Şiir, insanın kendine yetişme biçimlerinden biridir.

ŞAİRİN DEFTERİ   /   TAM METİN

Batman Garı

Batman Garı Şiiri - Yılmaz Odabaşı

Döndüm lê gûle batman’a vardım.
Batman’dan diyarbekir’e bir bilet aldım.
Kara tren bozuldu silvan düzünde.
O yalan yollarda hasretle kaldım…

Batman garında altı donuk yüz... Çığlık ve hınç böyle topraklar boyu; gökyüzünde turnalar ve gri... Ay ışığı geceyi ayartacak birazdan. Batman garında altı donuk yüz...

Birinci yolcu soluksuz; sanki ayazlarda yaralı bir geyik göğsü. İkincisi sevdalı: ‘Sen beni bir kez olsun sevmedin/Habar saldım gecelerde gelmedin,’ gibi kahır yüz. Üçüncüsü bir kadın:De ki şakağında dolunay Dicle’nin.Dör- düncüsü tekmil temsili bakış, sanki kurşunlanmış bir türkü Tendürek dağla- rında.Beşincisi kandırılmış çocuklar gibi; yükü yatağı, kasketinde ter. Altın-cısı ben; dağlı yaralar, yaralı dağlar gibi..

Batman treni bir feryat gibi gardan çıkıyor.Terli akşam alacası trene vuruyor, tren yollara... Ay öksüz bir geceden geçiyor ve biz, öksüz bir gecede ayın altından geçiyoruz...Gecenin terli göğsünde bir deli türkü: “Ahmedê lê vayêê / Hesênê lê vayêê! ”Bu türkü... Bu ne türkü? Türkü değil, çığlık bu; göğünden koparılmış gibi mavinin...O mavi? Ulan o bizim mavi! Mavide eşkıyalar da yitirmişler tüfeklerini...

Boş vagonlar yollara düşmüş batman düzünde. Gecenin göğsünde bir deli türkü... İşte Gevaş, uzaklarda yarasıyla susuyor, geride şark çıbanıyla Batman’ın göğsü, Silvan düzünde ateşler yanıyor... Bir ihtiyar: “Biz ne doğ- muşuk ki” diyor: “Ne ölek kardaş! ”Batman treninde altı donuk yüz...Çığlık-
lar oturmuş gözlerinde büyüyor…

O saat Sirkeci’de martılar, aç çocukları o uzak suların. O saat Beyoğlu hınca hınç, Kızılay sersem! O saat nasılsın Yalova feribotu, Buca dolmuşu, Üs- küdar iskelesi? O saat Bodrum kalesi daha sperm kokuyor... Çingene çadırların- da çengi çalıyor... O saat Köln’de bir mülteci sessizce hıçkırıyor...O saat gece- de son orospu bir türkü tutturmuş rüzgâra kaşı... Bir adam Adana’nın bulvarın- da kusuyor... O saat Artvin’de bir öğretmen gecikmiş düşlerini dövüyor…

O saat tarihin alnında ter, insanlık vahşetin gözlerine baka baka susuyor...O saat gecede bir kahpe kurşun, Diyarbakır’ın göğsünde bir adam düşüyor!

“Boşuna çırpınma gökyüzü: Yurdum kadar ağlayamazsın…”

Yılmaz Odabaşı

ŞİİRİN HARİTASI

Bu şiirin içinde ne var?

Metnin anlam, duygu, tema ve biçim katmanlarına kısa bir bakış.

İnsan bazen bir şiirde çocukluğunu bulur.

Şiir, Batman garında bekleyen altı yolcunun donuk yüzlerinde toplumsal acıyı, yoksulluğu ve umutsuzluğu anlatır. Anlatıcı, bu yolculardan biri olarak kendi yaralı hâlini de katar; trenin hareketiyle birlikte Anadolu'nun çeşitli yerlerindeki acılar, çığlıklar ve yalnızlıklar iç içe geçer. Şiir, bireysel bir hikâyeden çok, bir coğrafyanın ortak kederini ve isyanını dile getirir.

Ana duyguhüzün
Ana temayoksulluk
Duygusal yönolumsuz
Yoğunluk85/100

ANLAM

Ana düşünce

Anadolu'nun yoksul ve acılı insanlarının ortak kaderi, çığlık ve hınçla yoğrulmuş bir yaşamdır; bu acılar karşısında bireysel umutlar tükenmiştir.

Temel çatışma

birey ile toplum

Duygusal akış

Şiir, donuk ve çaresiz bir bekleyişten başlayıp giderek artan bir isyan ve çığlık tonuna evrilir.

ATMOSFER

Şiir, Batman garından başlayarak Anadolu'nun çeşitli yerlerine uzanan, yoksulluk ve acıyla örülü kasvetli bir atmosfere sahiptir.
kasvetliboğucugerginhüzünlü
“Şiir, insanın kendine söylediği
en dürüst sözdür.”
Şiirhane · Sözün evi.

Şiirhaneden Mektup

Yeni şiirler, yeni keşif yolları ve iyi sözler için.

Sadece anlamlı şeyler, söz veriyoruz.