“Dadaloğlu, gerçek adı Veli olan, 18. yüzyılın son çeyreğinde doğmuş ve 19. yüzyılın ortalarında ölmüş bir halk ozanıdır. Avşar boyuna mensup olan şair, Osmanlı Devleti'nin konar-göçer Türkmen aşiretlerini yerleşik hayata geçirme politikasına karşı durmuş ve bu mücadeleyi şiirlerine yansıtmıştır. Şiirleri, yerleşik hayata geçmek istemeyen Türkmen aşiretlerinin sesi ve sözlü tarihi olarak kabul edilir. "Ferman padişahınsa, dağlar bizimdir!" dizeleriyle tanınan Dadaloğlu, halk edebiyatının önemli temsilcilerinden biridir.”
Dadaloğlu Kimdir?
Şiirleri, edebî duruşu, fikirleri ve hayatından kesitler
Dadaloğlu, gerçek adı Veli olan, 18. yüzyılın son çeyreğinde Kayseri'nin Tomarza ilçesinde doğmuş bir halk ozanıdır. Oğuzların Avşar boyuna mensuptur. Doğum ve ölüm tarihleri hakkında kesin bilgi bulunmamakla birlikte, 19. yüzyılın ortalarında öldüğü bilinmektedir. Çukurova ve Binboğa Dağları arasında yarı göçebe bir hayat sürmüştür.
Dadaloğlu, Güney Anadolu'da, Nur Dağları ve muhtemelen Toros Dağları'nın dağlık bölgelerinde yaşamıştır. Osmanlı Devleti'nin konar-göçer Avşar, Karsantı (Aladağ), Sırkıntı, Bozdoğan, Kırıntı, Berber ve Menemenci gibi Türkmen aşiretlerini yerleşik hayata geçirme çabaları, yer yer başkaldırılara ve çatışmalara neden olmuştur. Dadaloğlu'nun şiirleri, yerleşik hayata geçmek istemeyen Türkmen aşiretlerinin sesi ve sözlü tarihi sayılabilir. Bu itirazlar sonucunda Osmanlı, Avşarlara tarım arazileri vermiş, ancak Dadaloğlu yine de kabile üyelerinin geleneksel göçebe yaşam tarzını tercih etmiş ve Osmanlı'ya karşı mücadele etmiştir.
Dadaloğlu, mücadelesini şiirlerine yansıtmış, halkının duygularını ve tepkilerini konu almıştır. Bu bağlamda söylediği "Ferman padişahınsa, dağlar bizimdir!" sözü, onun karşı duruşunu ve şiirinin temel temasını özetler. Mücadelenin sonunda, Dadaloğlu ile maiyetindeki Avşar ve Cerit Türkmenleri çoğunlukla İç Anadolu Bölgesi'ne yerleşmiştir. Dadaloğlu, Kırşehir'in Kaman ilçesinde ölmüştür. Mezarı, Kaman'ın Ziyaret Tepe Mahallesi'nde ilçeye hâkim bir noktada bulunmaktadır.
Öne Çıkan Şiirleri
Bazı kelimeler insanı hiç gitmediği yerlere götürür.