“Metin Altıok, 20. yüzyıl Türk şiirinin lirik ve melankolik seslerinden biri olarak öne çıktı. Resimle başladığı sanat yaşamını otuzlu yaşlarından sonra şiirle genişletti; Gezgin, Yerleşik Yabancı ve Kendinin Avcısı gibi kitaplarında yalın dili, ölçülü simge ve mecaz kullanımıyla Türk şiirinin lirik geleneğine bağlandı. Halk şiiri biçimlerinden yararlandığı şiirlerinde romantik, acılı ve duyarlı bir söyleyiş geliştirdi. Sivas Katliamı'nda ağır yaralanarak yaşamını yitirmesi, onu hem edebî hem toplumsal bellekte iz bırakan bir şair kıldı.”
Metin Altıok Kimdir?
Şiirleri, edebî duruşu, fikirleri ve hayatından kesitler
Metin Altıok, 14 Mart 1941'de İzmir'in Bergama ilçesinde Melahat Moral ve Süleyman Altıok'un ilk çocuğu olarak dünyaya geldi. Çocukluğu İzmir Karşıyaka'da geçti; kendisinden sonra Meral adında bir kız kardeşi oldu. Eğitim hayatına Karşıyaka Lisesi'nde başladı ve ardından Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Felsefe bölümünü bitirdi. Felsefe eğitimi, şiirlerindeki düşünsel derinliğin ve insan ruhunu irdeleyen yaklaşımın temelini oluşturdu.
Mezuniyetinin ardından öğretmenlik mesleğine yönelen Altıok, Bingöl Lisesi'nde felsefe grubu öğretmenliği yaptı. Daha sonra sürgün edildiği Bingöl'ün Genç ilçesinde ve Karaman Lisesi'nde felsefe öğretmenliği görevlerinde bulundu. Bu dönemde Türkiye İşçi Partisi üyesi olarak siyasal ve toplumsal hayatta da yer aldı. Öğretmenlik yılları, onun Anadolu'nun farklı coğrafyalarını tanımasına ve şiirine yansıyan sürgünlük izleğinin oluşmasına katkı sağladı.
Sanat hayatına resimle başlayan Metin Altıok, otuzlu yaşlarından sonra yayımlamaya başladığı şiirleriyle sanatını genişletti. İlk şiir kitabı Gezgin 1976'da yayımlandı; bu kitapta Servet-i Fünûn'dan, Ahmet Haşim'den, Ahmet Muhip Dıranas'tan, İkinci Yeni'den ve 60'lı yıllar şiirinin bazı ortak söyleyişlerinden izler taşıyan çeşitli etkilenmeler görüldü. Halk şiiri biçimlerinden de yararlandığı bu dönemde benzetme yapmayı ve anlaşılması güç olmayan simgeler kullanmayı sevdi; dili yalın kaldı. Şiirleri 70'li yıllarda yayımlanmakla birlikte, kaynakları bakımından 60'lı yılların geç ürün veren şairlerinden biri olarak nitelendirildi.
1978'de Yerleşik Yabancı, 1979'da Kendinin Avcısı adlı kitapları yayımlandı. Yerleşik Yabancı'da tüm şiirleri tek bir şiirmiş izlenimi uyandıracak biçimde söyleyiş ve konu benzerlikleri öne çıkarken, Kendinin Avcısı'nda kendine özgü bir ses, romantik, acılı ve yalın bir söyleyiş gözlendi. Simge, alegori ve mecazlardan ölçülü bir tutumla yararlandığı bu şiirleriyle Türk şiirinin lirik geleneklerine bağlandı. Kendinin Avcısı ile Ahmet Telli ile birlikte 1980 Ömer Faruk Toprak Şiir Ödülü'nü kazandı.
Şair, 1980'ler ve 1990'larda şiir üretimini sürdürerek Küçük Tragedyalar (1981), İpek ve Klabtan (1987), Gerçeğin Öte Yakası (1990), Dörtlükler ve Desenler (1990), Süveyda (1991), Alaturka Şiirler (1992), Soneler (1993), Hesap İşi Şiirler (1993) ve Yel ve Gül (1993) adlı kitaplarını yayımladı. Gerçeğin Öte Yakası ile Cemal Süreya Şiir Ödülü'nü aldı. Ölümünden önce kendi hazırladığı seçki olan Yel ve Gül ile şiirinin olgunluk dönemini ortaya koydu. Şiirin İlk Atlası (1992) adlı kitabında ise poetikasını ve düz yazılarını bir araya getirdi. Bütün şiirleri, ölümünden sonra Bir Acıya Kiracı (1998) adıyla yayımlandı.
Metin Altıok, 2 Temmuz 1993'te Sivas Katliamı'nda ağır yaralı olarak kurtuldu; ancak komadan çıkamayarak 9 Temmuz 1993'te Ankara'da yaşamını yitirdi. Karşıyaka Mezarlığı'na defnedildi ve mezarı 2 Temmuz Kültür Şehitleri Anıtı içinde yer aldı. Yazar Füsun Akatlı'nın ilk eşi olan Altıok'un kızı Zeynep Altıok'tur. Onno Tunç'un bestelediği ve Sezen Aksu'nun yorumladığı 'Kavaklar' adlı eser, Aksu tarafından vefatından sonra Metin Altıok'a adanmıştır.
Öne Çıkan Şiirleri
Bazı dizeler hiçbir yere ait değildir; yalnızca sana.