“Egemen Berköz, 1941'de Karadeniz Ereğli'de doğdu. İlk şiiri 1959'da Yeditepe dergisinde yayımlandı ve 1960'lı yıllarda İkinci Yeni'ye yakın duran, toplumcu yönelimiyle yetkinleşen bir şiir kurdu. Küçük insanın toplumsal çalkantılar içindeki serüvenini anlatan özgün şiirleriyle Necatigil, PEN Türkiye ve Behçet Aysan şiir ödüllerine değer görüldü. İtalyancadan yaptığı çevirilerle şiir kitaplığımıza katkıda bulundu.”
Egemen Berköz Kimdir?
Şiirleri, edebî duruşu, fikirleri ve hayatından kesitler
Egemen Berköz, 13 Nisan 1941'de Zonguldak'ın Karadeniz Ereğli ilçesinde doğdu. Orta öğrenimini Bolu Erkek Lisesi'nde tamamladıktan sonra Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi İtalyan Dili ve Edebiyatı Bölümü'nden mezun oldu. Eğitimi boyunca İtalyan dili ve edebiyatına duyduğu ilgi, ilerleyen yıllarda çeviri çalışmalarının temelini oluşturdu.
Mezuniyetinin ardından Cumhuriyet Ansiklopedisi'nde çevirmen ve reklam ajanslarında metin yazarı olarak çalıştı. Bu meslekler, onun edebî üretimini sürdürmesine imkân tanırken, İtalyancadan yaptığı çevirilerle de edebiyat dünyasındaki yerini sağlamlaştırdı.
Edebî kariyerine 1959'da Yeditepe dergisinde yayımlanan "Akşam" adlı şiiriyle adım atan Berköz, kendi kuşağının çok yazan şairlerinden biri olarak öne çıktı. Dost, Ataç, Evrim, Alan, Dönem, Yordam, Devinim, Soyut, Yeditepe, Papirüs, Yeni Dergi ve Yelken gibi dergilerde şiirlerini yayımladı. Çeşitli etkilere açık görünen ilk çalışmalarından sonra, 1960'lı yıllarda şiir yazan kuşağın İkinci Yeni'ye en yakın şairlerinden biri oldu ve şiiri toplumcu yönelimle yetkinleşti.
Şiir kitapları arasında 1966'da yayımlanan Çin Askeri Ah Devran, 1977'de Yalnızlıklar ve Yalnızlıklar, 1981'de Bu Kitapta Sen Nerdesin?, 1985'te Yalnız ve Birlikte: Seçme Şiirler, 2004'te Unutma! (Toplu Şiirler, 1960-1978) ve 2021'de Yalnızlık Tanımları yer aldı. İtalyancadan on kadar kitap ile pek çok şiir ve öykü çevirdi; çevirileri arasında Cesare Pavese'nin Senin Köylerin ve Tepelerdeki Şeytan, Salvatore Quasimodo'nun Bütün Şiirlerinden Seçmeler, Dario Fo ve France Rame'in Sıradan Bir Gün Ve Diğer Oniki Komedi, Eugenio Montale'nin Xenia, Francesco Salvi'nin Mozart ve Çağı ile Carlo Collodi'nin Pinokyo adlı eserleri bulunmaktadır.
2016 yılında Necatigil Şiir Ödülü'ne değer görülen Berköz'e ödül, "60 kuşağı şairleri arasında, kendi özgün şiirini kurabilmesi, yaşadığı yılların toplumsal ve bireysel heyecanlarını şiirine başarıyla yansıtabilmesi, Necatigil'in izinde, küçük insanın toplumsal çalkantılar içindeki serüvenini anlatmaktaki başarısı, İtalyan şairlerinden yaptığı çevirilerle şiir kitaplığımıza katkıları" gerekçesiyle verildi. 2017'de PEN Türkiye Şiir Ödülü'nü alan şair, 2023'te Yalnızlık Tanımları adlı eseriyle TTB Behçet Aysan Şiir Ödülü'nün de sahibi oldu.
Öne Çıkan Şiirleri
Bazı cümlelerin sessizliği, söylediklerinden daha büyüktür.