Küçük İskender portresi

Küçük İskender

Şair, eleştirmen, oyuncu İstanbul, Türkiye
28 Mayıs 1964 3 Temmuz 2019 (55)
Şiirleri
“Derman İskender Över adıyla 1964'te İstanbul'da doğan Küçük İskender, 1980'lerden itibaren şiir, eleştiri ve denemeleriyle Türk edebiyatında belirgin bir yer edindi. İlk şiiri Milliyet Genç Sanat dergisinde çıktı; 1985'ten itibaren Adam Sanat dergisinde şiirleri yayımlandı. Gözlerim Sığmıyor Yüzüme'den başlayarak günümüz şiirine yeni bir söyleyiş kazandırdı; çağdaş Türk şiirinin birikimlerini dilde ve anlatımda yeni yaklaşımlarla zenginleştirdi. Orhon Murat Arıburnu, Melih Cevdet Anday, Erdal Öz, Necatigil ve Yunus Nadi ödülleriyle onurlandırıldı.”
HAYATI VE EDEBÎ YOLCULUĞU

Küçük İskender Kimdir?

Şiirleri, edebî duruşu, fikirleri ve hayatından kesitler

Derman İskender Över, edebiyat dünyasında Küçük İskender adıyla tanınan Türk şair, eleştirmen ve oyuncu, 28 Mayıs 1964'te İstanbul'da doğdu. Kabataş Erkek Lisesi'ni bitirdikten sonra İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi'ne girdi; ancak son sınıfta okulu bıraktı. Ardından İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Bölümü'ne başladı ve bu bölümü de üç yıl sonra terk etti. Eğitim hayatındaki bu kesintilere rağmen edebiyata yönelerek 1980'li yıllardan itibaren çeşitli dergilerde şiirler, eleştiriler ve denemeler yazmaya başladı.

İlk şiiri Milliyet Genç Sanat dergisinde İskender Över ismiyle yayımlandı. Profesyonel anlamda şiirleri 1985'te Adam Sanat dergisinde çıkmaya başladı. İlk şiir kitabı Gözlerim Sığmıyor Yüzüme 1988'de Adam Yayınları tarafından yayımlandı. Bu kitabı Erotika (1991), Yirmi5April (1994), Periler Ölürken Özür Diler (1994), Suzidilara (1996) gibi eserler izledi. Şiirlerinin yanı sıra eleştiri, deneme, günce ve roman türlerinde de eserler verdi; Şiirli Değnek (1995), Cangüncem (1996), Flu'es (1998) gibi kitapları yayımlandı.

Küçük İskender, 2000 yılında Bir Çift Siyah Deri Eldiven adlı şiir kitabıyla Orhon Murat Arıburnu Ödülleri'nde birincilik kazandı. 2006'da İskender'i Ben Öldürmedim kitabıyla Melih Cevdet Anday Şiir Ödülü'nü aldı. 2014'te Erdal Öz Edebiyat Ödülü'ne layık görüldü; jüri ödül gerekçesini "Türk Şiiri'ne getirdiği özgün soluk ve şiir dilinin geliştirilmesinin yanı sıra otuz yıl boyunca tavrındaki tutarlılık" olarak açıkladı. 2017'de Mayıs Giremez kitabıyla Necatigil Şiir Ödülü'nü, 2018'de ise Ölen Sevgilimin Şiir Defteri ile Yunus Nadi Şiir Ödülü'nü kazandı.

Şiirleri çeşitli antolojilerde yer aldı; Kanada'da yayımlanan Descant dergisinin Türkiye özel sayısında ve ABD'de Murat Nemet-Nejat'ın 'eda' kavramına odaklandığı Türk şairleri antolojisinde kendine yer buldu. İtalya'da düzenlenen Avrupalı Genç Şairler Yarışması'nda (La Giovane Poseia D'europa Nel 1999) ilk ona girdi ve şiirleri bu şairlerle birlikte kitaplaştırıldı. 2001'de Almanya'da, 2002'de Hollanda'da, 2005'te Avusturya'da, 2007'de Makedonya'da ve 2008'de İsveç'te konuşmacı olarak ve şiir performanslarıyla yer aldı. 2003'te Berlin'de düzenlenen İlk Türk Eşcinseller Kongresi'nde bildirisini okudu; 2004'te New York ve Kuzey Carolina'da üniversitelerde konuşmalar yaptı ve tek kişilik okuma gecelerine konuk oldu.

Oyunculuk da yapan Küçük İskender, Mustafa Altıoklar'ın yönettiği 1997 yapımı Ağır Roman ve 2002 yapımı O Şimdi Asker filmlerinde rol aldı. İstanbul'da Baba Zula, Rashit, Teoman, Nejat Yavaşoğulları, Gripin, Hayko Cepkin, Zakkum, Harun Tekin, Derya Köroğlu, Mabel Matiz, Can Bonomo, Model, Flört, Cemiyette Pişiyorum gibi müzik grupları ve sanatçılarla; edebiyat ve sinema dünyasından Orhan Alkaya, Mustafa Altıoklar, Şenol Erdoğan, Pelin Batu, Haydar Ergülen, Arif Damar, Lale Müldür, Enver Ercan gibi isimlerle aynı sahneyi paylaştı. Ayrıca genç şairlerle birlikte Beyoğlu başta olmak üzere Ankara, İzmir, İzmit, Zonguldak, Elazığ, Tekirdağ, Edirne, Gaziantep, Milas, Seferihisar, Gümüşlük, Bodrum, Bolu, Kırşehir ve Lefkoşa gibi birçok yerde performans geceleri düzenledi.

2018'de akciğer kanseri teşhisi konan Küçük İskender, bir süre Bodrum'daki evinde istirahat etti. İstanbul, Beykoz Paşabahçe Devlet Hastanesi'nde yoğun bakımda tedavi görürken 3 Temmuz 2019'da gece saatlerinde öldü. Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi. Ardında Gözlerim Sığmıyor Yüzüme'den Ölen Sevgilimin Şiir Defteri'ne uzanan geniş bir şiir külliyatı, eleştiri ve deneme kitapları, romanları ve günceleri bıraktı. Ölümünden sonra 2019'da İkaros Yayınları tarafından Küçük İskender Kitabı-İnceleme, Tartışma ve Söyleşiler adlı bir çalışma yayımlandı.

ŞAİRİN KALEMİNDEN

Öne Çıkan Şiirleri

Tümünü oku (293)

Şiir, yalnızlığın kendine bulduğu en güzel dildir.

“Şiir, insanın kendine söylediği
en dürüst sözdür.”
Şiirhane · Sözün evi.

Şiirhaneden Mektup

Yeni şiirler, yeni keşif yolları ve iyi sözler için.

Sadece anlamlı şeyler, söz veriyoruz.