“Türk halk ozanı Murat Çobanoğlu, 1940'ta Kars'ın Arpaçay ilçesinde doğdu ve âşıklık geleneğini babası Âşık Gülistan'dan öğrendi. 1951'de gördüğü rüyada bâde içerek saz çalmaya ve şiir söylemeye başladı; 1966'dan itibaren Konya Aşıklar Bayramı'na katıldı. Atışma dalındaki başarısı, saza egemenliği ve ulusal duyguları güçlü şiirleriyle tanındı; Kiziroğlu türküsüne tanınırlık kazandırdı. 1971'de Kars'ta açtığı Çobanoğlu Halk Ozanları Kahvesi, yörenin aşıklar merkezi oldu ve 26 Mart 2005'te Ankara'da öldü.”
Murat Çobanoğlu Kimdir?
Şiirleri, edebî duruşu, fikirleri ve hayatından kesitler
Murat Çobanoğlu, 1940 yılında Kars'ın Arpaçay ilçesinin Koçköyü beldesinde çiftçi bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Karapapak (Azeri) Türklerinden olan ve asıl soyadı Çobanlar olan Çobanoğlu'nun annesi Lala (La'li) Hanım, babası ise Âşık Şenlik'in çıraklarından Âşık Gülistan'dı. Babası Arpaçay'ın Koçköyü'nden olup 1920'de Kars'a yerleşmişti. Annesinin erken ölümü üzerine oğlunu babası büyütüp yetiştirdi. Babası, oğlu Murat Çobanoğlu ile 1970 yıllarında İzmir'e yerleşti ve İzmir'de yaşamaya başladı.
Âşıklık ve ozanlığa geçişi, 1951'de gördüğü bir rüyada bâde içtikten sonra saz çalmaya ve şiir söylemeye başlamasıyla oldu. Murat Çobanoğlu, 1966 yılından başlayarak sürekli olarak Konya Aşıklar Bayramı'na katıldı. Artvin, Konya, Erzurum ve Mut'ta yapılan yarışmalarda dereceler aldı; özellikle atışma dalında başarı gösterdi. Sık sık radyoda ve televizyonda değişik konularda söyledi. Saza egemenliği, ulusal duygularının güçlülüğü ve kendine özgü sesiyle ilgi çekti. Yurt içinde ve dışında düzenlenen bazı şenliklere katıldı.
Aşıklık geleneğinin bir parçası olan türkülü hikâyeler anlatma konusunda da başarılı örnekler veren Çobanoğlu, kendi türkülerinin yanı sıra usta malı türküleri de genç kuşaklara aktardı. Türkiye'nin her yerinde bilinen ve tanınan Çobanoğlu, yıllarca radyo programları yaptı. Halk edebiyatı ve aşıklık geleneği üzerine çeşitli seminerler verdi. Şiirleri çeşitli dergilerde yayımlandı. Türkiye dışında, Avrupa'dan İran'a dek birçok ülkede konserler verdi ve yarışmalara katıldı.
1971 yılında Kars'ta açtığı, özellikle usta-çırak ilişkisinden her alanda aşıklık geleneğinin sürdürülmesinde katkısı anlamında bir okul niteliğinde olan Çobanoğlu Halk Ozanları Kahvesi, yörenin aşıklar merkezine dönüştü. Murat Çobanoğlu, saz çalmaya ve şiir söylemeye başlamasını şöyle anlatıyordu: "Göç mevsimi yaylaya göçerken susadım. Yol kenarında bulunan çeşmeye su içmeye gittim. Ben oyalanınca göçlerimiz dağı aştı. Akşamın alacakaranlığında uyuyakaldım. İşte o zaman nasibim olan aşıklık ilhamı bana verildi. Sabah, yaylada beni bulamayan babam düşer yollara, beni aramaya. Beni çeşmenin başında uyurken bulunca, aşık olacağımı söyledi. Saz aldı. Saz tutmasını öğretti. O zamandan bu yana saz çalmaya, şiir ve türküler söylemeye başladım."
Ozanlığı boyunca 1965'e kadar "Devrani", 1967'ye kadar "Yanani", ondan sonra da "Çobanoğlu" takma adını kullandı. 1968-1987 yılları arasında çıkardığı yirmiye yakın plak ve kaseti vardır; 2 tane de altın plağı bulunmaktadır. Kiziroğlu türküsüne tanınırlık sağladı. Son yıllarında televizyon programlarında Karapapak ağzıyla türküler söyledi. Çobanoğlu'na ilişkin Ali Kafkasyalı'nın hazırladığı Âşık Murat Çobanoğlu, Hayatı-Sanatı-Eserleri (1998) adlı bir kitap bulunmaktadır. 26 Mart 2005 tarihinde Ankara'da öldü ve memleketi Kars'ta toprağa verildi. Kars Belediyesi her sene 6 Mayıs-7 Mayıs tarihlerinde anısına "Murat Çobanoğlu Âşıklar Bayramı" düzenlemektedir.
Öne Çıkan Şiirleri
Bazı cümleler yıllarca insanın içinde yürür.