“İkinci Dünya Savaşı sonrası Alman edebiyatının uluslararası alanda en saygın yazarlarından biri olan Günter Grass, 1959'daki ilk romanı Teneke Trampet ile tanındı. Eserlerinde memleketi Danzig'i yitirmeyi ve Alman toplumunun nasyonal sosyalist geçmişiyle yüzleşmeyi ele aldı. Gruppe 47 üyesi olan yazar, 1999'da Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazandı. Şiir, roman ve oyun türlerinde ürün veren Grass, aynı zamanda heykeltıraş, ressam ve grafik tasarımcı olarak da eserler üretti.”
Günter Grass Kimdir?
Şiirleri, edebî duruşu, fikirleri ve hayatından kesitler
Günter Wilhelm Grass, 16 Ekim 1927'de Özgür Şehir Danzig'de (bugün Gdańsk, Polonya) Protestan bir bakkal ile Kaşup kökenli Katolik bir annenin oğlu olarak dünyaya geldi. Çocukluğu Danzig'in Langfuhr semtinde (bugün Wrzeszcz) mütevazı şartlarda geçti; ailesi burada bir bakkal işletiyordu. Katolik annesinin etkisiyle küçük yaştan itibaren kilisede gönüllü olarak hizmet etti. Başlangıçta Hitler Gençliği'ne pek hevesli olmayan Grass, kendi ifadesine göre ailesini hapsedilmekten koruyabilmek için 1944'te on yedi yaşında gönüllü olarak Wehrmacht'a katıldı.
Gençlik yıllarında askerlik hayatına erken adım atan Grass, on beş yaşında Reichsarbeitsdienst'e (RAD) kaydoldu ve ardından Luftwaffenhelfer'e katıldı. Kasım 1944'te on yedi yaşında Waffen-SS'e kaydoldu; yaş haddinden dolayı Wehrmacht'a girememişti. Kriegsmarine'de denizaltı hizmeti için gönüllü olduysa da Donanma tarafından kabul edilmedi ve Şubat 1945'te 10. SS Panzer Tümeni "Frundsberg"e atandı. 20 Nisan'da yaralanıncaya kadar tank topçusu olarak savaştı. 8 Mayıs 1945'te Marienbad'da Müttefik askerleri tarafından esir alındı ve 24 Nisan 1946 tarihine kadar bir Amerikan esir kampında kaldı. Esir alındığında kendisini Waffen-SS üyesi olarak ibraz etmiş, ancak bu bilgiyi 2006 yılına kadar yayımlanan biyografilerinde bir sır gibi saklamıştı. İlk defa 2006'da Beim Häuten der Zwiebel başlıklı otobiyografik öyküsünde bu gerçeği itiraf etti.
Savaş sonrasında sanat eğitimine yönelen Grass, 1948'de Düsseldorf'ta taş ustası Julius Göbel'in yanında meslek eğitimini tamamladı. Ardından 1948'den 1952'ye kadar Düsseldorf Sanat Akademisi'nde Josef Mages ve Otto Pankok'un atölyelerinde grafik ve heykel eğitimi aldı. Geçimini Düsseldorf'un şehir merkezindeki Andreasstrasse üzerinde bulunan Zum Csikós adlı bir barda kapı bekçiliği yaparak sağladı. Bu dönemde edebiyata yönelen Grass, 1957'den itibaren Gruppe 47'nin üyesi oldu.
1959'da yayımlanan ilk romanı Teneke Trampet ile İkinci Dünya Savaşı sonrası Alman edebiyatının uluslararası alanda en saygın ve meşhur yazarı hâline geldi. Romanda cüce çocuk kahraman Oskar Matzerath'ın gözünden II. Dünya Savaşı yıllarını anlattı. Ardından Joachim Mahlke ve onun elmacık kemiğini ölümsüzleştirdiği Katz und Maus başlıklı öyküsünü yazdı. Hundejahre, Örtlich betäubt, Der Butt, Die Rättin, Kopfgeburten oder Die Deutschen sterben aus, Ein weites Feld, Mein Jahrhundert ve Im Krebsgang diğer yapıtları arasında yer aldı. Kopfgeburten oder Die Deutschen sterben aus'da Almanların soylarını devam ettirme endişesini ele alan Grass, Ein weites Feld başlıklı romanında Berlin Duvarı'nın inşası ile yıkılması arasında geçen süreci yansıttı.
Grass'ın eserlerinde en çok ele aldığı konular, memleketi Danzig'i yitirmek ve kendisinin ve Alman toplumunun nasyonal sosyalist geçmişiyle yüzleşmek olarak özetlendi. Bir yazar olarak popülaritesini sık sık güncel siyasi ve toplumsal olaylar hakkında yüksek sesle görüş bildirmek için kullandı; uzun yıllar boyunca Almanya Sosyal Demokrat Partisi'ni ve Alman Yeşiller'i seçim kampanyalarında bizzat destekledi. Eserleri çok sayıda dile tercüme edildi ve bazıları sinemaya uyarlandı. 1999'da Nobel Edebiyat Ödülü'nü aldı ve başka ödüllerle de onurlandırıldı. 2004 yılında İstanbul'da Goethe Enstitüsü ve Milli Reasürans Sanat Galerisi'nin işbirliğiyle Gravürler başlıklı bir sergi açtı. Günter Grass, 13 Nisan 2015 tarihinde Almanya'nın Lübeck kentindeki bir hastanede öldü.
Öne Çıkan Şiirleri
Bazı kelimeler insanın içindeki kapıları açar.