Johann Wolfgang von Goethe

Johann Wolfgang von Goethe, 28 Ağustos 1749'da Frankfurt'ta doğdu. Babası Johann Caspar Goethe, hukukçu olmasına rağmen mesleğini icra etmemiş, araştırmacı ve geniş bilgiye sahip bir kişiydi. Annesi Catherina Elisabeth Goethe ise Frankfurt'un varlıklı ve tanınmış ailelerinden birine mensuptu. Goethe, babasından disiplin, ciddiyet ve akıl; annesinden ise hayal gücü, anlatma zevki ve duygu unsurlarını alarak dengeli bir kişilik geliştirdi. 1756-1758 yılları arasında bir devlet okulunda öğrenim gördü, ancak babasının yönlendirmesiyle özel öğretmenlerden Fransızca, İngilizce, İtalyanca, Latince ve Yunanca gibi dillerin yanı sıra bilim, din ve çizim dersleri aldı. Ayrıca çello ve piyano çalmayı, biniciliği, eskrimi ve dans etmeyi öğrendi. Yedi Yıl Savaşları sırasında Fransız sanatıyla tanıştı. Annesinin anlattığı hikâyeler ve İncil dersleri sayesinde edebiyata erken yaşta ilgi duydu; babasının oluşturduğu 2000 ciltlik kitaplıkta Dr. Faust'un hikâyelerini öğrendi.

1765 yılında Leipzig'de hukuk öğrenimine başladı. Başlangıçta şık yaşam tarzına ayak uydurmak zorunda kaldı, ancak kısa sürede zorunlu dersleri ihmal etti. Hristiyan Fürchtegott Gellert'in derslerine katıldı ve ressam Adam Friedrich ile tanışarak Antik sanat anlayışına yakınlaştı. 16-17 yaşlarında ailesinden uzakta özgürlüğün tadını çıkardı; tiyatro gösterilerine katıldı ve Faust'un birinci bölümüne esin kaynağı olacak Auerbach lokantasında vakit geçirdi. İlk aşkını Kätchen Schönkopf ile yaşadı, ancak bu ilişki iki yıl sonra sona erdi. Bu duygusal karışıklık yazı stilini etkiledi; önceleri Rokoko kültürünün etkisinde şiirler yazarken, sonraları üslubu daha özgür ve coşkulu oldu. 1768'de ağır hastalanınca 1770'te Frankfurt'a döndü ve aynı yıl ilk şiir kitabı 'Arnette'i yayımladı.

1770'te Strazburg'da hukuk eğitimine devam etti. Teolog ve edebiyat kuramcısı Johann Gottfried Herder ile tanıştı; Herder onu Homeros, Shakespeare, Ossian gibi yazarların dil kullanımlarına ve halk edebiyatına yönlendirdi. Bu dönemde doğanın organik olduğunu keşfederek tabiat bilimine ilgi duymaya başladı. Sesenheim'da papaz kızı Friederike Brion'a âşık oldu; ona yazdığı şiirler 'Sesenheim Lieder' olarak tanındı ve Alman edebiyatında 'Yaşantılama Şiiri'nin (Erlebnislyrik) ilk örnekleri oldu. 1771'de hukuk doktorasını tamamladı ve Gotik sanatla ilgilenerek 'Von Deutscher Baukunst' adlı makaleyi yazdı.

Frankfurt'a dönüşünde avukatlık bürosu açtı, ancak edebiyatı daha önemli gördü. 1773'te 'Götz von Berlichingen' adlı dramasını yayımladı; bu eser Fırtına ve Coşku döneminin temel yapıtı kabul edildi. 1772'de Wetzlar'da yüksek mahkemede asistan olarak göreve başladı; burada arkadaşı Kestner'in nişanlısı Charlotte Buff'a âşık oldu ve bu deneyimi 1774'te yayımlanan 'Genç Werther'in Acıları' romanında işledi. Roman, Avrupa'da büyük yankı uyandırdı ve Goethe'yi üne kavuşturdu. Aynı dönemde 'Prometheus' gibi destansı şiirler, 'Clavigo' ve 'Stella' dramalarını yazdı; Faust üzerinde çalışmaya başladı. 1775'te Lili Schönemann ile nişanlandı, ancak bu ilişki sona erdi.

1775'te Weimar'a davet edildi ve dükün özel danışmanı oldu. 1776'da danışman kuruluna üye oldu; 1777'de maden ocağı komisyonu yöneticiliği, 1779'da yol yapımı komisyonu yöneticiliği ve 1782'de maliye bakanlığı görevlerinde bulundu. Devlet hizmetinde ekonomik tasarruf sağlamaya çalıştı. 1780'den itibaren bilimsel doğa sorunlarıyla ilgilendi; 1784'te insandaki çene kemiğini keşfetti ve granit üzerine makale yazdı. Weimar'daki ilk on yılında Charlotte von Stein ile yoğun bir ilişki yaşadı; Stein ona saray görgü kurallarını öğretti ve disiplin kazandırdı. 1786'da bunalıma girerek gizlice İtalya'ya gitti; Roma, Napoli ve Sicilya'yı gezdi, Antik ve Rönesans sanatını inceledi. İtalya seyahati ona 'yeniden doğuş' deneyimi yaşattı ve Fırtına ve Coşku'dan Klasisizme geçiş yaptı.

Weimar'a dönüşünde Christiane Vulpius ile ilişki yaşamaya başladı; 1789'da oğlu August doğdu. 1790'da 'Bitkilerin Morfolojik Yapısının Açıklanması' adlı denemesini yayımladı ve renk teorisi üzerine çalışmaya başladı. 1791-1817 arasında Weimar Saray Tiyatrosu'nun yöneticiliğini yaptı. 1794'te Friedrich Schiller ile işbirliği yapmaya başladı; birlikte Weimar Klasisizmi'ni geliştirdiler. Schiller'in teşvikiyle 'Wilhelm Meister'in Çıraklık Yılları' romanını yazdı ve Faust'u sürdürdü. 1797'de ortak 'Xenien' şiirlerini yayımladılar. 1805'te Schiller'in ölümü Weimar Klasik döneminin sonu oldu. 1806'da Christiane ile evlendi. 1808'de Faust'un ilk cildini tamamladı. 1809'da otobiyografisi 'Hayatımdan, Edebiyat ve Hakikat' üzerinde çalışmaya başladı. 1810'da 'Renk Teorisi'ni yayımladı. Doğu edebiyatına yöneldi; Arapça ve Farsça öğrendi, Hafız'ı okudu. 1832'de Weimar'da öldü.