“Belçika doğumlu Fransız deneysel şair, yazar ve ressam Henri Michaux, alışılmadık imgelerle örülü şiirleri ve düzyazılarıyla modern Fransız edebiyatının özgün seslerinden biri oldu. Asya kültürü, Budizm felsefesi ve kaligrafiden derin biçimde etkilenen sanat anlayışı, şiirlerinin yanı sıra çizimlerine de yön verdi. Plume karakteri etrafında kurduğu öyküler ve meskalin deneyimlerini anlatan Miserable Miracle ile tanındı. 1955'te Fransız vatandaşlığına geçen Michaux, 1965'te kendisine verilen grand prix national des Lettres ödülünü reddederek hayatı boyunca hiçbir onuru kabul etmedi.”
Henri Michaux Kimdir?
Şiirleri, edebî duruşu, fikirleri ve hayatından kesitler
Henri Michaux, 24 Mayıs 1899'da Belçika'nın Namur kentinde doğdu. Gençlik yıllarında tıp eğitimi almaya başladıysa da bu alandan uzaklaşarak denizcilik ve seyahatlerle ilgilendi. 1920'lerin başında Paris'e yerleşerek edebiyat çevrelerine girdi ve ilk yapıtlarını yayımlamaya başladı. 1922'de Cas de folie circulaire, 1923'te Les Rêves et la Jambe ve Fables des origines adlı kitaplarıyla edebiyat sahnesine adım attı.
1930 ve 1931 yıllarında Japonya, Çin ve Hindistan'ı gezdi; bu yolculukların ürünü olan A Barbarian in Asia (1933) kitabıyla Asya kültürünü sanatının temel esin kaynaklarından biri hâline getirdi. Budizm felsefesi ve kaligrafi, sonraki şiirlerinin ve çizimlerinin başlıca konuları arasında yer aldı. Ekvador'a da giden şair, 1939'da Brezilya'da iki yıl kaldı ve Amerika kıtasındaki gezilerini burada tamamladı.
1927'de Qui je fus, 1929'da Mes propriétés ve La Jetée, 1930'da Un certain Plume adlı yapıtlarını yayımladı. Plume karakteri etrafında kurduğu öyküler, edebiyatta en girişken olmayan kahramanlardan biri olarak nitelendirilen, pek çok talihsizlikle karşılaşan "uysal bir adam"ın serüvenlerini anlattı. 1935'te La nuit remue, 1936'da Voyage en Grande Garabagne, 1938'de Plume précédé de Lointain Intérieur, 1941'de Au pays de la magie ve 1945'te Épreuves, Exorcismes: 1940-1944 gibi kitaplarıyla şiir ve düzyazı alanındaki üretimini sürdürdü.
1940'lı ve 1950'lı yıllarda Tachiste akımıyla ilişkilendirilen özgün bir görsel sanatçı olarak da tanındı; yapıtlarında kaligrafi, asemik yazı ve soyut dışavurumculuk unsurlarını barındıran yoğun, jestsel çizgiler kullandı. Halüsinasyon niteliğindeki yüz ve baş tasvirleriyle dikkat çeken çalışmaları, 1978'de Paris Modern Sanat Müzesi ile New York Guggenheim Müzesi'nde sergilendi.
1955'te Fransız vatandaşlığına geçen Michaux, yaşamının geri kalanını Fransa'da sürdürdü. Bu dönemde Rumen kötümser filozof Emil Cioran ve Fransa'daki diğer edebiyat ünlüleriyle dostluk kurdu. 1956'da meskalin deneyimlerini anlatan Miserable Miracle, 1957'de L'Infini turbulent, 1961'de Connaissance par les gouffres ve 1966'da Les Grandes Épreuves de l'esprit et les innombrables petites adlı yapıtlarını yayımladı. 1965'te kazandığı grand prix national des Lettres ödülünü, hayatı boyunca kendisine verilen her onuru reddettiği gibi geri çevirdi.
Şiirleri Fransa'da sık sık yeniden basıldı ve Fransız edebiyatının önemli şairleriyle birlikte incelendi. 1971'de Poteaux d'angle, 1972'de En rêvant à partir de peintures énigmatiques ve Émergences, Résurgences, 1975'te Idéogrammes en Chine, 1982'de Chemins cherchés, chemins perdus, transgressions, 1983'te Par surprise ve 1984'te Par des traits gibi geç dönem yapıtlarıyla üretkenliğini sürdürdü. 19 Ekim 1984'te Paris'te hayatını kaybetti. Ölümünden sonra Déplacements, Dégagements (1985) ve çeşitli mektup derlemeleri yayımlandı; toplu yapıtları 1998-2004 arasında Gallimard'ın Pléiade dizisinde üç cilt hâlinde basıldı.
Öne Çıkan Şiirleri
Bir dize bazen uzun bir geceden daha derindir.