyum sağlayamayan Éluard, eşi Gala ile birlikte burjuva değerlerini reddetti; özgürlük idealiyle yeni bir arayış içine girdi. İsviçre'de ortaya çıkan Dadaist hareket onlara teselli oldu.

Kasım 1921'de Éluard ve Gala, Max Ernst'i Köln'deki evinde ziyaret etti; Éluard, Ernst'e karşı derin bir sempati duydu. Éluard, Fas Rif Devrimi'ni destekleyen yazılar yazdı. Ocak 1927'de Aragon ve Breton ile birlikte Fransız Komünist Partisi'ne katıldı. 1928'de tüberküloz geçirdi ve yeniden Clavadel sanatoryumuna yatırıldı. 1929'da Gala, Salvador Dalí ile tanışıp Éluard'dan ayrıldı. Bu ayrılığın depresyonunu yaşayan Éluard, dostu Man Ray aracılığıyla Maria Benz ile tanışıp evlendi ve ona Nush adını verdi. 1933'te diğer gerçeküstücülerle birlikte Fransız Komünist Partisi'nden ihraç edildi. İspanya İç Savaşı'nda Pablo Picasso'ya maddi yardımlar gönderdi.

II. Dünya Savaşı sırasında direniş hareketinin büyük şairlerinden biri olan Éluard, 1942'de ünlü 'Liberté' şiirinin de yer aldığı 'Poésie et Vérité' adlı derlemeyi yayımladı. Şiirin binlerce kopyası işgal altındaki Fransa üzerine İngiliz uçaklarından paraşütle atıldı. Fransa'nın özgürlüğe kavuşmasının ardından büyük şöhret kazandı. 28 Kasım 1946'da genç eşi Nush'un ani vefatı onu derinden sarstı.

1950'de Pablo Neruda'nın daveti üzerine Meksika'da bir konferansa katıldı; orada Dominique Lemort ile tanıştı ve onunla Fransa'ya döndü. 1951'de evlendiler. 1952'de evinde geçirdiği kalp krizinden öldü. Cenazesini Fransız Komünist Partisi organize etti; Fransız hükümeti siyasi nedenlerle ulusal bir cenaze töreni düzenlemeyi reddetti. Binlerce kişilik bir kalabalık, tabutuna mezarlığa kadar eşlik etmek için kendiliğinden Paris sokaklarında toplandı. Éluard, hem aşk hem de devrim şairi olarak 20. yüzyılın en büyük Fransız edebiyatçıları arasında gösterilir. Fransız Komünist Partisi'ne katılması sonucu gerçeküstücü hareketten kopan şair, şiirlerinde Stalin'i yüceltmiştir. 'La Vie immédiate' (1932), 'La Rose publique' (1934), 'Les yeux fertiles' (1936) ve 'Cours naturel' (1938) yapıtlarından bazılarıdır.