“Arjantinli Marksist devrimci, tıp doktoru ve yazar olan Ernesto Che Guevara, Küba Devrimi'nin önemli bir figürü olarak öne çıktı. Gençlik yıllarında Güney Amerika'yı dolaşarak tanık olduğu yoksulluk ve sömürü, onun siyasi ideolojisini şekillendirdi. Gerilla savaşı üzerine yazdığı La Guerra de Guerrillas ve anı kitabı Diarios de motocicleta ile edebî bir miras bıraktı. Şiire olan tutkusu ve devrimci mücadelesiyle küresel bir sembol hâline geldi.”
Ernesto Che Guevara Kimdir?
Şiirleri, edebî duruşu, fikirleri ve hayatından kesitler
Ernesto Che Guevara, 14 Haziran 1928'de Rosario, Arjantin'de doğdu. Üst sınıf bir ailenin beş çocuğundan en büyüğüydü ve İspanyol, Bask ve İrlanda kökenliydi. Babası Ernesto Guevara Lynch ve annesi Celia de la Serna y Llosa'nın oğlu olarak dünyaya geldi. Çocukluğunda astım nöbetleriyle mücadele etmesine rağmen sporla ilgilendi ve ragbi oynadı. Ailesinin geniş kütüphanesi sayesinde Karl Marx, William Faulkner ve Jules Verne gibi yazarlarla tanıştı; şiire, özellikle Pablo Neruda ve Federico García Lorca'nın eserlerine ilgi duydu.
1948'de Buenos Aires Üniversitesi'nde tıp eğitimine başladı. 1950'de bisikletle kuzey Arjantin'e 4.500 kilometrelik bir yolculuk yaptı; 1951-1952'de arkadaşı Alberto Granado ile Güney Amerika'da 8.000 kilometrelik motosiklet yolculuğuna çıktı. Bu yolculuk sırasında Şili, Peru, Kolombiya ve Venezuela gibi ülkelerde yoksulluk, açlık ve hastalıklara tanık oldu. Deneyimleri, Latin Amerika'yı tek bir varlık olarak görmesine ve silahlı mücadelenin gerekliliğine inanmasına yol açtı. 1953'te tıp diplomasını aldı.
1953'te Guatemala'ya giderek Başkan Jacobo Árbenz'in sosyal reformlarına katıldı. Ancak Árbenz'in CIA destekli bir darbeyle devrilmesi, Guevara'nın ABD'yi emperyalist bir güç olarak görmesini pekiştirdi. 1954'te Meksiko'ya yerleşti ve burada Fidel Castro ile tanışarak 26 Temmuz Hareketi'ne katıldı. 1956'da Granma yatıyla Küba'ya giderek Batista diktatörlüğüne karşı gerilla savaşına başladı. Sierra Maestra dağlarında ikinci komutanlığa yükseldi ve Santa Clara Muharebesi'ndeki zaferiyle devrimin seyrini değiştirdi.
Küba Devrimi'nin ardından Guevara, sanayi bakanı ve Ulusal Banka başkanı olarak görev yaptı. Tarım reformu, okuma yazma kampanyası ve diplomatik gezilerle Küba sosyalizmini güçlendirdi. Gerilla savaşı üzerine La Guerra de Guerrillas adlı el kitabını ve gençlik yolculuğunu anlatan Diarios de motocicleta adlı anı kitabını yazdı. 1965'te Afrika ve Güney Amerika'da devrimleri başlatmak için Küba'dan ayrıldı; Kongo'da başarısız oldu ve 1967'de Bolivya'da CIA destekli güçler tarafından yakalanarak infaz edildi. Ölümünden sonra sol hareketlerin simgesi hâline geldi ve Time dergisi tarafından 20. yüzyılın en etkili 100 kişisinden biri seçildi.
Öne Çıkan Şiirleri
Ağıl
İhtiyar Maria
Tomas'la Vedalaşma
Fidel'e Şarkı
Gölgeli Otoportre
Ve Burda
Şiir, kalbin hafızasına yazılmış bir mektuptur.