Ahmet Telli

Ahmet Telli, 2 Aralık 1946'da Çankırı'nın o dönem ilçesi olan, bugün Karabük'e bağlı Eskipazar'da doğdu. Eğitim hayatına Hasanoğlan, Kayseri Pazarören ve Pınarbaşı öğretmen okullarında devam etti. Öğretmen okulunu bitirdikten sonra dört yıl ilkokul öğretmenliği yaptı; ardından Gazi Eğitim Enstitüsü'nü tamamladı.

Gazi Eğitim Enstitüsü'nden mezun olduktan sonra Kastamonu, İnebolu, Doğanyurt, Kırıkkale ve Ankara Atatürk Lisesi'nde Türkçe ve edebiyat öğretmenliği görevlerinde bulundu. 1981'de Gazi Eğitim Enstitüsü'nde öğretmenken sıkıyönetimce tutuklanarak görevine son verildi. Aynı yıl Türk Ceza Kanunu'nun 141, 142 ve 146. maddelerinden yargılandı; 141 ve 146. maddelerden beraat etti. Cegerxwîn'in şiirleri üzerine yazdığı bir yazı nedeniyle 1980'de 142. maddeden kısa süreliğine hüküm giydi ve tutukluluk döneminde Filistin Askısı'na maruz kaldı.

Tutukluluk ve yargı süreçlerinin ardından kitapçılık ve yayıncılık yaptı; çeşitli yayınevlerinde yönetici ve editör olarak çalıştı. 1993'te mahkeme kararıyla öğretmenliğe döndü ve bu görevden emekli oldu. İlk şiiri 1961'de yayımlandı. 1972'de Cengiz Tuncer'in Kerkenez adlı romanı üzerine yazdığı ilk yazısıyla Varlık Dergisi Eleştiri Ödülü ikinciliğini kazandı. 1970'li yıllarda daha çok deneme ve kitap tanıtma yazıları kaleme aldı; kitaplarını 1979'dan sonra yayımlamaya başladı.

Şiir kitapları arasında Yangın Yılları (1979), Hüznün İsyan Olur (1979), Dövüşen Anlatsın (1980), Saklı Kalan (1981), Su Çürüdü (1982), Belki Yine Gelirim (1984), Çocuksun Sen (1994), Kalbim Unut Bu Şiiri - Seçmeler (1994), Barbar ve Şehla (2003), Yüzünün Doğusu Gül (2005), Nida (2010), Bakışın Senin (2016) ve Veda Divanı - Toplu Şiirleri (2018) yer aldı. Yazılarını Ben Hiçbir Şey Söylemedim (2001), Sulara mı Yazıldı (2001), Buradayım Sözümde (2005), Neylersin (2012), Söylesen, Görsen (2016) ve Dinlersen Anlatırım (2020) adlı kitaplarda topladı; Arkadaşlık Günleriydi adlı bir öykü kitabı da bulunmaktadır.

1980'de Hüznün İsyan Olur kitabıyla Ömer Faruk Toprak Şiir Ödülü'nü Metin Altıok'la paylaştı; Saklı Kalan kitabıyla 1982 Yazko Şiir Özendirme Ödülü'nü, Nida kitabıyla 2011 Akdeniz Altın Portakal Şiir Ödülü'nü ve 2020'de PEN Türkiye Şiir Ödülü'nü kazandı. 1972'den sonra birçok edebiyat dergisinde yazıları ve şiirleri yayımlandı; Türkiye Yazıları, Kavram ve Karmaşa, Gümüş - Deliler Teknesi eki ve Bireylikler dergileri şiiriyle ilgili özel sayılar çıkardı.

1960 sonrası toplumcu gerçekçi Türk şiirinin ikinci kuşağında yer alan özgün şairlerden biri olan Ahmet Telli, sözcük seçimi ve ses tonu bakımından İsmet Özel'den etkilendi; romantik ve başkaldırıcı şiiriyle Attilâ İlhan'a yakın bir duruş sergiledi. 10 Temmuz 2026'da Ankara'da 79 yaşında hayatını kaybetti.